Mua đất nhưng không được cấp “sổ đỏ”

Người dân xã Thiệu Tiến “mòn mỏi” chờ 24 năm chưa được cấp “sổ đỏ”.

Đầu năm 2025, chị Lê Thị Vân, phường Hàm Rồng, tham gia đấu giá và trúng thửa đất A06 thuộc MBQH 2533, thôn Liên Minh, xã Thiệu Giao cũ, nay là phường Đông Tiến. Để mua được mảnh đất, gia đình chị đã phải vay mượn một khoản tiền không nhỏ. Ngay sau khi trúng đấu giá, chị đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Thế nhưng, hơn một năm ròng rã chờ đợi, “sổ đỏ” của chị Vân vẫn chưa được cấp. Áp lực khoản vay mua đất đè nặng mỗi ngày, trong khi mảnh đất chưa thể phát huy đầy đủ giá trị pháp lý, gia đình không thể chuyển nhượng hoặc thế chấp tài sản để giải quyết nhu cầu tài chính.

Không chỉ riêng gia đình chị Vân, tại MBQH 2533, có 11 lô đất trong tổng số 41 lô đã đấu giá vẫn chưa được cấp GCNQSDĐ, trong khi 30 lô khác trên cùng mặt bằng đã được cấp. Chị Nguyễn Thị Phượng, phường Hàm Rồng, cho rằng: “Điều người dân khó hiểu nhất là cùng một mặt bằng, cùng đấu giá nhưng kết quả lại khác nhau. Người dân không biết chính xác hồ sơ của mình đang vướng ở đâu và bao giờ mới được giải quyết”.

Lý giải về vấn đề này, UBND phường Đông Tiến cho biết, MBQH 2533 hiện chưa hoàn thiện việc giải phóng mặt bằng, do vậy chưa thể cấp GCNQSDĐ cho các hộ. UBND phường đang tiến hành các bước, khi hoàn thiện giải phóng mặt bằng sẽ cấp GCNQSDĐ cho các hộ theo quy định của pháp luật.

Với người trúng đấu giá, chờ một năm đã là một khoảng thời gian dài, thế nhưng có những trường hợp mua đất nhưng chờ đợi hơn 30 năm vẫn chưa được cấp “sổ đỏ”. Đó là câu chuyện của hơn 20 hộ dân ở thôn Mật Thôn, xã Thiệu Hóa.

Mua đất của UBND xã Thiệu Phúc (cũ) trong khoảng thời gian từ năm 1989 đến 1992, đến nay 25 hộ dân ở thôn Mật Thôn vẫn chưa được cấp GCNQSDĐ. Qua tìm hiểu, năm 2002, 27 hộ dân mua đất với chính quyền xã Thiệu Phúc. Sau đó, UBND xã đã tự ý cấp GCNQSDĐ cho các hộ. Sau đó, GCNQSDĐ được xã thu hồi với lý do cấp lại và có 25 hộ đã nộp lại GCNQSDĐ. Hơn 30 năm chờ đợi đến nay các hộ dân vẫn chưa được cấp lại GCNQSDĐ theo quy định của pháp luật. Bà Phạm Thị Hương cho biết: “Gia đình tôi hiện có 7 người cùng sinh sống trên thửa đất khoảng 250m2. Mong muốn của gia đình và các hộ dân nhiều năm nay là được cấp GCNQSDĐ để thực hiện các quyền hợp pháp đối với đất đai. Nhiều người mua đất đã già yếu không thể chờ đợi lâu hơn được nữa”.

UBND xã Thiệu Hóa lý giải, việc người dân thôn Mật Thôn chưa được cấp GCNQSDĐ là do vị trí đất ở của các hộ nằm ngoài đê sông Chu, không đảm bảo an toàn khi xảy ra thiên tai, lũ lụt và không có trong quy hoạch đất ở. UBND xã đang trình phương án quy hoạch xã đến năm 2030, trong đó đề xuất vị trí mặt bằng tái định cư để di chuyển các hộ khi đảm bảo các điều kiện.

Tương tự, 23 hộ dân ở xã Thiệu Tiến cũng chờ “sổ đỏ” suốt 24 năm qua. Năm 2002, 27 hộ dân mua đất giãn dân của xã Thiệu Vũ cũ. Các hộ làm thủ tục, nộp tiền, nhận đất và nhiều gia đình đã xây dựng nhà ở ổn định. Nhưng mới có 4 hộ được cấp GCNQSDĐ và 23 hộ còn lại vẫn mòn mỏi chờ đợi. Bà Phạm Thị Sinh, xã Thiệu Tiến, cho biết: “Theo thông báo của UBND xã, chúng tôi làm các thủ tục mua đất theo quy định, thế nhưng nhiều năm rồi chúng tôi không được cấp GCNQSDĐ. Người dân đã nhiều lần kiến nghị các cấp có thẩm quyền, nhưng không hiểu vướng mắc ở đâu mà đến nay vẫn chưa giải quyết”.

Theo UBND xã Thiệu Tiến, vướng mắc hiện nay là hồ sơ, chứng từ liên quan đến nghĩa vụ tài chính được lập từ hơn 20 năm trước không còn đầy đủ. Cơ quan chức năng đang phải rà soát, tìm lại phiếu thu, giấy nộp tiền vào ngân sách để có căn cứ xác nhận cho từng hộ.

Điểm chung của ba câu chuyện là người dân đã bỏ tiền mua đất nhưng quyền pháp lý vẫn “treo”. Họ luôn sống trong tâm lý bất an về tính pháp lý của tài sản mà mình đang sở hữu và sử dụng. Một năm chờ đợi đã là một năm tài sản bị treo, còn nếu phải chờ 20 - 30 năm đó không còn đơn thuần là sự chậm trễ của một thủ tục hành chính và quyền lợi chính đáng của người dân chưa được giải quyết trọn vẹn. Đây là những vấn đề cần được chính quyền các địa phương nhanh chóng vào cuộc tháo gỡ.