Một cuộc trở về thú vị
Tôi từng xem “GOm show” tại nhà hát và thấy thú vị khi những câu chuyện về gốm được chuyển hóa thành ngôn ngữ sân khấu rất thơ, rất nhạc. Nhưng khi “GOm show” cùng những tiểu phẩm, hoạt động trình diễn liên quan đến gốm được đưa về Bát Tràng trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, sự thú vị ấy dường như được nhân lên.
Bởi lần này, show diễn không chỉ kể câu chuyện về gốm, không chỉ dẫn dắt người xem về với di sản của âm thanh, qua mường tượng, qua những trang trí sắp đặt mà trở về đúng nơi câu chuyện bắt đầu. Làng nghề truyền thống Bát Tràng dường như đã có tất cả những gì một sản phẩm nghệ thuật cần: Lịch sử, nghề truyền thống, không gian kiến trúc, người thợ, chất liệu và cả những câu chuyện được tích tụ qua nhiều thế hệ. Điều còn thiếu đôi khi chỉ là một cách kể mới.
“GOm show”, ở góc độ ấy, có thể xem như một phép thử đáng chú ý. Khi sân khấu bước ra khỏi nhà hát, đến với làng nghề, khán giả không còn tiếp nhận tinh thần của gốm, âm thanh từ gốm qua một lớp trình diễn được dàn dựng hoàn toàn. Họ đứng giữa không gian sản sinh ra gốm, nhìn thấy đất, lửa, bàn tay người thợ; rồi từ đó tiếp nhận những sáng tạo nghệ thuật lấy chính chất liệu ấy làm cảm hứng.
Sự cộng hưởng này cũng làm thay đổi cách nhìn về làng nghề. Bát Tràng không chỉ là nơi sản xuất và bán đồ gốm. Một làng nghề trở thành sân khấu, trường quay, không gian triển lãm, nơi tổ chức festival, workshop, trình diễn nghệ thuật sẽ đem lại những trải nghiệm mà du khách không thể có được nếu sự kiện diễn ra ở một trung tâm thương mại hay một nhà hát.
Tuy nhiên, để nghệ thuật có thể “sống” được lâu dài trên chính đất làng nghề, cần có sự kết nối chặt chẽ hơn nữa, để nghệ sĩ tìm thấy chất liệu sáng tạo mới từ làng nghề; người làm nghề tìm thấy cách kể mới cho sản phẩm; còn du khách có thêm lý do để ở lại, trải nghiệm và quay trở lại. Đó mới là câu chuyện của công nghiệp văn hóa.
“GOm show” trở về Bát Tràng vì thế không chỉ là một cuộc “đưa show về làng”. Điều đáng chờ đợi hơn là sau những ngày festival, sự kết nối ấy có tiếp tục được hay không. Nếu làm được, làng nghề sẽ không chỉ kể câu chuyện của quá khứ, nó sẽ có thêm những câu chuyện mới để kể và sự thú vị sẽ còn được nối dài.
