Nâng hạng đi cùng với hành trình nâng chất

Kỳ vọng về một chu kỳ dòng vốn mới

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào đợt rà soát giữa kỳ tháng 3/2026 của FTSE Russell - một cột mốc quan trọng trong lộ trình nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp. Theo lịch trình, kết quả đánh giá có thể được công bố vào đầu tháng 4 tới. Đây được xem là bước kiểm tra tiến độ trước khi nâng hạng chính thức có hiệu lực trong kỳ rà soát bán niên tháng 9/2026.

Báo cáo mới đây của SSI Research cho rằng, sau 4 tháng tăng trưởng tích cực, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhịp điều chỉnh đáng kể trong những ngày đầu tháng 3. Tuy vậy, thống kê lịch sử cho thấy, các giai đoạn điều chỉnh mạnh thường đi kèm xác suất phục hồi tương đối cao. Nhịp giảm vừa qua cũng giúp mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn hơn, tạo dư địa cho dòng tiền quay trở lại khi triển vọng kết quả kinh doanh quý I của nhiều doanh nghiệp được dự báo cải thiện.

Việc nâng hạng chắc chắn là một tín hiệu tích cực cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Ảnh: An Thư

Theo ông Nguyễn Kỳ Minh - Kinh tế trưởng, Công ty cổ phần Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (IVS), việc nâng hạng chắc chắn là một tín hiệu tích cực cho Việt Nam. Tác động của việc nâng hạng cần được nhìn nhận trong cả ngắn hạn và dài hạn. Trong ngắn hạn, việc thay đổi phân loại thị trường có thể khiến các quỹ đầu tư điều chỉnh danh mục theo điều lệ đầu tư của mình. Quá trình tái cơ cấu này đôi khi tạo ra những biến động dòng vốn, thậm chí có thể xuất hiện các đợt rút vốn tạm thời.

“Để thật sự tỏa sáng và thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư, việc cải tiến các hệ thống, quy trình, nâng cao chất lượng thông tin và giao dịch tiệm cận với chuẩn mực quốc tế là yêu cầu khẩn thiết" - ông Minh nói.

Trong khi đó, theo ông Bùi Văn Huy - Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc Khối Nghiên cứu đầu tư, Công ty cổ phần FIDT, câu chuyện nâng hạng cần được nhìn nhận như một yếu tố mang tính cấu trúc dài hạn hơn là một “cú hích” ngắn hạn.

“Nâng hạng là nền tảng rất tích cực cho sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam trong dài hạn. Nhưng nhà đầu tư không nên kỳ vọng đây là yếu tố có thể ngay lập tức đảo chiều thị trường trong ngắn hạn” - ông Huy nhận định.

Động lực quan trọng

Ở góc nhìn dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng, giá trị lớn nhất của quá trình nâng hạng không nằm ở việc thu hút dòng vốn trong một thời điểm cụ thể, mà ở việc tạo động lực để thị trường nâng cao chất lượng vận hành.

Theo ông Bùi Văn Huy, để thị trường chứng khoán Việt Nam thực sự vận hành theo chuẩn mực của một thị trường mới nổi, ba yếu tố quan trọng cần được cải thiện là chất lượng thể chế thị trường, chất lượng doanh nghiệp niêm yết và cấu trúc dòng vốn.

Một thị trường phát triển không chỉ được đánh giá qua quy mô vốn hóa, mà còn thông qua mức độ minh bạch, tính kỷ luật của thị trường và chuẩn mực quản trị doanh nghiệp.

Trong đó, chất lượng doanh nghiệp niêm yết đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Khi doanh nghiệp coi việc niêm yết là cam kết lâu dài với cổ đông, minh bạch thông tin và nâng cao chuẩn mực quản trị, cổ phiếu mới trở thành tài sản đầu tư thực sự thay vì chỉ là công cụ giao dịch ngắn hạn.

Bên cạnh đó, cấu trúc nhà đầu tư cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn tới mức độ ổn định của thị trường. Một thị trường phát triển thường có tỷ trọng lớn hơn của các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các định chế tài chính chuyên nghiệp. Điều này giúp hạn chế biến động mang tính đầu cơ và hỗ trợ việc định giá doanh nghiệp dựa trên nền tảng cơ bản.

Ông Huy kỳ vọng tiến trình nâng chất thị trường diễn ra liên tục và có chiều sâu, thay vì dừng lại ở việc đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật để được nâng hạng. Khi hạ tầng vận hành hiện đại, cơ chế giao dịch tiệm cận thông lệ quốc tế, minh bạch thông tin trở thành chuẩn mực và dòng vốn dài hạn đóng vai trò chủ đạo, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tự nhiên được nhìn nhận như một thị trường phát triển hơn.

Theo các chuyên gia, khi bước vào nhóm thị trường mới nổi, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với nhiều quốc gia đã có nền tảng phát triển lâu năm. Vì vậy, quá trình nâng hạng sẽ chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi đi kèm với sự nâng cấp về chất lượng thị trường.

Tấn Minh