Một nước Bắc Âu bỏ phiếu trưng cầu dân ý về đàm phán gia nhập EU

Các điểm bỏ phiếu trên khắp Iceland đã bắt đầu mở cửa vào sáng 29/8 (giờ địa phương), khi quốc gia Bắc Âu này tổ chức trưng cầu dân ý về việc có nên nối lại đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu (EU) hay sẽ gác lại triển vọng gia nhập khối này trong tương lai gần.

Các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 9h sáng giờ địa phương, với thời gian có thể chênh lệch đôi chút tùy theo từng khu vực. Quá trình bỏ phiếu dự kiến sẽ kéo dài đến tối cùng ngày.

Gần 400.000 người dân Iceland sẽ bỏ phiếu quyết định việc nối lại đàm phán gia nhập EU; kết quả sơ bộ dự kiến sẽ có vào đêm muộn 29/8 hoặc rạng sáng 30/8.

Cuộc trưng cầu dân ý này chỉ mang tính chất tham vấn; người dân Iceland không bỏ phiếu trực tiếp về việc gia nhập EU, mà là về việc liệu đất nước có nên nối lại các cuộc đàm phán gia nhập vốn đã bị đình chỉ từ năm 2013 hay không.

Nếu đa số cử tri bỏ phiếu "Có", chính phủ sẽ được ủy quyền để nối lại đàm phán. Tuy nhiên, bất kỳ thỏa thuận nào đạt được sau đó cũng sẽ phải trải qua một cuộc trưng cầu dân ý lần thứ hai.

"Tình thế khá ngang ngửa, nhưng tôi luôn lạc quan", Ngoại trưởng Iceland Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir – người hy vọng vào kết quả "Có" – chia sẻ với hãng tin AFP.

Iceland bỏ phiếu trưng cầu dân ý về việc có nên nối lại đàm phán gia nhập EU hay sẽ gác lại triển vọng gia nhập khối này trong tương lai gần. Ảnh: DW

Trước đó, một cuộc thăm dò của Maskina – một công ty chuyên về nghiên cứu thị trường, dịch vụ và nhân sự có trụ sở tại Iceland – công bố đầu tuần này cho thấy phe ủng hộ ("Có") đang dẫn trước với tỉ lệ sít sao là 51,3%, trong khi 48,7% phản đối.

Một cuộc khảo sát trước đó của Gallup – công ty phân tích và tư vấn đa quốc gia có trụ sở tại Washington, D.C. – ghi nhận tỉ lệ ủng hộ và phản đối ngang bằng nhau ở mức 46%, với 8% số người được hỏi chưa đưa ra quyết định.

Một cuộc khảo sát khác được Trung tâm Chính sách châu Âu (EPC) dẫn lại cho thấy 54% người dân phản đối việc gia nhập EU và 46% ủng hộ.

Iceland đã nộp đơn xin gia nhập EU vào năm 2009 sau khi hệ thống ngân hàng của nước này sụp đổ trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Các cuộc đàm phán bắt đầu vào năm 2010 nhưng bị đình chỉ 3 năm sau đó khi một chính phủ có quan điểm hoài nghi về EU lên nắm quyền.

Năm 2015, Reykjavik đã thông báo với Brussels rằng họ không còn muốn được xem xét là ứng cử viên gia nhập khối.

Sau đó, một liên minh ủng hộ EU đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024 với cam kết tổ chức trưng cầu dân ý về việc quay lại lộ trình đó, và theo đó cuộc bỏ phiếu đang diễn ra được tổ chức.

Theo báo cáo của EPC, Ủy ban châu Âu vẫn giữ quan điểm rằng đơn xin gia nhập của Iceland vẫn có giá trị pháp lý và các cuộc đàm phán chỉ đang bị tạm hoãn.

Với dân số chưa đầy 400.000 người, nếu gia nhập khối, quốc gia Bắc Âu này sẽ trở thành quốc gia thành viên nhỏ nhất EU xét về quy mô dân số – vị trí hiện thuộc về Malta.

Tuy nhiên, tầm quan trọng của cuộc bỏ phiếu này lớn hơn nhiều so với quy mô khiêm tốn của quốc gia này.

10 sau cuộc trưng cầu dân ý về Brexit của Vương quốc Anh, EU đang đứng trước cơ hội lấy lại đà mở rộng – và đặc biệt là chứng minh rằng khối này vẫn có sức hút đối với các quốc gia Bắc Âu giàu có, trong bối cảnh Na Uy đang theo dõi sát sao diễn biến này.

Minh Đức (Theo Anadolu, Euronews)