Lối chi tiêu trái ngược của người trẻ TP.HCM

Lối chi tiêu trái ngược của người trẻ TP.HCM

Trong khi một số lựa chọn phương án chi tiêu thoải mái, đề cao trải nghiệm, nhiều người trẻ lại xây dựng thói quen tiết kiệm, phục vụ mục tiêu lâu dài, đảm bảo an toàn tài chính.

Số dư khả dụng

320.000đ

−24.680.000đ trong tháng

Số tiền còn lại trong tài khoản

1T

3T

6T

1N

Tất cả

Khoản chi nổi bật

↗

Du lịch nước ngoài

Mỗi chuyến

−12 triệu

♫

Vé concert

Trải nghiệm cá nhân

−5 triệu

＋

Học tiếng Trung

Đầu tư kỹ năng

−8 triệu

Quỹ an toàn

200.000.000đ

+5.000.000đ tháng này · 25% thu nhập

Tiến độ quỹ dự phòng 6 tháng

1T

3T

6T

1N

Tất cả

Kế hoạch tích lũy

↓

Tiết kiệm cố định

Mỗi tháng

+5 triệu

✓

Sổ tiết kiệm

Đã tích lũy

200 triệu

◎

Quỹ dự phòng

Mục tiêu bảo vệ

6 tháng

Người chọn chi tiêu

Người chọn tích lũy

Znews

·

Lifestyle

·

Chill tiêu

·

Znews

·

Lifestyle

·

Chill tiêu

·

Znews

·

Lifestyle

·

Chill tiêu

·

Znews

·

Lifestyle

·

Chill tiêu

·

Znews

·

Lifestyle

·

Chill tiêu

·

Znews

·

Lifestyle

·

Chill tiêu

·

Kiều Trang (29 tuổi), nhân sự HR sinh sống tại phường Vũng Tàu (TP.HCM), lựa chọn dành phần lớn thu nhập cho những trải nghiệm cá nhân và việc học thêm kỹ năng, thay vì tập trung tích lũy cho các mục tiêu dài hạn.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Trang cho biết du lịch là một trong những khoản chi ưu tiên. Mỗi năm, cô cố gắng đặt chân đến ít nhất một quốc gia mới. Đến nay, Trang đã đi Singapore, Đài Loan (Trung Quốc), Thái Lan và Malaysia. Những concert của nghệ sĩ yêu thích cũng là khoản cô sẵn sàng chi tiền để tận hưởng, miễn nằm trong khả năng tài chính.

Song song với trải nghiệm, Trang dành một phần thu nhập để đầu tư cho bản thân. Trong 2 năm gần đây, Trang đã học 2 khóa tiếng Trung. Tháng 1 năm nay, cô tiếp tục chi tiền cho một khóa học trang điểm, chủ yếu vì muốn bổ sung kỹ năng và thử những điều mới.

Ở chiều ngược lại, nhân sự kinh doanh Phương Nhi (27 tuổi, phường Tân Định, TP.HCM) cho biết có thói quen xây dựng quỹ tiết kiệm riêng, đề phòng những tình huống bất trắc trong cuộc sống.

Cô thường trích 25% thu nhập hàng tháng, tương đương khoảng 5 triệu đồng, để tích lũy. Nhi hiện sở hữu sổ tiết kiệm 200 triệu đồng sau một khoảng thời gian tích lũy từ lương văn phòng.

Kiều Trang hay Phương Nhi đại diện cho những lối sống, phong cách chi tiêu và quản lý tài chính khác nhau ở người trẻ. Trong khi một số lựa chọn chi tiêu thoải mái cho bản thân, ưu tiên trải nghiệm hiện tại, nhiều người lại xây dựng tư duy tích lũy từ sớm, tiết kiệm để đảm bảo an toàn trong tình huống bất trắc hoặc phục vụ mục tiêu tài chính dài hạn.

Chi tiêu thoải mái hay tiết kiệm trở thành bài toán tài chính khó với nhiều người trẻ. Ảnh minh họa: Như Phương.

Đây là những xu hướng khác nhau, được ghi nhận ở nhiều quốc gia trên thế giới. Trong khảo sát Better Money Habits (Thói quen dùng tiền tốt hơn) năm 2024 của Bank of America với Gen Z trưởng thành tại Mỹ, 82% cho biết có mục tiêu tài chính, và 51% ưu tiên những mục tiêu đó.

Nhưng cùng lúc, Gen Z vẫn dành tiền cho những khoản mang tính tận hưởng: 36% chi cho ăn uống bên ngoài, 30% cho mua sắm và 24% cho giải trí. Bank of America ghi nhận đây là nhóm tuổi có mức chi cho các trải nghiệm này cao hơn các thế hệ khác.

Gen Z Mỹ

Bank of America · 2024

82%

có mục tiêu tài chính rõ ràng, trong đó 51% ưu tiên thực hiện những mục tiêu đó

36%

chi tiền cho ăn uống bên ngoài — cao hơn các thế hệ khác, cùng 30% mua sắm và 24% giải trí

Nguồn: Khảo sát Better Money Habits 2024, Bank of America.

Tương tự, tại khu vực Đông Nam Á, theo báo cáo ASEAN Consumer Sentiment Study 2025 (Khảo sát tâm lý người tiêu dùng ASEAN năm 2025) của ngân hàng UOB, 70% người được khảo sát cho biết muốn tận hưởng tiền ở hiện tại thay vì quá lo lắng cho tương lai. Tuy nhiên, xu hướng tích lũy vẫn phổ biến khi 82% tiết kiệm trên 10% thu nhập mỗi tháng, trong đó 40% dành từ 21% thu nhập trở lên cho tiết kiệm. Khảo sát được thực hiện với 5.000 người tiêu dùng tại 5 thị trường ASEAN, trong đó có 1.000 người Việt Nam từ 18 đến 65 tuổi.

Người tiêu dùng ASEAN

UOB · 2025

70%

muốn tận hưởng tiền ở hiện tại, thay vì quá lo lắng cho tương lai

82%

vẫn tiết kiệm trên 10% thu nhập mỗi tháng; 40% để dành từ 21% trở lên

Nguồn: ASEAN Consumer Sentiment Study 2025, ngân hàng UOB, khảo sát 5.000 người tại 5 thị trường ASEAN.

Chi tiêu cho trải nghiệm, sức khỏe

Trở lại với Kiều Trang, ở tuổi 29, cô chưa đặt nặng việc phải nhanh chóng tích lũy cho những mục tiêu như mua nhà hay lập gia đình. Thay vào đó, nữ nhân viên văn phòng này sẵn sàng dành tiền cho những trải nghiệm và sở thích cá nhân.

Dù vậy, Trang không hoàn toàn bỏ qua việc tiết kiệm mà vẫn dành dụm cho mục tiêu lớn tiếp theo là chuyến đi châu Âu.

Theo Trang, nhiều bạn bè của cô có lựa chọn tương tự, ưu tiên trải nghiệm, phát triển bản thân và tận hưởng giai đoạn hiện tại trước khi nghĩ đến các kế hoạch tài chính dài hạn.

Kiều Trang sẵn sàng chi tiền cho sở thích du lịch và đam mê xem concert.

Kiều Trang · 29 tuổi · nhân sự HR

Những khoản Trang sẵn sàng chi

Chuyến du lịch nước ngoài

12

Khóa học tiếng Trung

8

Vé dự concert

5

Khóa học trang điểm

4

Giống với Kiều Trang, Quốc Hùng (27 tuổi, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM) ưu tiên các khoản chi giúp nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, lý do của anh đến từ biến cố sức khỏe của người thân cách đây 3 năm.

Mẹ của Hùng từng nhiều năm làm việc vất vả để chăm lo cho gia đình, đến mức sức khỏe bị ảnh hưởng. Khi bà đổ bệnh, phần lớn tài sản tích lũy của gia đình phải dành cho việc điều trị. Biến cố khiến Hùng thay đổi cách nhìn về tiền bạc, công việc và sức khỏe.

Nhiều người cho rằng tôi chỉ cố gắng hợp lý hóa những khoản chi để nuông chiều bản thân, nhưng tôi nghĩ tiền kiếm được nên giúp mình sống khỏe và sống tốt hơn ở hiện tại.

Quốc Hùng, 27 tuổi, phường Bình Lợi Trung

Anh không muốn dành phần lớn tuổi trẻ để làm việc và tích lũy bằng mọi giá, rồi chỉ quan tâm đến bản thân khi sức khỏe bắt đầu xuống dốc. Từ đó, Hùng đặt việc duy trì thể chất và tinh thần tốt lên hàng đầu.

Anh tập gym đều đặn, thử nhiều môn thể thao khác nhau và sẵn sàng chi khoảng 13 triệu đồng mỗi năm cho thẻ tập. Trong ăn uống, Hùng ưu tiên thực phẩm tươi, giàu dinh dưỡng và có nguồn gốc rõ ràng.

Dù phần lớn thời gian tự nấu, mỗi tháng anh vẫn chi khoảng 7 triệu đồng cho thực phẩm, tương đương gần 30% thu nhập.

Hùng cho biết đầu tư cho sức khỏe là cách duy trì thể trạng để làm việc hiệu quả hơn. Ưu tiên chi cho ăn uống, vận động là thế, anh vẫn dành một khoản nhỏ mỗi tháng làm quỹ dự phòng.

Tiết kiệm để bớt phụ thuộc hoàn cảnh

Phương Nhi tiết kiệm để đề phòng tình huống xấu, tự chủ tài chính trong mọi hoàn cảnh.

Đối với Phương Nhi, thói quen tiết kiệm bắt nguồn từ trải nghiệm khó quên trong quá khứ. Năm 2023, cô thuộc nhóm nhân sự bị sa thải ở doanh nghiệp cũ do không đạt chỉ tiêu bán hàng mà ban lãnh đạo đề ra. Sau khi mất việc đột ngột, Nhi rơi vào cảnh thất nghiệp suốt 6 tháng, lần đầu gặp khó khăn tài chính do không có tiền dự phòng.

Khoảng thời gian đó, cô từng phải vay mượn gia đình, bạn bè để chi trả tiền nhà, tiền ăn và chi phí đi lại tại thành phố lớn. Trước sự cố, Phương Nhi thừa nhận thường xuyên làm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu, ít khi nghĩ đến để dành.

Tuy nhiên, tư duy tài chính của cô hoàn toàn thay đổi sau nửa năm mất việc. Nhi lên kế hoạch tiêu dùng chi tiết, tránh cảnh “vung tay quá trán”, ngốn vào khoản tiết kiệm cố định. Sau 3 năm từ khi biết tích lũy, Nhi đã có sổ tiết kiệm đứng tên mình.

200 triệu đồng vẫn là số tiền nhỏ, chưa đủ thực hiện những mục tiêu tài chính lớn như mua nhà hay đầu tư. Song, khoản này đủ để tôi lo liệu sinh hoạt phí ít nhất 6 tháng nếu không may thất nghiệp.

Phương Nhi, 27 tuổi, phường Tân Định

Quỹ tiết kiệm này cũng giúp Nhi an tâm hơn khi sống xa gia đình ở thành phố lớn. Nếu chẳng may có vấn đề về sức khỏe, dẫn đến phải nhập viện, cô tự tin có thể tự chi trả viện phí, không khiến bố mẹ ở quê nhà lo lắng.

Theo Phương Nhi, thói quen tiết kiệm không chỉ thể hiện trách nhiệm với bản thân, mà còn tránh ảnh hưởng, làm phiền những người thân xung quanh. Trong tương lai, nếu thu nhập gia tăng, cô dự định giữ nguyên mức chi tiêu, từ đó có thể nâng cao số tiền tiết kiệm hàng tháng.

Trong khi đó, Hồng Phước (29 tuổi, phường Bình Trưng, TP.HCM) lại bắt đầu tích lũy từ khi mới gia nhập thị trường lao động. Anh sớm có những mục tiêu lớn như mua nhà và tậu ôtô.

Hiện, nam chuyên viên IT trích đến 50% lương tháng 45 triệu đồng để chuyển vào tài khoản tiết kiệm. Sau khoảng 10 năm đi làm, Phước đã để dành được khoảng 1 tỷ đồng, có kế hoạch mua trả góp căn chung cư đầu tiên vào năm tới.

Nhiều người trẻ lựa chọn tiết kiệm để thực hiện mục tiêu tài chính lớn. Ảnh minh hoạ: Như Phương.

“Tôi đặt mục tiêu mua nhà ở tuổi 30, hy vọng có thể hiện thực hóa”, Phước nói.

Vì có những mục tiêu tài chính dài hạn, nhân sự 29 tuổi cân đối chi tiêu hàng ngày tương đối kỹ càng. Anh hiếm khi tiêu lố cho những niềm vui ngắn hạn như ăn chơi với bạn bè hay mua sắm đồ đạc tùy hứng.

Đối chiếu · phần trăm thu nhập hàng tháng

Cùng một đồng lương, hai hướng đi

Quốc Hùng, 27 tuổi

30%

chi cho thực phẩm — khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng

Phương Nhi, 27 tuổi

25%

trích tiết kiệm — khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng

Hồng Phước, 29 tuổi

50%

trích tiết kiệm — khoảng 22,5 triệu đồng trên lương 45 triệu đồng

Phần lớn sinh hoạt phí của Hồng Phước dành cho những nhu cầu cơ bản như ăn ở và đi lại. Phước cho biết không có nhiều nhu cầu hưởng thụ, thường tự nấu cơm trưa mang đi làm, chỉ thỉnh thoảng mới đi du lịch.

Theo quan điểm của anh, đây không phải phong cách chi tiêu kham khổ, mà là phương án sử dụng tiền bạc thông minh, phù hợp với tính cách, thói quen sinh hoạt và kế hoạch cá nhân.

Ngoài ra, chuyên viên IT vẫn giữ nguyên mức sống suốt nhiều năm nay. Dù thu nhập tăng đều đặn, anh chưa từng rơi vào cảnh “lạm phát lối sống”. Nhân sự này luôn chuẩn bị tinh thần cho tình huống xấu khi không còn khả năng tạo ra thu nhập tốt như hiện nay.

3 ác mộng tài chính thường trực của người trẻ

Nhiều người trẻ hiện phải đối mặt với 3 vấn đề tài chính chính: thiếu hụt tiền bạc do chi tiêu vượt kế hoạch trước các cám dỗ mua sắm trực tuyến; lâm vào nợ nần vì sử dụng thẻ tín dụng và các hình thức vay tiêu dùng dễ dãi; và làm việc quần quật nhưng không đạt được mục tiêu tài chính đề ra. Để giải quyết những vấn đề này, cuốn sách Làm chủ tiền bạc từ khi còn đi học của TS Vũ Minh Tú cung cấp các phương pháp quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, giúp người trẻ kiểm soát chi tiêu, tránh nợ nần và đạt được mục tiêu tài chính.