Mở không gian mới cho Làng Văn hóa - Du lịch

Du khách hòa chung điệu xòe cùng đồng bào tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Khai thác xứng tầm

Sau gần 20 năm hình thành và đi vào hoạt động, Làng Văn hóa đã trở thành địa điểm bảo tồn và tái hiện không gian văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Nhiều công trình kiến trúc dân gian, hiện vật văn hóa cùng các hoạt động trình diễn, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng đã góp phần giới thiệu những giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam đến đông đảo người dân và du khách.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, tiềm năng của Làng Văn hóa vẫn chưa được khai thác tương xứng. Không ít hạng mục còn hoạt động cầm chừng, lượng khách chưa ổn định, các sản phẩm du lịch còn thiếu tính hấp dẫn, trong khi việc kết nối với các điểm đến khác của Hà Nội chưa thực sự hiệu quả.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của khu vực, việc chuyển giao Làng Văn hóa cho thành phố Hà Nội, được xem là bước đi phù hợp nhằm thống nhất đầu mối quản lý. Đồng thời phát huy tốt hơn nguồn lực về quy hoạch, đầu tư, xúc tiến du lịch và tổ chức các sự kiện văn hóa.

Lợi thế lớn của Hà Nội là sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, lượng khách du lịch lớn, cùng mạng lưới các điểm đến nổi tiếng như Ba Vì, Sơn Tây... Nếu được kết nối thành các tuyến du lịch chuyên đề, Làng Văn hóa sẽ không còn là điểm đến đơn lẻ mà trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản phẩm du lịch văn hóa của Thủ đô.

Quan trọng hơn, khi được đặt trong chiến lược phát triển chung của Thủ đô, Làng Văn hóa sẽ có thêm điều kiện để huy động nguồn lực xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư dịch vụ, nâng cao chất lượng trải nghiệm và từng bước hình thành hệ sinh thái văn hóa - du lịch hiện đại.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng việc chuyển giao nguyên trạng Làng Văn hóa về UBND thành phố Hà Nội là bước chuyển quan trọng nhằm tạo thêm nguồn lực để phát huy giá trị của một thiết chế văn hóa mang tầm quốc gia. Khi chuyển về Hà Nội, hơi thở của Làng Văn hóa vẫn được giữ nguyên. Hàng ngày, đồng bào các dân tộc từ nhiều vùng miền vẫn hiện diện tại đây, tiếp tục sinh hoạt, gìn giữ phong tục, trình diễn lễ hội, giới thiệu nghề truyền thống và giao lưu với du khách. Điều đó tạo nên giá trị khác biệt mà ít thiết chế văn hóa nào có được.

Tái hiện lễ mừng lúa mới của đồng bào Churu tại Làng Văn hóa.

Phát triển đa dạng các loại hình du lịch văn hóa

Điều làm nên giá trị khác biệt của Làng Văn hóa không nằm ở các công trình kiến trúc, mà ở chính những chủ thể văn hóa - đồng bào các dân tộc đang sinh sống, hoạt động và tái hiện đời sống văn hóa truyền thống tại đây.

Đến với Làng Văn hóa, du khách không chỉ tham quan nhà sàn, nhà rông hay các công trình kiến trúc truyền thống mà còn có thể trực tiếp trải nghiệm nghề thủ công, thưởng thức nghệ thuật dân gian, khám phá ẩm thực vùng miền và tham gia các hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Những giá trị văn hóa dân tộc có thể trở thành chất liệu cho thiết kế sáng tạo, thời trang, điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, trò chơi số, sản phẩm lưu niệm, biểu diễn nghệ thuật và các hoạt động giáo dục trải nghiệm. Thay vì chỉ bảo tồn theo cách tĩnh, văn hóa sẽ được chuyển hóa thành các sản phẩm có giá trị kinh tế nhưng vẫn giữ được bản sắc.

Không gian rộng lớn của Làng Văn hóa hoàn toàn có thể trở thành địa điểm tổ chức các festival văn hóa quốc tế, liên hoan nghệ thuật dân gian, tuần lễ thời trang lấy cảm hứng từ văn hóa truyền thống, các chương trình biểu diễn thực cảnh hay hội chợ văn hóa sáng tạo. Đây là những loại hình đang được nhiều quốc gia khai thác hiệu quả để thu hút khách du lịch và quảng bá hình ảnh đất nước.

Tại buổi làm việc với làm việc với Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam mới đây, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhận định: Với tiềm năng, vị trí và xu hướng phát triển của Làng Văn hóa cùng toàn bộ khu vực phía Tây Thủ đô, cần mạnh dạn đặt mục tiêu xây dựng nơi đây đạt quy mô quốc tế. Để hiện thực hóa điều này, phải sớm xây dựng quy hoạch tổng thể cho toàn vùng; đồng thời có chiến lược thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và định hướng phát triển.

Theo Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh, Làng Văn hóa hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển đa dạng các loại hình du lịch, văn hóa, vui chơi, giải trí quy mô lớn của Thủ đô. Về quy hoạch, khu vực này đã có nền tảng pháp lý tương đối đầy đủ, có là nền tảng quan trọng để tiếp tục thu hút đầu tư và phát triển khu vực.

Việc Hà Nội tiếp nhận quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính. Điều được kỳ vọng hơn cả là tạo nên một động lực mới để khơi dậy sức sống của "Ngôi nhà chung" 54 dân tộc Việt Nam, biến nơi đây thành điểm hẹn văn hóa của cả nước, trung tâm giao lưu quốc tế và một cực tăng trưởng mới của công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Phạm Sỹ