Mở không gian phát triển mới cho kinh tế tư nhân

Tỉnh Thái Nguyên đang chủ động tái cấu trúc các nguồn lực, hoàn thiện thể chế và khơi thông điểm nghẽn tài chính nhằm mở rộng không gian phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân. Trong ảnh: Nhà máy Nhiệt điện An Khánh I (Công ty CP Nhiệt điện An Khánh) tạo việc làm thường xuyên cho trên 500 lao động, phần lớn là người địa phương. Ảnh: T.L

Động lực nội sinh ngày càng rõ nét

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Đề án số 15-ĐA/TU của Tỉnh ủy Thái Nguyên về phát triển kinh tế tư nhân giai đoạn 2026-2030, UBND tỉnh xác định khu vực kinh tế tư nhân là nguồn lực nội sinh quan trọng, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm kinh tế, công nghệ của vùng trung du, miền núi phía Bắc.

Các chỉ số năm 2025 cho thấy vai trò ngày càng rõ của khu vực tư nhân. Toàn tỉnh có trên 14.700 doanh nghiệp (DN) đang hoạt động, tương đương khoảng 9 DN/1.000 dân. Riêng năm 2025 có khoảng 2.000 DN thành lập mới, gấp hơn hai lần năm 2024; trên 4.500 DN đăng ký thay đổi nội dung hoạt động và 1.550 đơn vị trực thuộc được thành lập. Tổng vốn đăng ký đạt trên 198.700 tỷ đồng.

Tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt trên 29.000 tỷ đồng; trong đó thu từ khu vực kinh tế tư nhân đạt 3.691 tỷ đồng (bao gồm 574 tỷ đồng thu từ xuất nhập khẩu), chiếm 23,3% tổng thu nội địa (không tính tiền sử dụng đất). Tốc độ tăng thu từ khu vực này được duy trì ổn định, góp phần nâng cao mức độ tự chủ tài chính của địa phương.

Bên cạnh việc đóng góp nguồn thu đáng kể vào ngân sách nhà nước, khu vực kinh tế tư nhân còn giữ vai trò chủ đạo trong tạo việc làm cho người lao động. Trong ảnh: Hoạt động sản xuất tại Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG. Ảnh: T.L

Ông Lê Kim Phúc, Giám đốc Sở Tài chính, nhận định: Các số liệu cho thấy kinh tế tư nhân tăng trưởng cả về quy mô lẫn chất lượng. Tỷ trọng thu ngân sách gần 1/4 tổng thu nội địa phản ánh vị trí ngày càng rõ nét của DN tư nhân trong cơ cấu kinh tế tỉnh.

Khu vực kinh tế tư nhân cũng giữ vai trò chủ lực trong tạo việc làm. Năm 2025, khu vực này sử dụng khoảng 224,7 nghìn lao động, chiếm gần 29% tổng lao động đang làm việc trên địa bàn. Trong đó, hơn 107 nghìn người làm việc trong DN và 117,5 nghìn người làm việc tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể. Tỷ lệ lao động trong khu vực kinh tế ngoài nhà nước đạt 74,5%.

Những con số trên cho thấy kinh tế tư nhân là nguồn lực tài chính quan trọng, đồng thời góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định thu nhập và thúc đẩy phát triển đội ngũ doanh nhân.

Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực

Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW, Thái Nguyên đã ban hành đồng bộ các kế hoạch hành động, tập trung rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Bước đầu, tỉnh cắt giảm tối thiểu 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết; giảm 30% thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ thủ tục ở nhiều lĩnh vực liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

Cơ chế một cửa và dịch vụ công trực tuyến toàn trình được mở rộng. Hoạt động thanh tra, kiểm tra được đổi mới theo nguyên tắc mỗi năm không quá một lần đối với DN, hạn chế chồng chéo, giảm áp lực.

Dù vậy, phần lớn DN trên địa bàn vẫn có quy mô nhỏ và siêu nhỏ; năng lực tích lũy vốn, tiếp cận công nghệ cao và quản trị hiện đại còn hạn chế. Tiếp cận đất đai và tín dụng tiếp tục là rào cản lớn do yêu cầu tài sản bảo đảm cao, quỹ đất sạch còn thiếu.

Bà Hoàng Thị Kim Anh, Phó Chủ tịch Hội DN phường Vạn Xuân, chia sẻ: Chúng tôi mong muốn thủ tục tiếp tục được cải cách thực chất hơn, cơ chế tiếp cận vốn linh hoạt hơn. Khi môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch, DN mới mạnh dạn đầu tư dài hạn, nhất là trong chuyển đổi số và công nghệ xanh.

Người lao động làm việc tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Đại Lộc Thành (phường Phổ Yên).

Ở góc độ DN nhỏ, ông Nguyễn Đình Ngư, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Đại Lộc Thành, phường Phổ Yên, cho biết: Thủ tục đăng ký, thay đổi giấy phép đã thuận lợi hơn trước. Tuy nhiên, tiếp cận vốn trung và dài hạn vẫn là thách thức. Chính sách hỗ trợ lãi suất hoặc bảo lãnh tín dụng sẽ tạo thêm dư địa để DN mở rộng quy mô.

Bám sát lộ trình triển khai Nghị định số 20/2026/NĐ-CP và Đề án số 15-ĐA/TU, Sở Tài chính xác định giai đoạn 2026-2030 là thời kỳ tập trung tháo gỡ căn bản các rào cản tài chính, tạo điều kiện để kinh tế tư nhân trở thành động lực chính của tăng trưởng. Ba nhóm giải pháp trọng tâm được triển khai đồng bộ.

Về ngân sách, tỉnh ưu tiên đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp và hạ tầng số theo hướng hiện đại, đồng bộ; hoàn thiện hệ thống điện, nước, xử lý nước thải, viễn thông, internet băng rộng và giao thông nội bộ, tạo quỹ đất sẵn sàng cho DN thuê và triển khai sản xuất. Tối thiểu 5% quỹ đất tại các khu, cụm công nghiệp được dành cho DN nhỏ và vừa, DN khởi nghiệp. Việc ngân sách đầu tư trước hạ tầng giúp DN tập trung nguồn lực cho công nghệ và mở rộng sản xuất.

Các sở, ngành, địa phương trong tỉnh luôn nỗ lực cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi và đồng hành cùng các doanh nghiệp phát triển.

Về tín dụng, Sở Tài chính phối hợp với hệ thống ngân hàng triển khai cơ chế hỗ trợ lãi suất; khuyến khích cho vay dựa trên phương án kinh doanh, dòng tiền và tài sản hình thành trong tương lai, thay vì chỉ dựa vào bất động sản. Cách tiếp cận này mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho DN nhỏ và siêu nhỏ.

Đối với chính sách hỗ trợ, tỉnh tham mưu miễn lệ phí đăng ký DN, giảm chi phí gia nhập thị trường; đồng thời đầu tư cho nguồn nhân lực thông qua chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành, phát triển 1.000 DN tiêu biểu nhằm nâng cao năng lực quản trị và khả năng tiếp cận nguồn lực trong nước, quốc tế.

Cơ chế “luồng xanh 24 giờ” trong giải quyết thủ tục thuộc lĩnh vực tài chính được thực hiện nghiêm, bảo đảm chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất và tài sản công được công khai, minh bạch, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Tăng trưởng phải đi cùng chất lượng

Khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh chú trọng đẩy mạnh sản xuất, mở rộng quy mô hoạt động.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xác định phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, là một trong ba đột phá của nhiệm kỳ. Tạo môi trường thuận lợi cho khu vực này phát triển mạnh là điều kiện để đạt mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, đồng thời giải quyết hài hòa các vấn đề xã hội, khẳng định vai trò trung tâm vùng trung du, miền núi phía Bắc.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, tỉnh đã triển khai cơ chế “luồng xanh” với yêu cầu cao về tiến độ giải quyết thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực thu hút đầu tư. UBND tỉnh cụ thể hóa bằng cơ chế “luồng xanh 24 giờ” và “luồng xanh 60%”, thực hiện từ năm 2026.

Giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu có khoảng 36.000 DN hoạt động; khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 50-55% GRDP và tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong tạo việc làm. Mục tiêu này đòi hỏi nâng cao chất lượng DN song hành với gia tăng số lượng. Tỉnh xác định tập trung vào 3 trụ cột là: Hoàn thiện thể chế minh bạch; nâng cao năng lực quản trị; phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, trong đó ưu tiên hạ tầng số và logistics.

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh là lực lượng nòng cốt góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế theo Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Ông Lê Kim Phúc, khẳng định: Phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW không chỉ là hỗ trợ thuế hay tín dụng, mà cốt lõi là xây dựng môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, công bằng, bảo đảm mọi DN đều có cơ hội tiếp cận nguồn lực như nhau.

Thực tiễn cho thấy khi niềm tin thị trường được củng cố, số DN thành lập mới gia tăng, dòng vốn đầu tư được khơi thông, việc làm được mở rộng. Nghị quyết số 68-NQ/TW đã tạo khuôn khổ chính sách quan trọng; yêu cầu đặt ra là tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ và nhất quán.

Với nền tảng hiện có và quyết tâm của cả hệ thống chính trị, kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh đang đứng trước cơ hội bứt phá. Khi các điểm nghẽn về thể chế, vốn và nhân lực được tháo gỡ căn bản, khu vực này sẽ trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, góp phần đưa Thái Nguyên phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Lệ Thủy