Lionel Messi- lược sử một thiên tài

Trong thể thao, có những khoảnh khắc dường như đậm chất điện ảnh. Một sân vận động chật kín người. Tiếng reo hò của hàng chục nghìn người dần chìm vào sự im lặng kỳ lạ khi các cầu thủ xếp hàng trong đường hầm. Cờ bay phấp phới trên khán đài, máy quay lia vào những khuôn mặt lo lắng và hàng triệu người trên khắp thế giới chờ đợi lịch sử được viết nên.

Lionel Messi hiện có giá trị tài sản ròng lên tới 1,1 tỷ USD. Ảnh: Forbes

Ở đâu đó trong đường hầm ấy, Lionel Messi cũng đang chờ đợi. Đó là một khung cảnh mà anh hiểu rõ hơn ai hết. Hai thập kỷ sau khi ra mắt World Cup, Messi chuẩn bị dẫn dắt Argentina vào một trận chung kết World Cup khác. Mức độ quan trọng vẫn quen thuộc, nhưng mọi thứ về anh đã thay đổi. Không còn là thần đồng nhút nhát bị so sánh với Diego Maradona. Không còn là người đội trưởng bị ám ảnh bởi những lần suýt thắng và những thất bại cay đắng. Đứng đó bây giờ là một nhà vô địch thế giới, người 8 lần giành Quả bóng vàng, cầu thủ bóng đá được vinh danh nhiều nhất trong lịch sử và một người mà di sản của anh từ lâu đã vượt ra ngoài ranh giới của chính bóng đá.

Thế nhưng, World Cup luôn mang một ý nghĩa khác đối với Messi. Đó là sân khấu nơi anh trải nghiệm những niềm vui lớn nhất và những nỗi đau sâu sắc nhất của môn thể thao này; nơi mà mỗi chiến thắng dường như không trọn vẹn nếu thiếu chiếc cúp vàng và mỗi thất bại trở thành chủ đề bàn tán quốc gia.

Trận chiến lớn nhất không liên quan gì đến bóng đá

Từng có thời điểm, trận chiến lớn nhất của Lionel Messi không liên quan gì đến bóng đá.

Sinh ngày 24-6-1987 tại Rosario, Santa Fe, Messi lớn lên trong một gia đình lao động bình dị, nơi bóng đá không chỉ là thú vui mà còn là lẽ sống. Cha anh, Jorge, huấn luyện một đội bóng thiếu niên trong khu phố, trong khi mẹ anh, Celia, công việc nội trợ. Messi hiếm khi nào không có quả bóng dưới chân. Anh chơi bóng với các anh em trai, anh em họ và bạn bè trong khu phố cho đến khi trời tối buộc mọi người phải vào nhà.

Người có niềm tin lớn nhất vào Messi là bà Celia. Bà đưa cậu đến các buổi tập luyện, xem mọi trận đấu và kiên quyết yêu cầu các huấn luyện viên cho cậu bé nhỏ nhắn một cơ hội bất chấp vóc dáng của cậu.

Nhiều năm sau, khi đã trở thành một trong những biểu tượng vĩ đại nhất của thế giới bóng đá, Messi luôn dành tặng mỗi bàn thắng cho bà, giơ cả hai ngón trỏ lên trời - một màn ăn mừng trở nên nổi tiếng không kém gì chính những bàn thắng đó.

Tại Newell's Old Boys, một trong những câu lạc bộ trẻ được kính trọng nhất Argentina, Messi nhanh chóng trở thành một hiện tượng. Các huấn luyện viên kinh ngạc khi cậu rê bóng dễ dàng qua các hậu vệ lớn hơn mình vài tuổi. Đội trẻ của cậu, được mệnh danh là “Cỗ máy năm 1987”, đã dễ dàng đánh bại các đối thủ, trong khi Messi được cho là đã ghi gần 500 bàn thắng trước khi bước vào tuổi thiếu niên.

Nhưng đằng sau những bàn thắng và tiếng vỗ tay là một thực tế đáng sợ. Ở tuổi lên 10, Messi được chẩn đoán mắc chứng thiếu hóc môn tăng trưởng. Việc điều trị rất tốn kém, vượt xa khả năng chi trả của gia đình cậu. Một trong những tài năng vĩ đại nhất mà thế giới bóng đá từng chứng kiến đã hết cơ hội trước khi sự nghiệp của thực sự bắt đầu.

Chiếc khăn ăn đã thay đổi bóng đá mãi mãi

Lịch sử bóng đá đã được định hình bởi những bản hợp đồng nổi tiếng. Nhưng rất ít bản hợp đồng nào được viết trên một tờ giấy ăn. Khi Messi, 13 tuổi, đến Barcelona thử việc vào năm 2000, các huấn luyện viên của câu lạc bộ chỉ cần vài buổi tập để nhận ra họ đang chứng kiến một tài năng phi thường. Giám đốc thể thao Carles Rexach tin chắc rằng Barcelona không thể để mất cậu. Vì không có giấy tờ chính thức, Rexach đã nổi tiếng với việc soạn thảo một thỏa thuận trên một tờ giấy ăn, hứa hẹn Barcelona sẽ ký hợp đồng với thiếu niên người Argentina. Đó vẫn là một trong những câu chuyện được ca ngợi nhất trong lịch sử thể thao- không phải vì chính tờ giấy ăn đó, mà vì tất cả những gì xảy ra sau đó.

Cúp vàng World Cup đầu tiên trong sự nghiệp của Messi. Ảnh: The Nation

Barcelona đồng ý chi trả cho việc điều trị y tế của Messi. Rời Rosario không hề dễ dàng. Messi vật lộn với nỗi nhớ nhà, thường xuyên khóc và khao khát cuộc sống mà cậu đã bỏ lại phía sau. Cậu ít nói, thích sống khép kín và dường như không thoải mái với sự chú ý ngày càng bao quanh mình. Nhưng bóng đá đã nói lên nhiều điều hơn bất kỳ lời nói nào.

Tại La Masia, học viện nổi tiếng của Barcelona, các huấn luyện viên đã kinh ngạc chứng kiến cậu thiếu niên lướt đi dễ dàng qua các hậu vệ. Ronaldinho, khi đó là siêu sao bóng đá thế giới, đã từng dự đoán rằng Messi sẽ trở thành một cầu thủ vĩ đại hơn cả chính anh.

Messi có trận ra mắt đội một Barcelona vào tháng 10-2004. Những năm sau đó đã thay đổi hoàn toàn bóng đá hiện đại. Dưới thời Frank Rijkaard, Messi nổi lên như tài năng trẻ sáng giá nhất của Barcelona. Dưới thời Pep Guardiola, anh trở thành trụ cột của đội bóng có lẽ vĩ đại nhất mọi thời đại. Phong cách bóng đá mê hoặc của Barcelona - những đường chuyền ngắn, sự di chuyển không ngừng nghỉ và kiểm soát bóng hoàn toàn - đã tìm thấy người chỉ huy hoàn hảo trong Messi. Anh không chỉ đơn thuần là ghi bàn. Messi đang định hình lại cách chơi bóng đá. Anh di chuyển linh hoạt giữa tuyến giữa và hàng công, thoát khỏi các hậu vệ với khả năng giữ thăng bằng đáng kinh ngạc, tung ra những đường chuyền khó tin xuyên qua vòng cấm đông đúc và dứt điểm với sự điềm tĩnh đáng kinh ngạc. Dường như không có điểm yếu nào trong lối chơi của Messi. Mỗi mùa giải đều mang đến một kỷ lục mới, một danh hiệu mới, một lời nhắc nhở nữa rằng bóng đá đang chứng kiến điều gì đó chưa từng có tiền lệ.

10 chức vô địch La Liga. 4 chức vô địch UEFA Champions League. 7 cúp Copa del Rey. 3 cúp FIFA Club World Cup. 3 siêu cúp UEFA. 34 danh hiệu lớn chỉ riêng với Barcelona. Rồi đến những kỷ lục cá nhân. Messi trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời đại của Barcelona với 672 bàn thắng. Anh đã viết lại bảng xếp hạng ghi bàn của La Liga với 474 bàn thắng, một kỷ lục có thể tồn tại qua nhiều thế hệ. Năm 2012, Messi đã tạo nên một trong những mùa giải cá nhân vĩ đại nhất trong lịch sử thể thao khi ghi 91 bàn thắng, vượt qua kỷ lục của Gerd Müller vốn đã không bị phá vỡ trong bốn thập kỷ.

Messi ăn mừng sau khi đội tuyển Argentina đánh bại Anh 2-1. Ảnh: AP

Những Quả bóng vàng cứ liên tiếp đến với anh. Một thành hai. Hai thành bốn. Bốn thành tám.

Đến khi Messi rời Barcelona trong nước mắt vào năm 2021 - sự ra đi không phải do lựa chọn mà do khủng hoảng tài chính của câu lạc bộ - anh đã trở thành một phần không thể tách rời của bản sắc câu lạc bộ. Đối với cả một thế hệ, Barcelona và Messi gần như trở thành một câu chuyện duy nhất.

Tuy nhiên, bất chấp tất cả vinh quang ở Catalonia, một câu chuyện khác vẫn còn dang dở một cách đau đớn. Cho dù Messi đã phá vỡ bao nhiêu kỷ lục ở châu Âu, mỗi chuyến trở về Argentina đều đi kèm với cùng một câu hỏi: Khi nào Messi sẽ vô địch World Cup?

Đối với hầu hết các cầu thủ bóng đá, những so sánh là điều đáng tự hào. Nhưng với Lionel Messi, chúng lại trở thành gánh nặng. Argentina không chỉ muốn một cầu thủ xuất sắc khác. Họ muốn một Diego Maradona thứ hai. Lần đầu tiên Messi tham dự World Cup là ở Đức năm 2006, nơi chàng thiếu niên này đã gây ấn tượng mạnh với bàn thắng vào lưới Serbia và Montenegro. 4 năm sau tại Nam Phi, Argentina một lần nữa thất bại ở tứ kết dù có Maradona làm huấn luyện viên. Rồi đến Brazil năm 2014 - giải đấu định hình cả một giai đoạn trong cuộc đời Messi- anh đã thi đấu xuất sắc xuyên suốt giải đấu, đưa Argentina vào chung kết World Cup đầu tiên sau gần một phần tư thế kỷ với 4 bàn thắng, vô số khoảnh khắc truyền cảm hứng.

Nhưng bóng đá có thể tàn nhẫn đến mức khó tin. Trong hiệp phụ của trận chung kết, Mario Götze đã ghi bàn thắng quyết định giúp Đức giành chiến thắng. Hình ảnh Messi bước qua chiếc cúp World Cup mà không chạm vào nó đã trở thành một trong những bức ảnh mang tính biểu tượng của bóng đá hiện đại.

Giải thưởng cá nhân gần như không còn ý nghĩa gì. Đối với Messi, chỉ có một chiếc cúp là quan trọng. Và một lần nữa, nó lại tuột khỏi tay anh. Ngay cả Messi cũng đã phá vỡ kỷ lục.

Nếu năm 2014 khiến Messi đau lòng, thì những năm sau đó đe dọa làm anh hoàn toàn gục ngã. Argentina lọt vào chung kết Copa America năm 2015 nhưng lại để thua Chile trên chấm phạt đền. Một năm sau, lịch sử lặp lại. Một lần nữa Chile lại là rào cản. Một lần nữa trận chung kết phải phân định thắng thua bằng loạt sút luân lưu. Và một lần nữa Argentina ra về tay trắng.

Messi, người đã dành nhiều năm gánh vác hy vọng của đất nước, đã sút hỏng quả phạt đền trong loạt sút luân lưu năm 2016. Khi Chile ăn mừng, máy quay truyền hình theo dõi một người đội trưởng suy sụp, biểu cảm của anh ấy nói lên nhiều điều hơn bất kỳ lời nói nào có thể diễn tả. Vài khoảnh khắc sau đó, một trong những tuyên bố gây sốc nhất trong lịch sử bóng đá đã được đưa ra: “Đối với tôi, sự nghiệp ở đội tuyển quốc gia đã kết thúc”.

Tuyên bố này khiến Argentina chìm trong tang thương. Những người chỉ trích sự tận tâm của anh đột nhiên nhận ra họ sẽ mất gì. Người hâm mộ tập trung bên ngoài trụ sở Liên đoàn bóng đá Argentina cầu xin anh xem xét lại. Các đồng đội cũ, huấn luyện viên, chính trị gia và thậm chí cả những người hâm mộ bình thường đều kêu gọi anh trở lại. Đối với một quốc gia đã chờ đợi hàng thập kỷ để có thêm một biểu tượng bóng đá, ý nghĩ mất Messi trước khi anh hoàn thành định mệnh của mình là điều không thể chịu đựng được.

Messi đã lắng nghe

Chỉ chưa đầy hai tháng sau, Messi đã đảo ngược quyết định của mình. Anh trở lại vì, như anh thừa nhận sau này, tình yêu dành cho Argentina luôn lớn hơn nỗi đau. Nhưng gánh nặng vẫn còn rất lớn. Mỗi thất bại quốc tế đều khơi lại những vết thương cũ. Mỗi cơ hội bị bỏ lỡ lại làm dấy lên những so sánh với Maradona.

World Cup 2018 tại Nga không mang lại nhiều sự khuây khỏa. Argentina chật vật vượt qua vòng bảng, được cứu vãn nhờ bàn thắng tuyệt vời của Messi vào lưới Nigeria, nhưng lại bị loại ở vòng 16 đội bởi nhà vô địch cuối cùng là Pháp. Trận thua nghẹt thở 4-3 đã xác nhận điều mà nhiều người đã lo sợ: Thời gian đang bắt kịp một thế hệ đã liên tục thất bại một cách đau đớn. Đối với Messi, giấc mơ dường như lại một lần nữa tuột khỏi tầm tay.

Những câu chuyện vĩ đại nhất trong thể thao hiếm khi diễn ra theo một đường thẳng. Câu chuyện của Messi chắc chắn không phải vậy. Đến năm 2021, anh đã giành được gần như mọi danh hiệu mà bóng đá có thể mang lại ở cấp câu lạc bộ. Anh đã viết lại lịch sử, giành Quả bóng vàng gần như thành thói quen và trở thành cầu thủ được ngưỡng mộ nhất thế hệ của mình. Tuy nhiên, một câu hỏi vẫn luôn hiện hữu bất kể anh đi đến đâu: Liệu anh có thể dẫn dắt Argentina đến một danh hiệu quốc tế lớn?

Câu trả lời đã đến tại sân vận động Maracana ở Rio de Janeiro. Trong trận đấu với chủ nhà Brazil, Argentina đã thể hiện một màn trình diễn không dựa trên sự hào nhoáng mà dựa trên sự kiên cường. Pha dứt điểm tinh tế của Di Maria đã mang về chiến thắng 1-0 và chấm dứt 28 năm chờ đợi của Argentina cho một danh hiệu quốc tế lớn. Khi tiếng còi kết thúc trận đấu vang lên, Messi gục xuống sân trong nước mắt trước khi được đồng đội ôm chầm lấy, những người hiểu chính xác ý nghĩa của chiến thắng này.

Đó không chỉ là một chiếc cúp. Đó là sự giải phóng. Nhiều năm chỉ trích tan biến trong tích tắc. Những so sánh không tưởng với Maradona bắt đầu dịu đi. Gánh nặng đè nặng lên vai Messi gần hai thập kỷ cuối cùng cũng được trút bỏ.

Nhưng số phận vẫn còn một món quà cuối cùng đang chờ đợi anh.

Kiệt tác mang tên Qatar

Lionel Messi trong buổi họp báo trước trận chung kết World Cup 2026 giữa Argentina và Tây Ban Nha. Ảnh: AP

Mỗi sự nghiệp vĩ đại đều có một chương mang tính bước ngoặt. Với Pele, đó là năm 1970. Với Maradona, đó là World Cup 1986 tại Mexico. Với Lionel Messi, đó là World Cup 2022 tại Qatar.

Từ trận khai mạc đến trận chung kết khó quên, Messi đã tạo nên một trong những chiến dịch World Cup vĩ đại nhất mà giải đấu từng chứng kiến. Sau thất bại bất ngờ của Argentina trước Saudi Arabia, anh đã ổn định lại một đội bóng đang chao đảo với sự điềm tĩnh đặc trưng của mình. Messi ghi bàn vào lưới Mexico khi Argentina đang rất cần nguồn cảm hứng. Anh tỏa sáng trước Australia, dẫn dắt chiến thắng trước Hà Lan, thống trị Croatia ở bán kết và đến trận chung kết với hy vọng của cả một quốc gia.

Chờ đợi anh là Pháp và Kylian Mbappe.

Những gì diễn ra ở Lusail đã đi vào lịch sử thể thao. Messi ghi bàn. Mbappe đáp trả. Messi lại ghi bàn trong hiệp phụ. Mbappe hoàn thành cú hat-trick ngoạn mục.

Sau 120 phút phi thường, loạt sút luân lưu sẽ quyết định một trong những trận chung kết vĩ đại nhất của bóng đá. Lần này, số phận thuộc về Messi. Khi Gonzalo Montiel thực hiện thành công quả phạt đền quyết định, 36 năm chờ đợi của Argentina đã kết thúc. Messi quỳ xuống trước vòng tay ôm chầm lấy các đồng đội, những người đã cùng anh ấp ủ giấc mơ suốt nhiều năm. Khoác trên mình chiếc áo đen truyền thống, anh đã tạo nên một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng nhất trong lịch sử thể thao. Chiếc cúp duy nhất mà anh luôn khao khát cuối cùng đã thuộc về anh. Messi trở thành cầu thủ đầu tiên hai lần giành Quả bóng vàng World Cup. Quan trọng hơn, anh đã hoàn thiện chính môn thể thao này. Cuộc tranh luận kéo dài nhiều năm bỗng trở nên không còn ý nghĩa. Lionel Messi không còn gì để chứng minh nữa.

Cuộc đi bộ cuối cùng

Và câu chuyện lại trở về nơi nó bắt đầu. Một trận chung kết World Cup nữa. Một lần nữa bước qua đường hầm. Một cơ hội nữa để khoác lên mình chiếc áo sọc xanh da trời và trắng nổi tiếng của Argentina trên sân khấu bóng đá vĩ đại nhất. Tuy nhiên, lần này, Messi mang theo thứ quý giá hơn cả kỳ vọng. Anh mang theo sự bình yên.

Đối với Argentina, Messi sẽ mãi mãi là số 10.

Cậu bé đến từ Rosario, người từng lo sợ mình sẽ không bao giờ đủ cao để trở thành một cầu thủ bóng đá, đã chinh phục mọi ngọn núi mà môn thể thao này đặt ra trước mắt. Chàng thiếu niên vượt Đại Tây Dương với một giấc mơ trong lòng đã trở thành cầu thủ vĩ đại nhất của Barcelona. Người đội trưởng từng bị buộc tội làm thất vọng đất nước đã mang về chiếc cúp World Cup mà hàng triệu người tin rằng sẽ mãi mãi nằm ngoài tầm với của anh.

Dù điều gì xảy ra khi trọng tài thổi còi trong một trận chung kết World Cup khác, vị trí của Messi trong lịch sử bóng đá đã được đảm bảo từ lâu. Bởi vì sự vĩ đại được đo bằng kỷ lục. Huyền thoại được nhớ đến bởi những chiếc cúp. Nhưng sự bất tử chỉ thuộc về những người thay đổi cách thế giới nhìn nhận một trò chơi. Lionel Messi đã làm được điều đó.

Rất lâu sau khi tiếng reo hò lắng xuống, những tấm huy chương phủ đầy bụi và ánh đèn sân vận động mờ dần, các thế hệ tương lai vẫn sẽ nhắc đến chàng trai trầm lặng đến từ Rosario, người đã khiến bóng đá trông thật dễ dàng, gánh vác giấc mơ của cả một quốc gia trong hai thập kỷ và, bằng cách đó, trở thành một điều hiếm có hơn cả cầu thủ vĩ đại nhất thời đại của mình. Anh trở thành biểu tượng bất diệt của bóng đá về phép màu, sự kiên trì và hy vọng.

Đối với Argentina, anh sẽ mãi mãi là số 10.

Đối với thế giới, anh sẽ mãi mãi là Lionel Messi.

VŨ ĐỨC MINH