Một thoáng Tràng An
Quần thể danh thắng Tràng An (tỉnh Ninh Bình) lâu nay đã trở thành địa danh mà mỗi khi nhắc tới, tất cả những ai từng đến dù chỉ một lần thoáng qua cũng vẫn sẽ nhớ mãi về một bức tranh thiên nhiên non nước kỳ vĩ cùng những câu chuyện về lịch sử, văn hóa.

Du khách khám phá quần thể danh thắng Tràng An, điểm đến độc đáo của Việt Nam. Ảnh: Ngọc Liên
Là điểm hấp dẫn hàng triệu du khách trong nước và quốc tế mỗi năm, Tràng An mang đến cho du khách những trải nghiệm độc đáo của chốn non xanh nước biếc, của những hang động xuyên núi và những câu chuyện lịch sử về vùng cố đô của nước Đại Việt từ hàng ngàn năm trước.
Lạc giữa “mê cung” sơn thủy hữu tình
Tràng An là quần thể các danh thắng, di tích lịch sử - văn hóa như: Khu du lịch sinh thái Tràng An, Tam Cốc - Bích Động và Cố đô Hoa Lư. Mỗi khu vực mang một giá trị riêng nhưng cùng hòa quyện, tạo nên một chỉnh thể độc đáo hiếm có, nơi cảnh quan thiên nhiên, dấu ấn lịch sử và đa dạng sinh học cùng được gìn giữ qua nhiều thế kỷ.
Nhiều du khách khi đến Tràng An được đi thuyền trên dòng sông uốn lượn quanh những dãy núi cao sừng sững và ngắm cảnh non xanh nước biếc đã ví Tràng An đẹp như chốn tiên cảnh “núi trong sông, sông trong núi”. Chị Trần Thị Huyền, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: Chị đến Tràng An lần thứ 3. Mỗi lần đến Tràng An đều mang cho chị cảm giác thích thú và mới mẻ. Điểm hấp dẫn chị khi đến Tràng An là hành trình khám phá các di tích, danh thắng trên những chiếc thuyền chèo tay do người dân địa phương điều khiển. Trong suốt chặng đường trên sông, qua từng khúc cua, đến từng ngọn núi hay tại mỗi điểm dừng chân tại các đền, chùa, hang động, những hướng dẫn viên du lịch kiêm người chèo thuyền đều chia sẻ thông tin cho du khách hiểu và nhắc nhở mỗi khi đến một điểm cần lưu ý. Điều này giúp chị Huyền và thành viên trong đoàn có được cái nhìn toàn cảnh hơn về Tràng An dù không thể khám phá hết nơi này do thời gian có hạn.

Cảnh sắc sơn thủy hữu tình của Tràng An cuốn hút du khách.
Tất cả những điểm đến trong khu vực Tràng An đều được kết nối bởi hệ thống sông nước len lỏi qua hàng chục hang động lớn nhỏ, tạo thành những tuyến tham quan khép kín bằng thuyền. Du khách xuôi dòng giữa núi đá, đi qua những hang động dưới lòng những ngọn núi như: hang đột, hang cả, hang mây, hang hai, hang đại… đến những đoạn hang hẹp, sát mặt nước, du khách phải vừa khom mình để không đụng trần của hang vừa thích thú ngắm những thạch nhũ hình thành qua hàng ngàn năm lung linh trong hang động.
Cùng với sự kỳ thú của các hang động, trong suốt hành trình khám phá Tràng An, du khách sẽ được trải qua nhiều cung bậc cảm xúc như: Thú vị khi nhìn thấy những thảm thực vật xanh mướt dưới đáy sông qua làn nước trong veo, hay thích thú ngắm những đàn vịt trời bơi lội trên mặt nước. Mỗi bụi cỏ, ngọn cây hay những bông hoa dại mọc ven sông một cách tự nhiên tạo thành khung cảnh nên thơ đến nao lòng du khách. Tràng An vừa kỳ vỹ vừa dịu dàng, khiến mỗi hành trình đi qua đều như một lần bước vào miền cổ tích.
Ðiểm đến độc đáo của Việt Nam
12 năm trước (năm 2014), Tràng An được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới với những giá trị hiếm có về thiên nhiên, văn hóa, lịch sử, khẳng định những nỗ lực to lớn của Việt Nam trong việc bảo vệ, gìn giữ các di sản văn hóa và thiên nhiên của nhân loại. Đây là điểm đến của hàng triệu du khách trong nước và quốc tế mỗi năm.



Tràng An độc đáo với nhiều đền, chùa và hang động.
Để đạt được danh hiệu này, Tràng An phải bảo đảm các tiêu chí về văn hóa, lịch sử, cảnh quan thiên nhiên và sự đa dạng sinh học. Ở tiêu chí văn hóa, Tràng An chứa đựng các bằng chứng về sự tương tác giữa con người và môi trường, thể hiện sự thích ứng của con người với các điều kiện biến đổi về địa lý và sự khắc nghiệt nhất của môi trường trong lịch sử trái đất. Xét về tiêu chí kỳ quan thiên nhiên, cảnh quan tháp Karst của Tràng An (kiểu địa hình đá vôi độc đáo được hình thành qua hàng triệu năm vận động địa chất và bào mòn của nước) chứa đựng những cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp với những ngọn núi hùng vĩ, hang động huyền bí, sông nước thanh tĩnh, điểm xuyến với những đền, chùa, miếu linh thiêng. Bên cạnh đó, về địa chất và địa mạo, Tràng An minh chứng cho các giai đoạn cuối cùng của quá trình tiến hóa karst trong môi trường khí hậu nhiệt đới ẩm.
Từ những giá trị độc đáo cho thấy, Di sản văn hóa, thiên nhiên thế giới Tràng An của Việt Nam không chỉ nằm ở vẻ đẹp du khách có thể nhìn thấy bằng mắt mà còn ở những giá trị địa chất, sinh thái, những giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời của Việt Nam trải dài suốt hàng ngàn năm. Đến Tràng An, du khách sẽ có được cảm giác như đang bước vào không gian được tạo nên bởi quá trình vận động rất dài của tự nhiên. Những dãy núi đá vôi, hệ thống hang động, các thung lũng và những dòng sông uốn lượn đã kiến tạo nên một hệ sinh thái thiên nhiên, văn hóa, lịch sử độc đáo với những câu chuyện kể về lịch sử hình thành của vùng đất Đại Việt từ xa xưa.
Quần thể danh thắng Tràng An có hơn 40 di tích được xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt, cấp quốc gia và cấp tỉnh. Tràng An là một trong những điểm đến đóng góp lớn cho ngành du lịch Ninh Bình. Trong 7 tháng của năm 2026, toàn tỉnh Ninh Bình đón trên 18,7 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt trên 2 triệu lượt. Tổng thu từ hoạt động du lịch đạt trên 19,3 ngàn tỷ đồng.



