'Mở nút thắt' phân cấp và bài toán nâng tầm đội ngũ

Ðiểm sáng giữa áp lực “ngàn công việc”

Ðể mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành  ổn định, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, cấp tỉnh thực hiện cuộc kiến tạo mạnh mẽ khi tiếp tục đưa nhiệm vụ xuống nơi sát dân nhất: cấp xã. Sau các đợt điều chỉnh, tổng số nhiệm vụ cấp xã phải đảm trách hiện nay đã chạm mốc 1.044 nhiệm vụ. Các mảng việc này chủ yếu thuộc lĩnh vực hộ tịch, chứng thực, nông - lâm - thuỷ sản, chính sách xã hội và các thủ tục hành chính có tính chất đơn giản tại cơ sở.

Lãnh đạo UBND xã Khánh An nhận định, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phân cấp, phân quyền và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp hiện được ban hành tương đối đầy đủ. Ðây là hành lang pháp lý quan trọng để địa phương chủ động, tự chủ triển khai hiệu quả nhiệm vụ được giao mà không phải qua các tầng nấc trung gian.

Sự thay đổi rõ nét nhất của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là tốc độ giải quyết thủ tục hành chính và mức độ hài lòng của người dân. Hiện nay, tất cả 64 xã, phường tại Cà Mau chủ động tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính theo thẩm quyền mới. Hệ thống trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã vận hành ổn định, các chỉ số về hồ sơ giải quyết đúng hạn trên toàn tỉnh, hồ sơ thực hiện trực tuyến và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt từ 93% đến gần 100%.

Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trung tâm phục vụ hành chính công các xã, phường trong tỉnh tiếp nhận hồ sơ theo hình thức trực tuyến và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt từ 93% đến gần 100%.

Xã Hồ Thị Kỷ là minh chứng sống động cho bước chuyển mình này. Là địa phương cấp xã duy nhất của tỉnh Cà Mau không thuộc diện sắp xếp đơn vị hành chính, song áp lực công việc đổ về đây lại thuộc hàng lớn nhất tỉnh, với 914 nhiệm vụ tăng thêm so với trước. Dù khối lượng công việc tăng cao đột biến, nhưng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại đây tạo chuyển biến rõ nét trong việc tinh gọn bộ máy, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước. Mô hình này thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình chuyển đổi số, cải cách hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.

Phải bồi dưỡng thực chất

Tuy nhiên, khi “chiếc áo” nhiệm vụ được nới rộng, nhân sự ở cơ sở bắt đầu bộc lộ những khoảng trống về năng lực, nhất là ở các lĩnh vực đòi hỏi tính pháp lý và kỹ thuật cao như: đất đai, xây dựng và quản lý quy hoạch.

Ðồng chí Phạm Việt Phong, Bí thư Ðảng uỷ, Chủ tịch HÐND xã Khánh An, chia sẻ thực tế: “Công việc mới, thiếu hướng dẫn nên cán bộ, công chức phải vừa làm, vừa học. Không ít người tuy có bằng cấp, nhưng khi bắt tay vào công việc thực tế mới thì chưa đáp ứng ngay yêu cầu”.

Nhiều xã, phường trong tỉnh đang thiếu công chức chuyên ngành xây dựng, kiến trúc, quy hoạch. (Ảnh chụp tại Phòng Kinh tế Xã Tạ An Khương).

Trước thực tế này, để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt và tối ưu hơn thời gian tới, các xã, phường kiến nghị với Trung ương và tỉnh nhiều nội dung quan trọng liên quan đến cơ chế, chính sách, đặc biệt là nguồn lực thực thi nhiệm vụ tại cơ sở. Câu chuyện “thiếu hụt kỹ năng chuyên môn” tại cơ sở không chỉ là trăn trở của lãnh đạo các xã mà còn trở thành vấn đề nóng tại các nghị sự cấp cao của tỉnh thời gian qua.

Trước khối lượng công việc khá lớn ở tất cả các cấp, ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đề nghị, cần đa dạng hoá hình thức đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với quỹ thời gian của cán bộ, trong đó có phương thức “cầm tay, chỉ việc”. Khi tham gia các khoá học ngắn hạn, cán bộ phải nghiêm túc chấp hành quy định của ban tổ chức lớp để bổ sung kiến thức, kỹ năng phục vụ công việc chuyên môn.

Ðánh giá tổng thể, hệ thống nhiệm vụ hiện hành của tỉnh cơ bản được phân định tương đối đầy đủ, phù hợp với chức năng và năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền địa phương các cấp. Ða số nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền có tính khả thi cao, phù hợp thực tiễn, giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc và giảm tầng nấc trung gian.

Mục tiêu cốt lõi của Cà Mau từ nay đến cuối năm 2026 không phải là “ôm” thêm việc, mà là củng cố, chuẩn hoá quy trình và nâng cao năng lực cho đội ngũ hiện tại, qua đó phát huy tính tự chủ của địa phương và mang lại lợi ích cao nhất cho người dân./.