Luyện vòng khí gốc, hưởng trọn tuổi trời

Vậy câu hỏi đặt ra là làm thế nào để cơ thể luôn khỏe mạnh? Trong những điều con người đã biết, đó là thở. Một phút trung bình người lớn thở từ 16 đến 20 lần, tất nhiên còn tùy theo tuổi tác, nhu cầu công việc nặng hay nhẹ. Nếu ta lấy bình quân 1 phút thở 18 lần thì 1 tiếng ta thở 1.080 lần. Cho nên, thở là sự sống, ngừng thở đồng nghĩa ngưng sự sống. “Luyện vòng khí gốc” là một trong những phương pháp để thân thể luôn khỏe mạnh.

Hội viên Hội Người cao tuổi tỉnh luyện tập dưỡng sinh nâng cao sức khỏe. Ảnh: Đỗ Quyên.

Một lưu ý là ta tập ở tư thế tĩnh, sau đó có thể tập ở tư thế động. Trước hết, cần luyện cho bộ phổi chun giãn và hợp tự nhiên. Nếu ngồi được ở tư thế hoa sen là tốt nhất, nếu không thì ngồi xếp bằng. Tuy vậy, ngồi ở tư thế nào cũng phải giữ cho lưng thật thẳng từ thắt lưng đến gáy và đầu lưỡi đặt lên hàm ếch trên, sau chân răng cửa để tiếp nối hai mạch Đốc và mạch Nhâm, khí sẽ lưu chuyển trên hai mạch kinh chính đó và đi khắp cơ thể. Lúc hít vào phải nhớ bằng mũi để điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm,… ngăn bụi và diệt vi khuẩn trong không khí. Ta cũng cần xem âm dương có hòa hợp hay không vì lỗ mũi phải thuộc dương, lỗ mũi trái thuộc âm, bằng cách bịt lỗ mũi bên trái lại, thở ra bằng lỗ mũi bên phải, thở thật mạnh; sau đó đổi bên và thở tương tự. Cách thở như vậy còn có tác dụng thông mũi, ngăn cảm cúm.

Tiếp đến, cúi gập cằm xuống ngực sát xương quai xanh, đây là co thắt lưới. Ta tiếp tục các động tác bằng hơi thở ra cho đến khi hết không khí; khi hít vào chủ động hạ cơ hoành xuống ép bụng dưới - phần bụng từ rốn xuống dưới, phình bụng trên - phần bụng từ rốn trở lên. Khi cảm giác bụng và đỉnh phổi đầy hơi thì nín thở, giữ hơi tùy theo sức chịu đựng cho đến lúc thở ra hết khí cặn rồi ngưng thở và thư giãn toàn thân.

Luyện khí trong vòng khí gốc hết sức quan trọng, bởi đó là luyện Đan điền khí huyệt, cũng chính là luyện Nguyên khí - khí Tiên Thiên (cha mẹ truyền cho) sau kết hợp với Hậu thiên khí gồm Thiên địa khí, khí trời và Thủy cốc khí - khí từ ăn uống rồi thành Chân khí, sau tỏa ra khắp châu thân, tới các phủ tạng thành Ngũ hành khí để nuôi ngũ tạng. Người có căn cơ tập thẳng lên giai đoạn Thở thai - Trở về lòng mẹ tự nhiên.

Cách thở như vậy còn gọi là thở bụng, có vận dụng cơ hoành, thở vào đầy phổi - ngưng thở, thở ra hết - ngưng thở và thư giãn toàn thân. Cần nhớ chỉ thư giãn lúc thở ra. Thở ra có nghĩa bụng rỗng, lúc đó chân khí tràn ngập phần rỗng. Thở như vậy phù hợp với tự nhiên, tránh được tác hại, vì thời gian thở ra sẽ dài hơn gấp đôi thời gian hít vào.

Ta luyện như vậy để cho bộ phổi chun giãn tốt và quen với cách thở tự nhiên rồi mới chuyển sang giai đoạn luyện vòng khí gốc. Gọi là vòng khí gốc, vì xuất phát từ vùng gốc - đan điền khí huyệt, vùng trọng tâm cơ thể. Vùng đan điền đó là vùng huyệt Khí Hải đến huyệt Quan Nguyên. Còn nữa, nó ở vào vòng cung gốc, bao gồm các huyệt Thần Khuyết, Hội Âm, Trường Cường và Mệnh Môn.

Xin nhắc, ngoại hô hấp là thở khí ngoài trời bằng phổi, còn nội hô hấp là điều vận chân khí ở trong cơ thể với tế bào, việc điều vận này dựa vào ngoài hô hấp. Các bạn nhớ, lúc tập luyện phải tập trung tư tưởng để điều vận khí.

Về cách thở, ta bắt đầu hít vào, cảm giác toàn thân như thở vào. Các lỗ chân lông như mở ra thu tụ khí từ khắp cơ thể và cả ở bên ngoài vào Đan điền khí huyệt, cho nên người xưa gọi lỗ chân lông là “khí môn”, hay “huyền phủ”. Khi cảm giác phổi đầy, ta ngưng thở, rồi muốn thở ra thì thở ra. Khí thở từ trung tâm Đan điền đi ra cho đến hết ta mới ngưng thở và thư giãn toàn thân. Lúc đó ta thư giãn, vận khí, các bạn nhớ lúc này là chân khí chứ không phải khí thở. Ta thở tỏa ra từ Đan điền khí huyệt đến khắp châu thân, tới tận các ngóc ngách cơ thể, ngón chân ngón tay. Lúc đó cơ thể trở nên nhẹ nhàng, thanh thoát, từ đó khỏe mạnh.

Với cách luyện của chúng ta, ý đi thì khí đi. Ý tới tận mọi ngóc ngách trong cơ thể không gì có thể ngăn trở và tất nhiên khí cũng vậy. Khí bao trùm khắp cơ thể, ở đó chúng ta lấy Đan điền làm nơi tụ khí và tỏa khí sẽ bao gồm cả phương pháp trên. Cứ tập luyện như vậy, tùy thời gian song ít cũng nên từ 20 - 30 phút một buổi.

Luyện vòng khí gốc hết sức quan trọng, bởi đó là luyện Đan điền khí huyệt, cũng chính là luyện Nguyên khí - khí Tiên Thiên (cha mẹ truyền cho) sau kết hợp với Hậu thiên khí gồm Thiên địa khí, khí trời và Thủy cốc khí - khí từ ăn uống rồi thành Chân khí, sau tỏa ra khắp châu thân, tới các phủ tạng thành Ngũ hành khí để nuôi ngũ tạng. Người có căn cơ tập thẳng lên giai đoạn Thở thai - Trở về lòng mẹ tự nhiên.

Vũ Huy Ba