Nặng ân tình nơi đại ngàn đất bạn

Sinh ra và lớn lên tại xã Thạch Lập, tỉnh Thanh Hóa-vùng đất giàu truyền thống cách mạng, Triệu Duyên Hoàng sớm nuôi dưỡng trong mình ước mơ trở thành người lính. Trưởng thành từ môi trường thiếu sinh quân, rồi tiếp tục học tập tại Học viện Quân y (hệ trung cấp), anh không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn được rèn luyện ý chí, bản lĩnh và tinh thần “phía trước là nhân dân”. Tháng 9-2023, anh nhận nhiệm vụ tại Đội tìm kiếm, quy tập HCLS, một công việc đặc biệt, nơi mỗi hành trình là sự tri ân, là cuộc tìm kiếm HCLS để sớm đưa các anh về với đất mẹ.

Đi xuyên qua rừng già

Mỗi mùa khô, khi thời tiết bớt khắc nghiệt, Đội tìm kiếm, quy tập HCLS, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa lại lên đường sang nước bạn Lào. Những chuyến đi kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng, xuyên qua những cánh rừng nguyên sinh. Hành trang của mỗi người lính là ba lô nặng 20-30kg, gồm lương thực, nước uống, thuốc men và trang bị cần thiết. Rừng không có lối sẵn, chỉ là những vệt mờ giữa cây rừng rậm rạp. Có đoạn phải bám rễ cây leo dốc, có đoạn lội qua suối trơn trượt. Ban ngày nắng gắt, ban đêm nhiệt độ xuống thấp, sương mù dày đặc, vắt rừng, muỗi rừng bám nhưng vẫn không thể cản bước chân người lính Cụ Hồ.

Trong đội hình ấy, Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng thường lặng lẽ đi phía sau, vị trí giúp anh quan sát toàn bộ đơn vị. Anh hiểu rằng phía sau luôn là nơi dễ xảy ra sự cố nhất. Thiếu tá QNCN Trịnh Vân Huân, nhân viên Đội tìm kiếm, quy tập HCLS chia sẻ: “Đi rừng vất vả lắm, nhưng có anh Hoàng đi phía sau thì anh em rất yên tâm. Anh không nói nhiều nhưng luôn để ý từng người. Hễ ai có dấu hiệu mệt hay chấn thương là anh phát hiện ngay”.

Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng khám bệnh cho nhân dân bản Napouk, huyện Hiem, tỉnh Huaphanh, Lào.

Có lần, đồng đội trượt chân trên dốc đá, cổ chân sưng to, không thể tiếp tục di chuyển. Giữa rừng sâu, không có phương tiện hỗ trợ, anh nhanh chóng sơ cứu, cố định vết thương, rồi cùng các thành viên trong đội dìu đồng đội bị nạn vượt qua quãng đường hiểm trở. Những bước đi chậm lại nhưng không ai bị bỏ lại phía sau.

Đại úy QNCN Nguyễn Đức Tùng, nhân viên Đội tìm kiếm, quy tập HCLS nhớ lại: “Hôm đó đường trơn, anh em ai cũng xuống sức. Anh Hoàng vừa kiểm tra vết thương vừa động viên từng người. Có lúc anh nhường cả phần nước uống của mình cho đồng đội”.

Có những đêm, giữa rừng sâu lạnh buốt, một chiến sĩ lên cơn sốt cao. Anh Hoàng thức trắng, liên tục theo dõi thân nhiệt. Giữa không gian tĩnh lặng của rừng già, ánh đèn pin le lói bên cuốn sổ nhật ký y bạ, bên những viên thuốc nhỏ... trở thành điểm tựa tinh thần cho đồng đội. Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng chia sẻ: “Ở rừng, chỉ một vấn đề sức khỏe nhỏ nếu không xử lý kịp thời cũng có thể trở nên nguy hiểm. Vì vậy, người quân y không được phép chủ quan”.

Trước mỗi chuyến đi, anh nhắc nhở đồng đội buộc dây giày đúng cách để tránh phồng rộp bàn chân, cách lọc nước suối, cách giữ ấm khi ngủ rừng... Những điều tưởng chừng giản đơn ấy lại chính là yếu tố giúp cả đơn vị duy trì thể lực trong suốt hành trình dài. Đại úy QNCN Nguyễn Đức Tùng nhận xét: “Anh Hoàng rất tỉ mỉ. Tối nào cũng hỏi thăm sức khỏe anh em. Có hôm mọi người đã ngủ, anh vẫn còn ghi chép sổ sách, chuẩn bị thuốc cho ngày hôm sau”.

Không chỉ chăm sóc sức khỏe, Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng còn trực tiếp tham gia tìm kiếm, cất bốc HCLS, công việc đòi hỏi sự kiên trì và lòng thành kính. Anh nhớ lại, qua lời người dân nước bạn kể, khu vực chân núi nghi có HCLS, anh cùng đồng đội nhanh chóng xác định vị trí, tổ chức tìm kiếm trong điều kiện địa hình hiểm trở, rừng rậm rạp và thời tiết khắc nghiệt. Sau nhiều ngày kiên trì đào bới, sàng lọc từng lớp đất đá, các anh phát hiện những di vật còn sót lại như tăng võng, cúc áo và mảnh xương.

Khoảnh khắc ấy khiến tất cả lặng đi. Không ai nói với ai một lời, chỉ cúi đầu thật lâu trước đồng đội đã ngã xuống. Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng xúc động nói: “Khi nhìn thấy HCLS, tim tôi đập rất nhanh. Dù chỉ là những mảnh xương nhỏ, nhưng cảm giác như đang gặp lại người thân. Ai cũng cẩn trọng thu gom, bảo quản từng phần hài cốt, mong đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ. Với chúng tôi, đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm thiêng liêng, là nghĩa tình sâu nặng với những người đã hy sinh vì Tổ quốc”.

Sau một ngày dài hành quân, tìm kiếm, khi đồng đội đã nghỉ ngơi, anh Hoàng vẫn tiếp tục công việc của mình, kiểm tra thuốc men, ghi chép tình trạng sức khỏe, chuẩn bị cho ngày hôm sau... Những việc làm ấy lặp đi lặp lại, không ồn ào, không phô trương, nhưng chính sự bền bỉ ấy đã làm nên giá trị cao quý của người lính quân y giữa đại ngàn.

“Người thân” của bản làng

Không chỉ hết lòng vì đồng đội, Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng còn để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng bà con các bộ tộc Lào nơi đơn vị đứng chân. Song hành cùng nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS, công tác dân vận, chăm sóc sức khỏe nhân dân nước bạn luôn được anh và đồng đội đặc biệt coi trọng.

Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng (đi đầu) cùng đồng đội di chuyển hài cốt liệt sĩ.

Ở mỗi điểm dừng chân, anh đều tận tình hướng dẫn bà con cách ăn uống hợp vệ sinh, giữ gìn môi trường sống sạch sẽ; cùng đơn vị tham gia sửa chữa, dọn dẹp nhà văn hóa bản, đường làng, trường học, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt cho người dân. Đặc biệt, trong mỗi mùa khô, Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng trực tiếp tham gia khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho hàng nghìn lượt người dân nước bạn Lào. Với đồng bào vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện y tế còn nhiều hạn chế, hình ảnh người bác sĩ quân y Việt Nam ân cần thăm khám, nhẹ nhàng dặn dò đã trở nên thân thuộc.

Bà On Sỉ, 45 tuổi, ở bản Napouk, huyện Hiem, tỉnh Huaphanh, mắc bệnh đa nhân tuyến giáp hai thùy, xúc động nói: “Tôi bị bệnh đã lâu, người lúc nào cũng mệt mỏi. Được bộ đội Hoàng khám bệnh, giải thích cặn kẽ và cho thuốc uống, tôi rất yên tâm. Bộ đội Việt Nam tốt lắm, thương dân như người nhà”.

Không chỉ khám bệnh tập trung, với những trường hợp người già neo đơn, người khuyết tật không thể đi lại, anh Hoàng sẵn sàng đến tận nhà thăm khám, bất kể ngày hay đêm. Điển hình là tối 9-11-2025, sau khi nhận được thông tin về ông Bunphet (77 tuổi), sống biệt lập cách bản Napouk hơn 2km, không có phương tiện đi lại, Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng đã báo cáo chỉ huy và trực tiếp đi bộ đến thăm khám. Anh chẩn đoán ông mắc hội chứng thắt lưng hông, viêm đa khớp; sau hơn 10 ngày điều trị, sức khỏe ông tiến triển rõ rệt, có thể tự đi lại không cần chống gậy. Nắm chặt tay người thầy thuốc quân y Việt Nam, ông xúc động nói: “Nếu không có anh Hoàng, tôi không biết nhờ ai. Bộ đội Việt Nam đã giúp tôi như người thân trong nhà. Bộ đội Hoàng như người con của chúng tôi vậy”.

Không chỉ người dân, cấp ủy, chính quyền địa phương nước bạn Lào cũng dành cho Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng sự tin yêu, trân trọng. Đồng chí Viengsone Phommasone, Bí thư Huyện ủy huyện Hiem, tỉnh Huaphanh, khẳng định: “Đồng chí Hoàng và bộ đội Việt Nam thường xuyên đến khám bệnh, chăm sóc sức khỏe cho bà con. Nhờ đó, người dân hiểu hơn về cách phòng bệnh, giữ gìn sức khỏe và ngày càng tin yêu bộ đội Việt Nam”.

Theo Thượng tá Nguyễn Văn Tuấn, Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập HCLS, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa: Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng là nhân viên quân y có bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên môn tốt, tinh thần trách nhiệm cao. Không chỉ chăm sóc sức khỏe bộ đội, đồng chí còn trực tiếp tham gia tìm kiếm, cất bốc HCLS với sự kiên trì, cẩn trọng và lòng thành kính. Trong điều kiện địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, đồng chí luôn bám rừng, lần tìm từng dấu vết nhỏ, thực hiện quy tập trang nghiêm, tỉ mỉ. Đồng chí Hoàng còn góp phần hiệu quả vào công tác dân vận, đối ngoại quốc phòng, góp phần thắt chặt tình đoàn kết Việt Nam-Lào.

Giữa đại ngàn biên giới, những bước chân lặng lẽ của người lính quân y, những viên thuốc trao tay bà con bản làng, những giọt mồ hôi rơi xuống nơi rừng sâu đất bạn đã và đang âm thầm kết tinh nên những giá trị cao đẹp. Không phô trương, không ồn ào, Thiếu tá QNCN Triệu Duyên Hoàng chọn cho mình cách cống hiến bình dị nhưng bền bỉ, góp phần làm sáng ngời phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới. Và chính từ những con người như anh, tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam- Lào tiếp tục được vun đắp, bền chặt, mãi mãi xanh tươi, đời đời vững bền.

NHÃ UYÊN