Nắng nóng thiêu đốt dãy Alps, sạt lở đá lập kỷ lục
Mùa Hè năm 2026 chứng kiến làn sóng sạt lở đá chưa từng có tại dãy Alps của Pháp, đặc biệt là khu vực quanh núi Mont Blanc, do nắng nóng cực đoan và tình trạng tan băng vĩnh cửu.
Nắng nóng khiến số vụ sạt lở đá ở dãy Alps lập kỷ lục năm 2026. (Nguồn: Getty Images)
Vốn được xem là thời điểm an toàn nhất trong năm để leo núi, mùa Hè những năm gần đây lại trở thành khoảng thời gian tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Tại dãy Alps, năm 2026 đã ghi nhận mức sạt lở đá kỷ lục khi riêng khu vực núi Mont Blanc xảy ra 450 vụ kể từ đầu năm.
Nhà nghiên cứu địa mạo Ludovic Ravanel, Giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS), cho biết đây là mức độ sạt lở chưa từng được ghi nhận. Nhiệt độ tại khu vực đã vượt 30-35°C, tác động rõ rệt đến các sông băng và lớp đất đá đóng băng lâu năm. Đây cũng là nguyên nhân khiến số vụ vách núi nứt vỡ, sạt xuống trong năm nay tăng lên mức chưa từng thấy.
Trước đó, kỷ lục được ghi nhận vào năm 2022 với 300 vụ sạt lở đá trong cả năm.
Theo ông Ludovic Ravanel, tình trạng này có liên quan trực tiếp đến biến đổi khí hậu. Các nhà khoa học đã đối chiếu những bức ảnh được chụp trong gần 200 năm qua để xác định những khu vực vách núi bị nứt vỡ và sạt xuống, đồng thời ước tính khối lượng đất đá bị mất. Kết quả cho thấy, 80-85% dấu vết sạt lở được hình thành trong khoảng 20-30 năm gần đây, cho thấy mối liên hệ rõ rệt giữa nhiệt độ Trái đất tăng lên và tình trạng vách núi mất ổn định.
Những đợt nắng nóng ngày càng kéo dài và xảy ra thường xuyên hơn cũng đang làm suy yếu các ngọn núi từ bên trong. Theo ông Ravanel, các vụ đá núi sụp đổ và lở xuống với quy mô lớn hiện chủ yếu bắt nguồn từ việc lớp đất đá đóng băng lâu năm tan chảy, cùng với sự thu hẹp của các sông băng.
Các sông băng vốn tạo sức ép lên sườn núi, góp phần giữ cho địa hình ổn định. Khi sông băng mỏng đi, sức ép này giảm xuống, khiến các vách núi dễ nứt vỡ và sạt xuống hơn.
Trong tháng 7, hai du khách người Czech đã thiệt mạng trong một vụ đá núi sạt xuống tại Mont Blanc. Đến tháng 8, một người đàn ông khác cũng tử vong trong một vụ việc tương tự.
Hiện các chuyên gia và chính quyền địa phương chưa tính đến việc hạn chế người dân và du khách lên các khu vực núi cao. Tuy nhiên, họ khuyến cáo những người leo núi cần hết sức thận trọng, bởi nguy cơ sạt lở đá vẫn có thể ở mức cao trong những tháng tới.