Mỹ hoãn tăng thuế đồ gỗ, doanh nghiệp Việt có thêm 'khoảng đệm'

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa quyết định hoãn việc tăng thuế nhập khẩu từ ngày 1/1/2026 sang 1/1/2027 đối với một số sản phẩm gỗ thành phẩm, gồm đồ nội thất bọc nệm, tủ bếp và tủ nhà tắm. Động thái này giúp các doanh nghiệp xuất khẩu, trong đó có Việt Nam, tránh được cú sốc thuế ngay từ đầu năm mới và có thêm thời gian điều chỉnh chiến lược thị trường.

Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định hoãn việc tăng thuế nhập khẩu đối với sản phẩm gỗ.

Theo đó, mức thuế hiện hành 25% đối với các mặt hàng chế biến sâu từ gỗ tiếp tục được duy trì, thay vì tăng lên 30% với đồ nội thất bọc nệm và 50% với tủ bếp, tủ lavabo như lộ trình đã công bố trước đó.

Nhà Trắng cho biết, quyết định hoãn tăng thuế nhằm tạo dư địa cho các cuộc đàm phán thương mại mang tính xây dựng giữa Mỹ và các đối tác lớn liên quan đến nhập khẩu sản phẩm gỗ, đồng thời cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ sản xuất trong nước và hạn chế cú sốc giá đối với người tiêu dùng Mỹ.

Hoãn tăng thuế, không phải hoãn áp thuế

Theo Vụ Phát triển Thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), Tổng thống Donald Trump đã ký Tuyên bố điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu đối với gỗ, gỗ xẻ và các sản phẩm phái sinh từ gỗ vào Mỹ theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962.

Cần nhấn mạnh, đây không phải là việc hoãn áp thuế, mà chỉ là hoãn tăng thuế. Hiện các sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Mỹ vẫn chịu mức thuế 10% đối với gỗ nguyên liệu và 25% đối với các mặt hàng chế biến sâu theo như Tuyên bố 10976 ban hành tháng 9/2025. Việc lùi thời điểm áp dụng mức thuế cao hơn đồng nghĩa các mức thuế hiện hành tiếp tục có hiệu lực thêm một năm.

Lùi thời điểm áp dụng mức thuế đến ngày 1/1/2027.

Mỹ cho biết, mức thuế trong tương lai sẽ phụ thuộc trực tiếp vào kết quả đàm phán, cho thấy thuế quan tiếp tục được sử dụng như một công cụ thương lượng chiến lược, thay vì chỉ mang tính bảo hộ đơn thuần.

Đáng chú ý, quyết định hoãn tăng thuế theo Mục 232 hoàn toàn không liên quan đến các phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về sắc lệnh thuế đối ứng. Thuế theo Mục 232 được ban hành trên cơ sở an ninh quốc gia và thuộc thẩm quyền hành pháp, tách biệt về pháp lý và cơ chế vận hành so với các biện pháp thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Trước đó, ngày 29/9/2025, Tổng thống Trump ký sắc lệnh áp thuế 10% đối với gỗ tròn, gỗ xẻ và 25% đối với tủ bếp, tủ nhà tắm và đồ nội thất gỗ bọc đệm, có hiệu lực từ 14/10/2025. Lộ trình ban đầu dự kiến nâng thuế mạnh từ đầu năm 2026 đối với các đối tác chưa đạt thỏa thuận thương mại với Mỹ.

Washington viện dẫn Mục 232, cho rằng nhập khẩu gỗ và đồ nội thất đang “xói mòn an ninh quốc gia”, làm suy yếu ngành gỗ nội địa và đe dọa chuỗi cung ứng phục vụ hạ tầng, quốc phòng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận xét lập luận này thiếu nhất quán, khi mục tiêu an ninh quốc gia dần chuyển sang bảo hộ sản xuất trong nước.

Trong bối cảnh chính quyền ông Trump chịu nhiều chỉ trích vì không kiểm soát được giá cả, việc hoãn tăng thuế được xem là bước đi nhằm hạn chế áp lực lạm phát. Thống kê công bố hồi tháng 11/2025 cho thấy, giá đồ gỗ nội thất tại Mỹ tăng 4,6% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể mức tăng trung bình 2,7% của chỉ số giá tiêu dùng.

Doanh nghiệp Việt Nam hưởng lợi ngắn hạn

Mỹ là thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam.

Với Việt Nam, quyết định này mang ý nghĩa thực chất. Trong gần ba tháng qua, các doanh nghiệp xuất khẩu tủ bếp, tủ nhà tắm và ghế bọc nệm sang Mỹ đã phải chịu mức thuế 25%, cao hơn thuế đối ứng chung mà Mỹ áp dụng đối với hàng hóa Việt Nam từ đầu tháng 8/2025.

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest), Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam, thường chiếm hơn 55% tổng kim ngạch toàn ngành. Riêng hai nhóm sản phẩm tủ bếp và nội thất bọc đệm lần lượt chiếm khoảng 20–25% và gần 10% kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt khoảng 17,3 tỷ USD. Dù đối mặt nhiều khó khăn, xuất khẩu sang Mỹ vẫn duy trì đà tăng, khiến việc tránh được cú sốc thuế ngay từ đầu năm 2026 trở thành “khoảng đệm” quan trọng, giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng, ổn định giá bán và có thêm thời gian tái cơ cấu.

Theo Viforest, Mỹ và Việt Nam đã hoàn tất vòng đàm phán thứ 8 về thuế đối ứng và an ninh quốc gia trong nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ vào giữa tháng 11/2025. Các vòng đàm phán cấp Bộ trưởng và kỹ thuật vẫn đang tiếp tục.

Dù mang lại tín hiệu tích cực trước mắt, triển vọng trung hạn vẫn tiềm ẩn rủi ro. Mỹ đang mở rộng điều tra và áp dụng Mục 232 đối với nhiều nhóm hàng nhập khẩu khác, không loại trừ khả năng các mức thuế sẽ tiếp tục được điều chỉnh để phục vụ mục tiêu đàm phán hoặc giải quyết sức ép kinh tế – chính trị nội bộ trong năm 2026.

Với ngành gỗ Việt Nam, năm 2026 được đánh giá là giai đoạn “tạm ổn nhưng chưa an toàn”, đòi hỏi doanh nghiệp theo dõi sát chính sách, chủ động đối thoại với phía Mỹ và chuẩn bị các kịch bản ứng phó dài hạn để giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Hà Chi