Mùa đông năm nay đến muộn, ít có rét đậm rét hại

El Nino đạt cường độ rất mạnh trong tháng 9

Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, trong hai tháng qua, thời tiết trên cả nước diễn biến phức tạp, nổi bật là nắng nóng diện rộng, dông, lốc, sét, mưa đá và hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới.

Từ tháng 6 đến giữa tháng 8/2026, Biển Đông ghi nhận 2 áp thấp nhiệt đới và 3 cơn bão. Trong đó, bão số 1 (MAYSAK) ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam. Bão hình thành đầu tháng 7, mạnh lên cấp 9, giật cấp 11 và đi vào khu vực Móng Cái (Quảng Ninh) tối 4/7 với cường độ cấp 8-9, giật cấp 12, sau đó suy yếu khi đi sâu vào đất liền.

Mùa đông năm nay đến muộn hơn, ít đợt rét đậm rét hại hơn. Ảnh: Tuấn Anh

Nắng nóng xuất hiện nhiều đợt tại Bắc Bộ, Trung Bộ. Bắc Bộ ghi nhận 6 đợt nắng nóng diện rộng từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 8, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-39 độ C, có nơi cao hơn. Từ Thanh Hóa đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ, nắng nóng xảy ra kéo dài, nhiệt độ phổ biến 37-40 độ C, có nơi trên 40 độ C. Trong tháng 7 và nửa đầu tháng 8, các khu vực này tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng, nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-39 độ C.

Nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ. Tháng 6 có 22 trạm, tháng 7 có 2 trạm và nửa đầu tháng 8 có 9 trạm vượt giá trị lịch sử.

Bên cạnh nắng nóng, dông, lốc, sét, mưa đá xảy ra tại nhiều nơi. Trong tháng 6, một đợt không khí lạnh gây mưa to, dông diện rộng tại Bắc Bộ và làm nhiệt độ giảm 4-6 độ C.

Hiện tại, ENSO đang trong trạng thái El Nino với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Trung tâm xích đạo Thái Bình Dương (khu vực NINO3.4) trong tuần thứ hai của tháng 8/2026 ở mức 1,8 độ C. Dự báo, trong thời kỳ từ tháng 9-11/2026, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh với xác suất 100% (trong đó khoảng 7% El Nino đạt cường độ mạnh và 93% El Niño đạt cường độ rất mạnh). Ngoài ra, thời kỳ từ tháng 10-12/2026 trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh đạt xác suất cao nhất lên đến 95%. Trong thời kỳ từ tháng 12/2026-02/2027, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh với xác suất 93% (trong đó xác suất 23% đạt cường độ mạnh và 70% đạt cường độ rất mạnh).

Dự báo tháng 9/2026, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn từ 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm. Trong tháng 10-11/2026, nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm cùng kỳ từ 1,0-2,0 độ C, có nơi cao hơn. Từ tháng 12/2026-02/2027, nhiệt độ trung bình tại các khu vực phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ từ 0,5-1,50C, riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cao hơn 1,5-2,00C, có nơi cao hơn.

Trong tháng 9/2026, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ và Trung Bộ được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm 10-30%. Các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Sang tháng 10, lượng mưa tại Bắc Bộ có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm 5-20%. Trong khi đó, các khu vực khác phổ biến thấp hơn 5-20%. Đáng chú ý, khu vực từ Nam Nghệ An đến Đà Nẵng và Duyên hải Nam Trung Bộ có thể thiếu hụt 20-40% so với trung bình nhiều năm.

Trong tháng 11, Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh được dự báo có tổng lượng mưa cao hơn 10-30% so với trung bình nhiều năm. Ngược lại, khu vực từ Quảng Trị đến Lâm Đồng thấp hơn 20-40%; Nam Bộ thấp hơn 5-15%, riêng Tây Nam Bộ xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Đến tháng 12, lượng mưa tại Bắc Bộ và Thanh Hóa đến Hà Tĩnh cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-20 mm. Các khu vực khác thấp hơn 5-20 mm, riêng Duyên hải Nam Trung Bộ có thể thấp hơn 40-100 mm.

Trong tháng 1-2/2027, tổng lượng mưa tại hầu hết các khu vực được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm 5-20 mm. Riêng Bắc Bộ, lượng mưa phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Bão và không khí lạnh có xu hướng yếu

Cơ quan khí tượng dự báo, từ tháng 9/2026 đến tháng 2/2027, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như khả năng đổ bộ vào đất liền Việt Nam được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Trung bình nhiều năm trong giai đoạn này có khoảng 7,3 cơn hoạt động trên Biển Đông và 3,1 cơn đổ bộ vào đất liền.

Không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm. Trong giai đoạn tháng 12/2026-1/2027, rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn quy luật khí hậu, đồng thời số ngày rét đậm, rét hại được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm.

Cơ quan khí tượng nhận định, nắng nóng diện rộng vẫn có khả năng duy trì và tập trung trong tháng 9/2026 tại khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Số ngày nắng nóng được dự báo có khả năng nhiều hơn trung bình nhiều năm và cao hơn cùng kỳ năm 2025.

Trong tháng 9-10/2026, mưa vừa, mưa to có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước. Sang tháng 11, mưa vừa, mưa to có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, chủ yếu tập trung tại khu vực từ Hà Tĩnh đến TP. Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Đáng chú ý, khu vực từ Hà Tĩnh đến TP. Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ cần đề phòng nguy cơ thiếu hụt mưa trong các tháng chính mùa mưa, đặc biệt trong tháng 10-11. Tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm.

Trong tháng 12/2026, mưa vừa, mưa to vẫn có khả năng xảy ra tại khu vực từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi, Khánh Hòa và phía Đông các tỉnh Gia Lai đến Lâm Đồng.

Trong thời kỳ chuyển mùa, dông, lốc, sét và mưa đá có khả năng xảy ra trên phạm vi cả nước. Các hiện tượng thời tiết cực đoan này có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, đời sống và sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh đó, bão, áp thấp nhiệt đới và gió mùa Đông Bắc vẫn có khả năng gây gió mạnh, sóng lớn, ảnh hưởng đến các hoạt động trên Biển Đông. Mưa lớn, dông, lốc, sét, mưa đá và rét cũng có thể tác động tiêu cực đến cây trồng, vật nuôi và sản xuất.

Trong thời kỳ tháng 12/2026-1/2027, dù rét đậm, rét hại được dự báo ít hơn trung bình nhiều năm, người dân vẫn cần chủ động phòng tránh khi các đợt không khí lạnh mạnh xuất hiện. Các hiện tượng rét đậm, rét hại, sương muối, băng giá nếu xảy ra có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, trong tháng 1-2/2027, khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có khả năng xuất hiện thời kỳ ít mưa. Tình trạng này có thể tác động đáng kể đến nguồn nước, đồng thời ảnh hưởng đến đời sống và hoạt động sản xuất.