Nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường

Rác thải tại hồ Xuân Hương, phường Xuân Hương - Đà Lạt được thu gom xử lý

Lan tỏa trách nhiệm bảo vệ môi trường

Thực hiện Luật BVMT năm 2020, tỉnh đã triển khai các chương trình, kế hoạch nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác BVMT, cải thiện môi trường sống trong cộng đồng dân cư. Các sở, ngành và địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều hoạt động thiết thực, huy động tổng lực đội ngũ cán bộ, doanh nghiệp và người dân.

Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh lồng ghép công tác BVMT trong các quy hoạch, kế hoạch và dự án phát triển kinh tế - xã hội; các dự án mới phải hoàn thiện hồ sơ môi trường trước khi hoạt động. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BVMT được triển khai thường xuyên, trọng tâm là phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần và thu gom chất thải nguy hại từ hộ gia đình, sản xuất nông nghiệp.

Từ năm 2022 đến nay, toàn tỉnh đã có hơn 1.000 mô hình cộng đồng do Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh tỉnh và các tổ chức tôn giáo triển khai. Trong đó, Hội Phụ nữ tỉnh triển khai hiệu quả mô hình “Gia đình 5 không 3 sạch” gắn với phân loại rác tại nguồn và tiết kiệm nước sạch; Đoàn Thanh niên xây dựng mô hình “Thanh niên xung kích bảo vệ môi trường” thu gom rác, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, vệ sinh đường làng ngõ xóm…

Ngoài ra, các phong trào “Tổ môi trường tự quản, tổ rác dân lập”, triển khai trên 70% xã, phường toàn tỉnh, mô hình “Ngày Chủ nhật xanh”, “Chi hội phụ nữ thân thiện với môi trường”, “Thôn không rác”… được duy trì định kỳ và bước đầu thay đổi nhận thức trong cộng đồng. Nhiều mô hình đã lồng ghép hiệu quả với các chương trình phát triển nông thôn mới, chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững, giúp người dân nâng cao ý thức và trách nhiệm trong gìn giữ môi trường sống xanh. Đáng chú ý, Lâm Đồng đã phối hợp với Tổng cục Môi trường thí điểm mô hình Phân rác tại nguồn tại phường Xuân Hương - Đà Lạt.

Cùng với đó, ngành nông nghiệp và môi trường, ngành công thương, ngành y tế tỉnh đã tổ chức nhiều hội nghị, lớp tập huấn cho cán bộ quản lý môi trường cấp xã và doanh nghiệp. Toàn tỉnh đã phối hợp tổ chức trên 100 đợt tập huấn chuyên đề về bảo vệ môi trường, hơn 50 chương trình tập huấn lồng ghép nội dung môi trường và trên 20 chương trình truyền thông. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng.

Tăng cường kiểm soát, xử lý vi phạm

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm môi trường tại một số địa phương vẫn chưa hiệu quả. Tỷ lệ phát hiện, xử lý vi phạm còn thấp so với thực tế, nhất là các hành vi đổ rác không đúng nơi quy định, xả thải không phép tại khu vực nông thôn, ven đô thị thường diễn ra, gây bức xúc trong cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Phó Trưởng Phòng Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc áp dụng các quy định pháp luật về xử lý vi phạm môi trường đối với cơ sở nhỏ lẻ, hộ gia đình và làng nghề còn nhiều vướng mắc. Hạ tầng xử lý môi trường tại các khu, cụm công nghiệp chưa đồng bộ, nhiều cụm công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung…

Do đó, giai đoạn 2026 - 2030, Lâm Đồng tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường, đẩy mạnh phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, giảm chôn lấp, tăng tái chế, tái sử dụng theo hướng kinh tế tuần hoàn. Tỉnh sẽ đẩy mạnh đầu tư hạ tầng thu gom, xử lý chất thải, đặc biệt tại các cụm công nghiệp, khu đô thị. Đồng thời, tăng cường kiểm soát các nguồn thải lớn, các điểm nóng về môi trường.

Bằng cách tiếp cận đồng bộ, lấy nâng cao nhận thức cộng đồng làm nền tảng, Lâm Đồng đang hướng tới mục tiêu BVMT bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với gìn giữ môi trường sống lâu dài.

Văn Tâm .