Lịch sử dữ dội của pháo đài mang tên Chúa Jesus bên bờ biển châu Phi

Nằm trên một mỏm đá san hô nhìn ra cảng Mombasa, Kenya, Pháo đài Jesus được người Bồ Đào Nha xây dựng từ năm 1593 đến 1596 nhằm bảo vệ một trong những cảng quan trọng nhất trên tuyến thương mại Ấn Độ Dương. Công trình do kiến trúc sư và kỹ sư người Ý Giovanni Battista Cairati thiết kế, thể hiện rõ những nguyên tắc của kiến trúc quân sự thời Phục hưng.

Ảnh: fortjesusmombasa

Ngay từ cái tên, Pháo đài Jesus đã cho thấy bối cảnh đặc biệt của nó. Theo Bảo tàng Quốc gia Kenya, người Bồ Đào Nha khi ấy tự xem mình là những người bảo vệ Kitô giáo và sử dụng biểu tượng của Dòng Chúa Jesus, vì vậy, “Jesus” trở thành cái tên tự nhiên cho pháo đài mới. Mục tiêu thực tế lại rất chiến lược, kiểm soát Mombasa và bảo đảm tuyến hàng hải nối các thuộc địa Bồ Đào Nha ở Ấn Độ Dương.

Ảnh: expedia

Nhìn từ trên cao, Pháo đài Jesus có hình dáng đặc biệt, với các khối tường và pháo đài nhô ra như những bộ phận của một cơ thể. Đây không phải sự trùng hợp. UNESCO cho biết bố cục của công trình phản ánh quan niệm Phục hưng về tỷ lệ và sự hài hòa hình học của cơ thể con người. Năm pháo đài góc cùng những bức tường dày tạo thành một hệ thống phòng thủ thích hợp với thời đại mà đại bác đã làm thay đổi hoàn toàn chiến tranh thành lũy.

Nhưng Pháo đài Jesus không phải lúc nào cũng nằm trong tay người Bồ Đào Nha. Pháo đài trở thành tâm điểm của những cuộc tranh giành quyền kiểm soát Mombasa và tuyến thương mại trong nhiều thế kỷ. Người Oman từng bao vây nơi đây trong một cuộc vây hãm kéo dài từ năm 1696 đến 1698. Người Bồ Đào Nha sau đó có thời gian tái chiếm pháo đài vào năm 1728–1729, trước khi quyền lực tiếp tục thay đổi.

Ảnh: arcadiasafaris

Chính lịch sử liên tục thay đổi chủ nhân khiến Pháo đài Jesus trở nên đặc biệt. Những bức tường không chỉ kể câu chuyện về Bồ Đào Nha mà còn lưu lại dấu ấn của các cộng đồng Swahili, Arab, Ottoman, Ba Tư và châu Âu từng hiện diện tại Mombasa. UNESCO xem pháo đài như một bằng chứng vật chất về sự giao thoa văn hóa diễn ra quanh Ấn Độ Dương trong thời kỳ thương mại và toàn cầu hóa sơ kỳ.

Ngày nay, Pháo đài Jesus là một bảo tàng và di tích quốc gia của Kenya. Công trình được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới năm 2011, trở thành một trong những ví dụ được bảo tồn nổi bật nhất của kiến trúc quân sự Bồ Đào Nha thế kỷ XVI.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.