Mỹ tiếp tục tấn công, Iran đóng eo biển Hormuz

Theo AP, sáng sớm 12-7, Mỹ đã phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau vụ việc một tàu container treo cờ Cyprus bị tấn công khi đi qua eo biển Hormuz, khiến con tàu bốc cháy buộc thủy thủ đoàn phải bỏ tàu. Trên trang X, Bộ chỉ huy Trung tâm của Mỹ (CENTCOM) thông báo đã tấn công khoảng 140 mục tiêu quân sự, "bao gồm các địa điểm phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran, năng lực hải quân, kho chứa đạn dược, mạng lưới thông tin liên lạc và các địa điểm giám sát ven biển". Thông báo cho biết các cuộc tấn công này "làm suy yếu khả năng của Iran trong việc tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại tự do đi qua eo biển". AP dẫn tuyên bố trên trang X của Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho hay: “Iran đã đưa ra một quyết định sai lầm. Giờ thì họ phải trả giá”.

Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz cho đến khi "Mỹ chấm dứt sự can thiệp vào khu vực" (ảnh minh họa). Ảnh: Reuters

Truyền thông nhà nước Iran xác nhận các cuộc không kích của Mỹ đã nhằm vào một khu vực rộng lớn thuộc các tỉnh phía Nam, bao gồm Bushehr, Hormozgan, Khuzestan, Sistan và Baluchestan, cũng như tỉnh Lorestan ở phía Tây nước này.

Đáp trả các đợt không kích của Mỹ, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng thực hiện các vụ phóng tên lửa và UAV dồn dập vào các địa điểm mà IRGC tuyên bố có cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan, Oman và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Al Jazeera dẫn tuyên bố của IRGC cho biết lực lượng này đã phá hủy một trung tâm chỉ huy và kiểm soát cùng các nhà chứa UAV tại một căn cứ Mỹ ở Jordan; nhắm mục tiêu vào một địa điểm đặt ra-đa quân sự của Mỹ ở Kuwait; tấn công các giàn hỗ trợ và tiếp nhiên liệu cho tàu sân bay của Mỹ ở Oman; phá hủy một trung tâm bảo dưỡng máy bay chiến đấu cùng cơ sở chỉ huy và kiểm soát ở Qatar...

Al Jazeera cũng cho hay, IRGC xác nhận đã thực hiện các cuộc tấn công cảnh cáo khi một số tàu “cố tình tắt tín hiệu” trong lúc di chuyển qua eo biển Hormuz và “phớt lờ” các cảnh báo về việc điều chỉnh hướng đi. IRGC tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz cho đến khi "Mỹ chấm dứt sự can thiệp vào khu vực này", đồng thời cho biết sẽ xem xét nhắm mục tiêu vào "các căn cứ khác của kẻ địch trong khu vực" nếu phải đối mặt với nhiều cuộc tấn công hơn. Trong bài đăng trên trang X, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố: "Kỷ nguyên của các thỏa thuận đơn phương đã kết thúc... Chúng tôi đã nói với các bạn: Hãy giữ lời hứa hoặc phải trả giá. Thực tế đang gõ cửa".

Các cuộc tấn công diễn ra chỉ ít giờ sau cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và người đồng cấp Oman Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi tại thủ đô Muscat của Oman để trao đổi "quan điểm về các cơ chế thích hợp cho việc tàu, thuyền đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn". Kết quả cuộc gặp chưa được công bố chính thức, song theo Hãng thông tấn nhà nước Oman, các nhà ngoại giao hai bên sẽ tiếp tục đàm phán "ở cấp độ kỹ thuật và chính trị" trong thời gian tới.

Axios dẫn một nguồn giấu tên cho hay, trong cuộc đàm phán, Oman đã đề xuất mở lại hoàn toàn cả hai tuyến đường vận chuyển qua eo biển Hormuz. Đề xuất của Oman bao gồm việc cho phép tự do lưu thông qua hành lang phía Nam trong vùng lãnh hải của Oman, trong khi các tàu đi qua hành lang phía Bắc trong vùng lãnh hải của Iran phải được sự chấp thuận trước từ Tehran. Tuy nhiên, phái đoàn Iran đã không trả lời ngay mà cho biết sẽ trở về nước thảo luận thêm trong nội bộ trước khi ra quyết định.

Các cuộc tấn công qua lại giữa Mỹ và Iran càng làm phức tạp thêm những nỗ lực của các bên trung gian khu vực-bao gồm Qatar, Oman và Pakistan-nhằm khôi phục thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, an ninh hàng hải và ổn định khu vực nói chung.

HIỀN MINH