Một đề án, nhiều hy vọng

Du khách trải nghiệm thuyền du lịch trên sông Chaophraya (Thái Lan). 

Rồi lại cũng chợt nhớ những lần du ngoạn trên sông Chaophraya (Thái Lan) hay sông Singapore, thấy sông Hương của Huế còn nhiều mặt vượt trội, chẳng qua là ta chưa thực sự có bàn tay tổ chức sắp xếp cho ngang tầm nên cuối cùng đang chịu thua thiệt mà thôi. Còn nhớ khi ấy lớp cựu học sinh Quốc Học chúng tôi vừa tổ chức kỷ niệm 20 năm ngày tốt nghiệp PTTH xong. Cả lớp thuê một chiếc thuyền rồng, loại thuyền đôi, xuất phát buổi sáng từ bến số 5 Lê Lợi lên du ngoạn lăng Gia Long, rồi ăn uống, hát hò suốt buổi đến chừng 15 giờ mới rời thuyền. Phí cho thuyền nhớ đâu chừng 1,8 triệu VNĐ, chưa tới 100 USD thời giá lúc đó. Vậy mà có người cho rằng đắt. Đến khi qua Singapore, theo tour đi một đoạn tàu điện, rồi xuống thuyền dạo một vòng hóng gió và ngắm nhà cao tầng lên đèn, mỗi người phải đóng 40 đô Singapore, đâu khoảng 600 ngàn tiền Việt lúc ấy. Thuyền chở chừng 20 người, tức nhà thuyền “lượm” 12 triệu sau hơn nửa giờ chở khách. Vậy mà rời thuyền không nghe ai than đắt rẻ, chợt thấy “cám cảnh” và tiếc cho Huế mình ghê gớm.

Sau dạo ấy một thời gian, thấy ở Huế xuất hiện thuyền cung đình Long Quang, rồi có doanh nghiệp nhảy vào đầu tư thuyền du lịch chạy điện; rồi nữa, các con sông được nạo vét, chỉnh trang, thêm thuyền rồng “đời cũ” lần lượt hết hạn phải làm mới theo những quy chuẩn mới nếu muốn tiếp tục hoạt động… Bỗng nghe khấp khởi mừng và hy vọng về một sự đổi thay, tăng trưởng trong một tương lai gần...

Không thể không tiếc rẻ xen lẫn nỗi sốt ruột, bởi Huế không chỉ có sông Hương hiền hòa, thơ mộng mang tầm vóc quốc tế. Huế còn sở hữu một hệ thống thủy đạo đô thị độc đáo với những dòng sông như Đông Ba, Như Ý, An Cựu, Ngự Hà… Mỗi dòng sông đều mang trên mình trầm tích lịch sử, cảnh quan độc đáo và nét trữ tình riêng biệt. Vậy nhưng cho đến tận bây giờ, nguồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa quý báu ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng vốn có.

Cuộc làm việc mới đây của Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Lê Trí Thanh với các sở, ngành, đơn vị liên quan về Đề án phát triển dịch vụ, du lịch trục sông Đông Ba - Bạch Đằng -  Huỳnh Thúc Kháng đã phát đi một tín hiệu quan trọng. Động thái ấy được kỳ vọng sẽ trở thành “cú huých” đặt nền móng cho chiến lược khai thác toàn diện, bài bản và bền vững chuỗi cảnh quan sông nước của Huế.

Trong chỉ đạo của mình, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh việc lấy ý kiến Nhân dân và tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia, hưởng lợi từ chuỗi giá trị du lịch. Đó chính là cơ sở cho tính bền vững của đề án. Khi người dân ý thức được dòng sông trước nhà không chỉ là nơi sinh sống mà còn là nguồn sinh kế, họ sẽ tự giác giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo tàng hóa kiến trúc nhà cổ và ứng xử văn minh với du khách. Có thể thấy rõ điều này từ đô thị cổ Hội An của người anh em bên kia đèo Hải Vân. Từ chỗ kêu gọi, tuyên truyền, bây giờ không cần nói người dân cũng tự hòa nhập, tự bảo vệ phố cổ, là vì lợi ích hỗ tương và thiết thân giữa phố cổ và người dân đã rõ ràng đến mức cầm nắm được.

Khai thác thành công trục sông Đông Ba còn có ý nghĩa rất quan trọng bởi nó sẽ là “đòn bẩy” để Huế tự tin quy hoạch lại hệ thống thủy đạo một cách liên hoàn, rộng khắp, phong phú, nhiều chọn lựa. Từ sông Hương kiêu sa huyền hoặc, đến An Cựu - dòng sông “nắng đục mưa trong”, hay Như Ý - dòng sông với vẻ đẹp của làng quê thuần khiết, “sông vua” Ngự Hà gấp khúc trong lòng Kinh thành Huế với nhiều công năng hiện hữu… Vấn đề mà mọi người quan tâm là Đề án phát triển dịch vụ, du lịch trục sông Đông Ba - Bạch Đằng - Huỳnh Thúc Kháng bao giờ sẽ khởi động và bao giờ thì sẽ được vận hành trong thực tế. Bởi nếu không có một sự “bật đi” thật mạnh mẽ ngay từ vạch xuất phát, thì viễn cảnh những dòng sông Huế và không gian tuyệt đẹp đôi bờ của chúng sẽ tiếp tục ngủ yên một cách hoài phí là điều lo lắng hoàn toàn có cơ sở.