Mác nồm mò - hương vị tuổi thơ còn mãi
Giữa vô vàn loại trái cây bốn mùa, có những hương vị chỉ xuất hiện một lần trong năm nhưng đủ sức đánh thức cả một miền ký ức. Với nhiều người lớn lên ở Cao Bằng, mác nồm mò (quả nồm mò) không chỉ là thức quà của núi rừng mà còn là mảnh ghép tuổi thơ gắn với những ngày theo chân cha mẹ lên nương, chăn trâu, kiếm củi và lớn lên giữa màu xanh bạt ngàn của núi rừng quê hương.
Mỗi độ hè sang, khi những cánh rừng bước vào mùa quả chín, mác nồm mò lại trở thành thức quà được nhiều người mong đợi. Loại quả này mọc hoàn toàn tự nhiên, không được chăm bón hay trồng thành vườn nhưng lại mang hương vị rất riêng. Quả kết thành từng chùm, có dạng bầu dục thuôn dài. Khi còn non, quả có màu xanh, chín dần chuyển sang vàng cam. Vỏ mỏng, thịt mềm, hạt to, vị ngọt thanh xen lẫn chút chua dịu khiến bất cứ ai từng một lần thưởng thức cũng khó lòng quên được.

Mác nồm mò kết thành từng chùm trên cây, bắt đầu chuyển màu khi vào mùa chín.
Đối với nhiều người con Cao Bằng, mác nồm mò không chỉ là một loại quả rừng mà còn gắn với những năm tháng tuổi thơ hồn nhiên. Đó là những buổi theo chân cha mẹ lên nương, vào rừng chăn trâu, kiếm củi; là những trưa hè tìm bóng cây nghỉ mát rồi háo hức ngước mắt tìm những chùm quả chín. Chỉ cần bẻ nhẹ một cành là có thể thưởng thức ngay giữa núi rừng, để vị ngọt thanh hòa cùng hương cỏ cây, tiếng ve và làn gió mát trở thành ký ức theo suốt một thời thơ ấu.
Anh Hoàng Xuân Chiến, xã Thị Hoa, năm nay đã ngoài 40 tuổi, vẫn nhớ như in những mùa mác nồm mò của tuổi thơ. Anh Chiến chia sẻ: Ngày bé, cứ đến mùa là bọn trẻ chúng tôi lại rủ nhau lên rừng chăn trâu, tiện thể tìm mác nồm mò ăn. Bây giờ cuộc sống khá hơn, hoa quả ở đâu cũng có, nhưng hương vị của mác nồm mò thì không loại quả nào thay thế được. Chỉ cần ăn một quả thôi là cả tuổi thơ như ùa về.
Cùng chung ký ức ấy, chị Triệu Thị Thành, xóm Vân Trình, xã Thạch An cho biết: Mỗi khi mác nồm mò chín tôi lại nhớ những ngày theo bố mẹ lên rừng làm nương. Đối với tôi vị ngọt thanh của mác nồm mò không chỉ là hương vị của một loại quả rừng mà còn là hương vị của tuổi thơ, của những tháng ngày vô tư gắn bó với núi rừng quê hương.
Những lời chia sẻ mộc mạc ấy cũng là cảm xúc chung của nhiều người con sinh ra, lớn lên ở miền núi. Mác nồm mò không xuất hiện nhiều ở chợ hay siêu thị. Cây sinh trưởng hoàn toàn tự nhiên trong rừng và mỗi năm chỉ kết trái một mùa. Bởi vậy, cứ đến vụ, những chùm quả chín lại mang theo sự háo hức, mong chờ của những người từng gắn bó với núi rừng.

Những chùm mác nồm mò chín mang hương vị đặc trưng của núi rừng.
Ngày nay, nhiều cánh rừng đã đổi thay, những con đường bê tông đã nối dài đến tận bản làng, trẻ em cũng có thêm nhiều lựa chọn với đủ loại hoa quả, bánh kẹo. Thế nhưng, ký ức về mùa mác nồm mò vẫn luôn hiện hữu trong tâm trí của biết bao người lớn lên ở Cao Bằng. Đó không chỉ là thức quà dân dã của núi rừng mà còn là hương vị của quê hương, của tuổi thơ trong trẻo. Để rồi, dù đi đâu, mỗi mùa mác nồm mò chín lại trở thành sợi dây đưa những người con xa quê trở về với ký ức bình yên giữa núi rừng thân thương.































