Mở lối phát triển cho học sinh dân tộc thiểu số từ chính nội lực địa phương

Thùng Thị Kim Chi – cựu học sinh Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh Điện Biên.

Ý thức về tầm quan trọng của việc học

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, em Thùng Thị Kim Chi – cựu học sinh Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh Điện Biên đạt tổng 25 điểm (Ngữ văn 8,25; Lịch sử 9,5; Địa lí 7,25), thuộc top thí sinh có tổng điểm xét tuyển tổ hợp C00 khá cao.

Để đạt được thành tích đó, cô học trò người Thái đã phải trải qua một hành trình bứt phá ngoạn mục.

Trong suốt 3 năm học THPT, Kim Chi tự nhận là một học sinh bình thường, không có thành tích gì nổi trội. Cũng bởi lý do đó, em từng trải qua khoảng thời gian dài mông lung về tương lai của chính mình. Phải đến học kỳ II năm lớp 12, nhìn bạn bè đồng trang lứa tất bật chuẩn bị cho những dự định cá nhân mới, em mới bừng tỉnh và nhận ra rằng bản thân không thể đứng yên tại chỗ khi mọi người đều đang tiến lên.

Trên con đường thay đổi chính mình, Thùng Thị Kim Chi chọn đích đến riêng để phấn đấu là ngành Sư phạm Lịch sử - Địa lí. Tuy nhiên, việc xác định hướng phát triển muộn đòi hỏi em phải cố gắng gấp nhiều lần.

Đặc biệt, đối với Lịch sử, Địa lí là môn khoa học xã hội có khối lượng kiến thức lớn, em xác định không thể dựa vào học thuộc mà cần nắm rõ bản chất. Vì vậy, em luôn chăm chỉ lắng nghe thầy cô trên lớp và chủ động hệ thống kiến thức tại nhà, tìm thêm đề để luyện tập phản xạ với các dạng câu hỏi.

Một điều ít ai biết tới là tấm vé trường đại học mơ ước được Thùng Thị Kim Chi giành lấy bằng cả sự “liều lĩnh”. Em từng rất phân vân và lo lắng vì điểm chuẩn năm học trước chênh lệch rất nhiều so với kết quả đạt được.

Phần còn lại, em thấy mình cần sống đúng, sống trọn vẹn với lý tưởng cao nhất mà bản thân đã phấn đấu trong một thời gian rất dài, nên cuối cùng đã mạnh dạn đặt thêm nguyện vọng ngay phút chót, cách hạn đóng đăng ký chỉ vài giờ”, nữ sinh bồi hồi kể lại.

Trở thành sinh viên ngành Sư phạm Lịch sử - Địa lí, Trường ĐH Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) không phải là sự may mắn, mà là thành quả đáng tự hào vì đã nỗ lực không ngừng nghỉ và tinh thần sẵn sàng bước ra khỏi vùng “an toàn” của cô gái trẻ người Thái.

Kim Chi (ở giữa) cùng bạn.

Đòn bẩy để phát huy nội lực

Thùng Thị Kim Chi sinh ra và lớn lên ở xã Mường Chà, tỉnh Điện Biên. Gia đình em vốn thuần nông, lại có tới 4 anh chị em nên từ nhỏ Kim Chi đã thấu hiểu nỗi cơ cực của đấng sinh thành.

Bao nhiêu năm nuôi con cắp sách tới trường là ngần ấy thời gian bố mẹ em vất vả, bán mặt cho trời, bán lưng cho đất. Bởi vậy, những chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số trong học tập và đào tạo không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế, mà còn nâng đỡ giấc mơ và thể hiện niềm tin vô giá được gửi gắm cho thế hệ trẻ vùng cao.

Biết tới Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 - 2035, định hướng đến năm 2045”, Thùng Thị Kim Chi xúc động nói đây là động lực để em cố gắng phát triển bản thân, sớm ngày đỡ đần cha mẹ.

Ngoài ra, nữ sinh bày tỏ sự đồng tình với chính sách mở rộng hệ thống trường nội trú, bán trú; đầu tư cơ sở vật chất và đổi mới chương trình học theo hướng hiện đại.

Qua đó, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tới trường của trẻ em trên địa bàn, giảm thiểu tình trạng bỏ học. Đồng thời, tạo điều kiện tiếp xúc với môi trường giáo dục chất lượng cao, trang bị những kỹ năng cần thiết như tin học, công nghệ, ngoại ngữ để cạnh tranh trong bối cảnh số hóa.

Đặc biệt, Đề án mở rộng cơ hội học đại học, cao đẳng cho học sinh dân tộc thiểu số; tăng tối thiểu 10% quy mô tuyển sinh và đào tạo bậc thạc sĩ, tiến sĩ và tối thiểu 10% với đối tượng dự bị đại học.

Nhờ vậy, nhiều thế hệ trẻ người dân tộc thiểu số có thể theo đuổi ước mơ, được phát triển có chuyên môn và bài bản thay vì giới hạn cơ hội, năng lực trong nghề nông hoặc con đường đi làm thuê.

Đứng ở góc độ giáo viên dạy Sử – Địa tương lai, Thùng Thị Kim Chi cho biết Đề án mở ra nhiều cánh cửa để trau dồi kỹ năng sư phạm, nghiên cứu các phương pháp giảng dạy hiệu quả, khoa học. Mặt khác, thôi thúc em trở lại địa phương để cống hiến.

“Ngày nay, cách truyền đạt kiến thức cần thay đổi. Nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số có vốn văn hóa phong phú và đa dạng, em mong muốn tìm ra những cách dạy sáng tạo và thú vị, tăng giảng dạy qua hình ảnh, video, câu chuyện thực tế hay các hoạt động tương tác.

Từ đó, giúp học sinh hiểu hết vẻ đẹp của quê hương, đất nước mình và tiếp thêm niềm tin vào con đường học tập”, nữ sinh chia sẻ.

Khi vừa am hiểu về lịch sử, địa lí, vừa được truyền cảm hứng vươn lên, thế hệ trẻ người dân tộc thiểu số có thể lan tỏa và bảo tồn bản sắc tốt hơn thông qua các hoạt động du lịch, quảng bá truyền thông,.... Từ đó, làm giàu quê nhà dựa trên tận dụng chính nội lực tự nhiên và văn hóa của địa phương mình.