Luật Thủ đô 2026: Tạo động lực khơi thông nguồn lực đất đai

Gỡ vướng những tồn tại kéo dài

Luật Thủ đô 2026 được Quốc hội khóa XVI thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trao cho Hà Nội thêm nhiều thẩm quyền và cơ chế đặc thù, trong đó có những quy định quan trọng về quản lý, sử dụng đất đai.

Theo đó, Luật tạo thêm cơ sở pháp lý để thành phố chủ động hơn trong một số vấn đề về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; đồng thời mở ra cơ chế để Hà Nội xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn quản lý, phát triển Thủ đô.

Hà Nội dự kiến khởi công 8 dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trong nửa cuối năm 2026

Đáng chú ý, các cơ chế mới tạo thêm điều kiện để thành phố từng bước xử lý những tồn tại kéo dài như đất dịch vụ, các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền và những vấn đề lịch sử trong quản lý, sử dụng đất đai.

Luật cũng tạo thêm cơ chế linh hoạt cho Hà Nội trong cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ và chỉnh trang đô thị, qua đó góp phần khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai, tổ chức lại không gian đô thị và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đặc biệt, Luật Thủ đô 2026 quy định cơ chế để Hà Nội quyết định thí điểm một số cơ chế, chính sách mới theo quy định của Luật. Đây được xem là công cụ để thành phố chủ động hơn trong xử lý những vấn đề mới, những yêu cầu phát sinh từ thực tiễn xây dựng và phát triển Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, việc trao thêm thẩm quyền để thành phố chủ động xử lý các vấn đề đặc thù là một trong những điểm mới quan trọng của Luật Thủ đô 2026.

Cơ chế mới được kỳ vọng giúp Hà Nội giải quyết nhiều vướng mắc tồn đọng như đất dịch vụ, các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền và những vấn đề lịch sử khác trong quản lý, sử dụng đất đai.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, Luật Thủ đô 2026 mở ra không gian phát triển mới thông qua hàng loạt cơ chế mang tính chiến lược

Lãnh đạo thành phố cho biết, ngay sau khi các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô được ban hành, Hà Nội sẽ khẩn trương rà soát các trường hợp liên quan đến đất dịch vụ, giao đất không đúng thẩm quyền và những tồn tại lịch sử khác về đất đai.

Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố, UBND thành phố sẽ báo cáo để xem xét, quyết định. Những nội dung thuộc thẩm quyền của UBND thành phố theo cơ chế phân cấp, phân quyền mới sẽ được chủ động triển khai.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh, việc Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực cùng hệ thống nghị quyết triển khai đồng bộ sẽ tạo điều kiện để từng bước tháo gỡ những vướng mắc đất đai kéo dài, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Khơi thông nguồn lực đất đai

Đánh giá Luật Thủ đô năm 2026 tạo nền tảng pháp lý quan trọng để Hà Nội tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quản lý đất đai, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính cho rằng thành phố cần nhanh chóng tận dụng cơ hội mà các cơ chế mới mang lại.

Theo ông Trần Ngọc Chính, nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt và minh bạch, các cơ chế đặc thù sẽ trở thành động lực quan trọng để khơi thông nguồn lực đất đai, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thêm dư địa phát triển cho Thủ đô.

Bên cạnh đó, việc xử lý những khu đất còn vướng mắc, các dự án chậm triển khai sẽ góp phần đưa nguồn lực đất đai trở lại sử dụng hiệu quả, phục vụ phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị và các công trình phục vụ cộng đồng.

“Đây là cơ hội để Hà Nội đổi mới phương thức quản trị đất đai theo hướng hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt, việc hiện thực hóa các cơ chế đặc thù cũng sẽ góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và nhà đầu tư, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp”, ông Trần Ngọc Chính cho hay.

Tuy nhiên, theo ông Trần Ngọc Chính, việc trao thêm quyền chủ động cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm giải trình, tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm nguồn lực đất đai được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, hạn chế nguy cơ phát sinh lợi ích nhóm và sai phạm.

Ở góc độ thị trường bất động sản, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Đính lưu ý, để các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống, Hà Nội cần sớm ban hành đầy đủ nghị quyết, quy định và quy trình thực hiện.

Theo ông Đính, nếu thiếu hướng dẫn cụ thể, nguy cơ “có cơ chế nhưng lúng túng trong áp dụng” vẫn có thể xảy ra. Cùng với hoàn thiện quy trình, Hà Nội cần đẩy mạnh số hóa dữ liệu đất đai nhằm nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và hạn chế tranh chấp, khiếu kiện. Thành phố cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm các cơ chế đặc thù được thực hiện đúng quy định, đồng thời phòng ngừa việc lợi dụng chính sách để trục lợi hoặc phát sinh sai phạm.

Đối với các dự án chậm triển khai nhiều năm, ông Nguyễn Văn Đính cho rằng thành phố cần kiên quyết rà soát, đánh giá năng lực chủ đầu tư và có biện pháp xử lý phù hợp. Việc này không chỉ góp phần hạn chế lãng phí mà còn giúp giải phóng những quỹ đất đang bị “đóng băng”, đưa nguồn lực vào phục vụ các mục tiêu phát triển của Thủ đô.

Với những cơ chế mới được trao, Hà Nội có thêm công cụ để xử lý các tồn tại đất đai kéo dài và khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai. Tuy nhiên, để các cơ chế thực sự phát huy hiệu quả, việc tổ chức thực hiện cần đi cùng với cải cách thủ tục, số hóa dữ liệu, minh bạch thông tin và tăng cường trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát.