Nâng tầm giá trị nông sản Điện Biên

Xuất hiện từ năm 2019 tại xã Búng Lao và Mường Lạn, chè hữu cơ Phan Nhất của Công ty TNHH Trà Phan Nhất từng bước tạo dựng thương hiệu với quy trình sản xuất khép kín, tuân thủ các tiêu chuẩn về sản xuất hữu cơ và an toàn thực phẩm. Vùng nguyên liệu được quy hoạch tập trung, áp dụng phương pháp canh tác hữu cơ, hạn chế tác động của hóa chất, tạo nên chất lượng, hương vị riêng cho sản phẩm.

Người lao động Công ty TNHH Trà Phan Nhất thu hoạch chè.

Ông Phan Trọng Nhất, Giám đốc Công ty TNHH Trà Phan Nhất cho biết: Chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang phát triển vùng chè hữu cơ đã giúp công ty hình thành vùng nguyên liệu ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị kinh tế trên cùng đơn vị diện tích. Việc sản xuất theo quy trình hữu cơ gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP cũng tạo điều kiện để chè Phan Nhất tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng.

Hiện vùng chè hữu cơ Phan Nhất có 20ha, trong đó 17ha đang cho thu hoạch ổn định. Từ vùng nguyên liệu này, đơn vị chế biến, phát triển 7 sản phẩm chè, trong đó 2 sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao. Sản phẩm không chỉ được tiêu thụ tại thị trường trong nước mà đã xuất khẩu sang Hàn Quốc, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của chè Điện Biên.

Tiếp nối hướng đi này, Công ty TNHH Trà Phan Nhất là đơn vị đầu tiên tại Điện Biên trồng xen 5.000 gốc hoa hòe trong diện tích chè. Sau gần 3 năm chăm sóc, vườn hoa hòe bắt đầu cho thu hoạch. Từ nguồn nguyên liệu này, công ty dự kiến phát triển các sản phẩm trà hoa hòe, hoa hòe bao tử mang thương hiệu Phan Nhất, qua đó đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị cây dược liệu và mở thêm hướng phát triển cho vùng nguyên liệu.

Ông Phan Trọng Nhất, Giám đốc Công ty TNHH Trà Phan Nhất giới thiệu cây dược liệu hoa hòe trồng xen diện tích chè.

Với lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, những năm gần đây, cà phê, mắc ca đang được Điện Biên định hướng phát triển thành những sản phẩm nông nghiệp chủ lực. Định hướng này được cụ thể hóa tại Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 31/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035.

Cùng với mở rộng vùng nguyên liệu, tỉnh chú trọng tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, gắn kết người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, trong đó có sự xuất hiện của “6 nhà”: Nhà nước, nông dân, nhà khoa học, doanh nghiệp, ngân hàng, nhà phân phối.

Sau 3 năm trồng trên đất Mường Lạn, cây hoa hòe của Công ty TNHH Trà Phan Nhất đã cho thu hoạch.

Cụ thể hóa Nghị quyết 11, ngày 16/3/2026, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 1850/KH-UBND về tổ chức trồng mới cây cà phê, mắc ca và thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp năm 2026 trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Mục tiêu phát triển 12.000ha cà phê, mắc ca. Bằng những cách làm sáng tạo trong tuyên truyền, vận động, phong trào phát triển vùng nguyên liệu cà phê, mắc ca nhanh chóng lan tỏa trên phạm vi toàn tỉnh. Cùng với mở rộng vùng nguyên liệu, Điện Biên đang trở thành địa bàn thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư trong lĩnh vực chế biến cà phê. Nhiều doanh nghiệp đã đến khảo sát, tìm hiểu tiềm năng, nghiên cứu địa điểm để đầu tư xây dựng nhà máy chế biến, từng bước hình thành chuỗi giá trị, nâng cao giá trị hạt cà phê ngay tại địa phương.

Những đồi cà phê trải dài khắp các bản làng ở Điện Biên.

Ông Lù Văn Cường, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Mường Ảng, cho biết: Vừa qua, xã đã đón 3 đoàn về khảo sát để xây dựng nhà máy chế biến cà phê, trong đó, Công ty Cổ phần Cà phê Detech dự kiến sẽ khởi công Nhà máy chế biến cà phê Detech tại bản Na Luông trên diện tích khoảng 12ha trong tháng 10/2026.

Bên cạnh phát triển vùng nguyên liệu, thời gian qua, Điện Biên đã tích cực xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm đặc sản của địa phương đến người tiêu dùng trong và ngoài nước. Thông qua các hội chợ nông sản, hội nghị xúc tiến đầu tư thương mại và các chương trình kết nối cung cầu, nhiều đặc sản của tỉnh, như: Gạo Séng Cù, nếp nương Mường Phăng, cà phê Mường Ảng, thịt trâu gác bếp, mắc khén… đã được giới thiệu, quảng bá và ký kết hợp đồng tiêu thụ với các đối tác trong nước. Nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh được đưa vào hệ thống siêu thị như: Winmart, Big C, T-Mart...

Lãnh đạo xã Búng Lao kiểm tra cây mắc ca trồng xen cà phê.

Chú trọng ứng dụng chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản, đến nay, nhiều đặc sản của Điện Biên như: Gạo, cà phê Mường Ảng, chè Phan Nhất, miến dong Hồng Phước, thịt trâu gác bếp Chung Phước, bún gạo lứt đỏ, phở lứt ăn liền của HTX Sản xuất, chế biến kinh doanh nông sản Điện Biên... đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử, kênh bán hàng như: Shopee, Facebook, Tiktok... Đây là bước chuyển quan trọng giúp người dân tiếp cận với phương thức tiêu thụ hiện đại, giảm phụ thuộc vào thương lái, hạn chế tình trạng được mùa mất giá, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ trên phạm vi cả nước.