Nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp để đón dòng vốn dài hạn

Thích ứng với bộ tiêu chuẩn khắt khe hơn

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Nguyễn Hoàng Dương, trong bối cảnh thị trường vốn Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng, các yêu cầu đối với chất lượng thị trường, tính minh bạch và phát triển bền vững đang được đặt ở mức cao hơn. Việc nâng cao chất lượng thực hành quản trị công ty, tiệm cận các thông lệ và chuẩn mực quốc tế được xác định là một trong những trụ cột nền tảng nhằm nâng cao chất lượng, tính bền vững và sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, quản trị công ty giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường vốn khu vực và quốc tế. Trong tiến trình nâng hạng, chất lượng quản trị của doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng chính là nền tảng để nâng cao chất lượng “hàng hóa” trên thị trường, từ đó gia tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn trong nước và quốc tế.

Các doanh nghiệp niêm yết sẽ phải thích ứng với bộ tiêu chuẩn khắt khe hơn nếu muốn thu hút dòng vốn dài hạn. Ảnh: An Thư

Ở góc nhìn thị trường, ông Nguyễn Tài Vinh - Phó Tổng Giám đốc Chứng khoán Nhất Việt (VFS) cho rằng, bước sang năm 2026, các doanh nghiệp niêm yết sẽ phải thích ứng với bộ tiêu chuẩn khắt khe hơn nếu muốn thu hút dòng vốn dài hạn.

Doanh nghiệp không chỉ cần các chỉ số tài chính tích cực, mà còn phải chủ động công bố thông tin bằng tiếng Anh, áp dụng chuẩn mực báo cáo quốc tế và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả. Những doanh nghiệp còn duy trì tư duy ngắn hạn, thiếu minh bạch sẽ khó vượt qua vòng sàng lọc kỹ thuật của các quỹ đầu tư chuyên nghiệp.

“Điều quan trọng nhất là nhà đầu tư phải tin tưởng rằng, dòng vốn của họ được bảo vệ và sử dụng hiệu quả. Niềm tin là tài sản vô hình, nhưng có giá trị quyết định trong môi trường cạnh tranh toàn cầu” - ông Vinh nhấn mạnh.

Hậu nâng hạng, dòng vốn quốc tế sẽ ưu tiên những đơn vị có khả năng chuyển hóa các chính sách vĩ mô như đầu tư công, phát triển hạ tầng, kích cầu tiêu dùng thành lợi nhuận bền vững cho cổ đông.

Theo ông Vinh, khi thị trường đã “nâng tầm”, doanh nghiệp Việt Nam không còn chỉ “so găng” trong phạm vi nội địa, mà phải cạnh tranh trực tiếp về hiệu suất và chất lượng quản trị với các doanh nghiệp trong rổ chỉ số thị trường mới nổi toàn cầu. Điều này đòi hỏi tư duy quản trị phải thay đổi căn bản, từ bị động sang chủ động, từ ngắn hạn sang dài hạn.

Cơ hội tái cấu trúc nguồn vốn bền vững hơn

Ông Trương Hiền Phương - Giám đốc cấp cao KIS Việt Nam nhận định, nâng hạng thị trường chứng khoán đồng nghĩa với việc nâng cấp vị thế của thị trường Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế. Khi vị thế được nâng lên, thị trường sẽ thu hút các nhà đầu tư chuyên nghiệp hơn, quy mô vốn lớn hơn và có yêu cầu cao hơn về chuẩn mực vận hành.

Điều này đòi hỏi nỗ lực đồng bộ từ cơ quan quản lý, các công ty chứng khoán, doanh nghiệp niêm yết cho tới nhà đầu tư. Hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán bù trừ, chất lượng phân tích, quản trị rủi ro và năng lực tư vấn đều phải được nâng cấp tương xứng. Nếu sự chuẩn bị không đủ kỹ lưỡng, khả năng hấp thụ dòng vốn lớn sẽ bị hạn chế, thậm chí tạo ra áp lực ngược cho thị trường.

Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc phân tích khối khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam chỉ ra, trong Đề án phát triển thị trường chứng khoán, nhiều tiêu chuẩn mới đã được xác lập, trong đó có lộ trình áp dụng chuẩn báo cáo tài chính theo thông lệ quốc tế. Điều này buộc doanh nghiệp phải chủ động xây dựng kế hoạch chuyển đổi từ hệ thống kế toán hiện hành sang chuẩn mực quốc tế, chuẩn bị nguồn nhân lực đủ năng lực để vận hành hệ thống mới. Bên cạnh đó, hoạt động quan hệ nhà đầu tư (IR) cần được đặt ở vị trí chiến lược.

Một yêu cầu quan trọng khác là tái cấu trúc nguồn vốn theo hướng bền vững hơn. Doanh nghiệp cần giảm dần sự phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng, hạ đòn bẩy tài chính và tăng tỷ trọng huy động vốn trên thị trường vốn. Việc nâng hạng mở ra cơ hội huy động vốn cổ phần với chi phí tối ưu hơn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có nền tảng tốt nhưng chưa niêm yết, cần đẩy nhanh tiến độ IPO để tận dụng “cửa sổ cơ hội”.

Ở tầm vĩ mô, nâng hạng thị trường không chỉ là mục tiêu danh nghĩa, mà là bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển thị trường vốn theo chiều sâu.

Nâng hạng có thể mở ra cánh cửa đón dòng vốn hàng tỷ USD, nhưng chỉ những doanh nghiệp sẵn sàng nâng chuẩn quản trị, minh bạch hóa hoạt động và kiên định với chiến lược dài hạn mới có thể bước qua cánh cửa đó một cách vững vàng. Trong cuộc chơi mới, chuẩn mực quốc tế sẽ là “luật chơi”, còn niềm tin của nhà đầu tư sẽ là thước đo giá trị thực sự của doanh nghiệp Việt.

Tấn Minh