Lợi ích kép từ mô hình trồng nấm rơm ở xã Vĩnh Bình

Trước thực trạng đó, nhiều nông dân xã Vĩnh Bình, tỉnh Đồng Tháp đã lựa chọn một hướng đi bền vững hơn là tận dụng rơm rạ để trồng nấm rơm. Mô hình này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, mà còn mang lại thu nhập đáng kể, mở ra sinh kế hiệu quả cho người dân địa phương.

Theo ngành chuyên môn, việc đốt rơm rạ trên đồng ruộng tạo ra lượng lớn khí CO₂ và các chất ô nhiễm khác, làm gia tăng hiệu ứng nhà kính và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí. Bên cạnh đó, lửa đốt còn tiêu diệt nhiều vi sinh vật, thiên địch có lợi cho đất và cây trồng, đồng thời làm thất thoát nguồn hữu cơ quý giá.

Chị Nguyễn Thị Kiều Trang (bên trái) (ấp Thạnh Bình) cho biết, sau mỗi vụ lúa, chị đều thu mua rơm về ủ để trồng nấm.

Trong bối cảnh đó, việc thu gom rơm rạ để phục vụ sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, đặc biệt là trồng nấm rơm, được xem là giải pháp thiết thực. Thay vì bị đốt bỏ, rơm rạ nay trở thành nguyên liệu chính để tạo ra nông sản có giá trị kinh tế cao, đồng thời sau quá trình trồng nấm còn cho ra lượng phân hữu cơ chất lượng phục vụ cây trồng.

Những năm gần đây, trồng nấm rơm trở thành nghề quen thuộc với nhiều hộ nông dân Vĩnh Bình. Ưu điểm lớn nhất của mô hình này là chi phí đầu tư không quá cao, kỹ thuật không quá phức tạp, thời gian quay vòng vốn nhanh và đầu ra tương đối ổn định.

Chị Nguyễn Thị Kiều Trang (ấp Thạnh Bình) cho biết, sau mỗi vụ lúa, chị đều thu mua rơm về ủ để trồng nấm. “So với làm ruộng hay trồng rau màu khác, trồng nấm rơm nhẹ công chăm sóc hơn nhiều. Quan trọng nhất là canh nhiệt độ và độ ẩm cho phù hợp. Nếu quá nóng hoặc quá ẩm, nấm sẽ kém phát triển,” chị Trang chia sẻ.

Từ những cuộn rơm tưởng chừng bỏ đi sau mùa gặt, người nông dân Vĩnh Bình đang tạo ra nguồn thu nhập ổn định và góp phần bảo vệ môi trường.

Theo chị Trang, từ khi gắn bó với nghề, nguồn thu nhập của gia đình ổn định hơn hẳn. Ngoài tiền bán nấm tươi, chị còn bán thêm phân rơm sau khi kết thúc vụ nấm, tăng thêm một khoản lợi nhuận đáng kể. “Coi như tận dụng hết, không bỏ phí gì cả,” chị Trang cười.

Thời gian sản xuất một vụ nấm rơm khá ngắn. Từ lúc ủ rơm đến khi bắt đầu thu hoạch chỉ khoảng 10 - 12 ngày. Nấm cho thu hoạch liên tục trong 4 - 5 ngày sẽ kết thúc vụ. So với nhiều loại cây trồng khác, mô hình này giúp nông dân quay vòng vốn nhanh, giảm áp lực đầu tư dài hạn.

Anh Lê Quốc Đạt, nông dân có hơn 10 năm kinh nghiệm trồng nấm rơm tại địa phương, cho biết nghề này phù hợp với điều kiện lao động nông thôn. “Nấm có thể thu hoạch bất kỳ thời điểm nào trong ngày, từ khuya đến sáng sớm hay chiều tối, nên rất linh hoạt trong khâu cung ứng cho thương lái,” anh Đạt nói.

Anh Trần Duy Khoa (ấp Thạnh An) đang chuẩn bị cho vụ nấm rơm mới.

Theo anh Đạt, với 1 công đất, nếu sử dụng trên 1.000 cuộn rơm, sản lượng có thể đạt hơn 1 tấn nấm/vụ. Giá bán nấm rơm ngày thường dao động từ 55.000 - 65.000 đồng/kg, vào những ngày rằm hoặc lễ có thể lên 65.000 - 70.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, người trồng có thể lãi trên 20 triệu đồng mỗi công đất.

Tuy nhiên, nghề trồng nấm rơm ngoài trời cũng đối mặt không ít thách thức, đặc biệt là do thời tiết ngày càng thất thường. Nắng nóng kéo dài hoặc mưa trái mùa đều ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng nấm. Để khắc phục, anh Đạt đã đầu tư lưới lan làm mái che phía trên các giồng nấm.

“Chi phí không quá cao nhưng hiệu quả rõ rệt. Nhiệt độ ổn định hơn, hạn chế mưa tạt và giảm nấm bệnh,” anh chia sẻ. Ngoài ra, anh cũng chủ động thay đổi vị trí trồng qua từng vụ để hạn chế mầm bệnh tích tụ trong đất, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Diện tích trồng nấm rơm trên địa bàn xã Vĩnh Bình đang có xu hướng tăng qua từng năm.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Vĩnh Bình Huỳnh Hải Sơn cho biết, diện tích trồng nấm rơm trên địa bàn đang có xu hướng tăng qua từng năm. Thời gian tới, địa phương sẽ khuyến khích người dân chuyển dần sang mô hình trồng nấm trong nhà.

“Cách làm này giúp bà con chủ động kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, thuận tiện vệ sinh khu vực trồng, tiết kiệm diện tích và ít phụ thuộc thời tiết hơn so với trồng ngoài trời,” đồng chí Sơn thông tin.

Từ những cuộn rơm tưởng chừng bỏ đi sau mùa gặt, người nông dân Vĩnh Bình đang tạo ra nguồn thu nhập ổn định và góp phần bảo vệ môi trường. Mô hình trồng nấm rơm vì thế không chỉ mang lại “lợi ích kép” trước mắt, mà còn mở ra hướng sản xuất bền vững cho nông nghiệp địa phương trong tương lai.

SỚM MAI