Mở rộng đường băng để Đà Nẵng cất cánh

Thành phố được giữ lại 100% nguồn thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD để ưu tiên đầu tư đường sắt đô thị.

Trọng tâm tạo đột phá tăng trưởng

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 259/2025/QH15 là bổ sung hàng loạt cơ chế ưu đãi nhằm gia tăng sức hấp dẫn cho Khu thương mại tự do Đà Nẵng – mô hình khu thương mại tự do đầu tiên tại Việt Nam, được xác định là động lực tăng trưởng chiến lược của thành phố. Theo nghị quyết, các dự án đầu tư mới trong khu thương mại tự do thuộc lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu – phát triển (R&D), công nghiệp hỗ trợ, xe cơ giới năng lượng sạch, thiết bị hàng không – đường sắt và trung tâm logistics được áp dụng mức thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. Các dự án đầu tư mới khác được hưởng thuế suất 10% trong 15 năm cùng chính sách miễn, giảm thuế tương tự.
Cùng với đó, hàng hóa, dịch vụ mua bán, trao đổi giữa các khu chức năng trong khu thương mại tự do với nhau, với nước ngoài hoặc với các khu phi thuế quan khác được áp dụng chính sách thuế như khu phi thuế quan; quan hệ giao dịch với khu vực bên ngoài được thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan, thuế và xuất nhập khẩu.
Nghị quyết cũng quy định rõ thời gian lưu giữ hàng hóa trung chuyển, tạm nhập tái xuất trong khu thương mại tự do; mở rộng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong một số lĩnh vực dịch vụ hàng không và logistics; đồng thời áp dụng chính sách giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm đối với chuyên gia, nhà khoa học, lao động trình độ cao làm việc trong khu thương mại tự do.
Theo Giám đốc Sở Công Thương Đà Nẵng Lê Thị Kim Phương, thời gian qua, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đã đến khảo sát, tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Khu thương mại tự do Đà Nẵng, trải rộng từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đến Hoa Kỳ, Trung Quốc..., cho thấy sức hút rõ nét của mô hình này. Nhiều tập đoàn lớn đã đề xuất nghiên cứu đầu tư hạ tầng, trung tâm dữ liệu, logistics và các lĩnh vực công nghệ cao, góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất – dịch vụ hiện đại.
Để bảo đảm lựa chọn đúng nhà đầu tư chiến lược, nghị quyết bổ sung cơ chế chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư đối với các dự án hạ tầng khu thương mại tự do có quy mô từ 3.000 tỷ đồng trở lên, yêu cầu vốn chủ sở hữu tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư, bảo đảm năng lực tài chính và cam kết phát triển lâu dài.

Việc sửa đổi, bổ sung cơ chế đặc thù được kỳ vọng tạo cú hích cho lĩnh vựckinh tế số Đà Nẵng phát triển bứt phá.

Hình thành hệ sinh thái hạ tầng - đô thị đồng bộ

Bên cạnh khu thương mại tự do, Nghị quyết số 259/2025/QH15 còn bổ sung nhiều chính sách quan trọng nhằm hình thành hệ sinh thái phát triển đồng bộ giữa hạ tầng giao thông, đô thị và dịch vụ chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.
Đáng chú ý là chính sách phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), theo đó thành phố được giữ lại 100% nguồn thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD để ưu tiên đầu tư đường sắt đô thị và các dự án trọng điểm. UBND thành phố được khai thác quỹ đất phát triển đô thị, khu dân cư, trung tâm thương mại – dịch vụ xung quanh các đầu mối đường sắt đô thị và các nút giao thông kết nối Đà Nẵng với Hội An, Chu Lai và vùng phụ cận.
Theo quy hoạch giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Đà Nẵng dự kiến phát triển 3 tuyến MRT, 12 tuyến LRT và 3 tuyến LRT phục vụ du lịch, với tổng chiều dài gần 283km, kết nối chặt chẽ thành phố với các đô thị vệ tinh phía nam. Tuyến Đà Nẵng – Hội An – Chu Lai được xác định là trục động lực, trước mắt ưu tiên đầu tư đoạn Đà Nẵng – Hội An trong giai đoạn 2025-2030.
Theo PGS-TS Phan Cao Thọ, việc phát triển đường sắt đô thị sẽ thúc đẩy giao thông công cộng hiện đại, phát huy tiềm năng vùng phía nam thành phố, góp phần cải thiện giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm định hướng phát triển xanh, bền vững.

Một góc cảng Liên Chiểu đang xây dựnggắn với Khu thương mại tự do Đà Nẵng.

Trao quyền mạnh hơn, gắn trách nhiệm rõ ràng

Một điểm đổi mới quan trọng khác của nghị quyết là việc mở rộng phân cấp, phân quyền cho Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng. Theo đó, ban quản lý được thực hiện cơ chế “một cửa, tại chỗ” trong các thủ tục về đầu tư, đất đai, môi trường, lao động tại các khu chức năng được giao quản lý; trực tiếp quyết định cho thuê đất và ký hợp đồng thuê đất đối với các khu được đầu tư từ ngân sách nhà nước.
Nghị quyết cũng bổ sung thẩm quyền thu hồi đất để triển khai các dự án phát triển kinh tế – xã hội quan trọng như trung tâm logistics, trung tâm hội chợ triển lãm, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt đô thị và các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Theo ông Vũ Quang Hùng, Trưởng ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, việc sửa đổi nghị quyết không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật pháp lý mà còn thể hiện rõ yêu cầu phải mạnh dạn trao quyền, đồng thời đặt trách nhiệm đúng chỗ, phù hợp với mô hình quản lý mới, đa lĩnh vực, đa không gian.
Tại Kỳ họp thứ 5 HĐND thành phố khóa X, Đà Nẵng đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 5 năm tới đạt trên 11%/năm, quy mô GRDP đến năm 2030 đạt hơn 720.000 tỷ đồng. Để đạt mục tiêu này, thành phố xác định ba nhiệm vụ đột phá: thực hiện hiệu quả các cơ chế đặc thù; tháo gỡ khó khăn, phát triển kinh tế tư nhân; huy động nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng.

Hải Quỳnh