Lễ quan trọng là ở trong tâm
Thời gian qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin các sự việc con bạo hành cha mẹ, con cái vì tranh giành tài sản thừa kế mà đốt nhà, chửi mắng cha mẹ… thực sự rất đau lòng. Điều này cũng phản ánh trong xã hội hiện đại, chữ hiếu trong một bộ phận người dân đang có phần phai nhạt.
Internet phát triển khiến con người tiếp cận với nhiều luồng thông tin khác nhau, trong đó có cả thông tin trái chiều. Khi không biết chọn lọc thông tin tốt, nhiều người sẽ nhiễm phải cái xấu, cách hành xử lệch chuẩn, nảy sinh tư tưởng ích kỷ, vô trách nhiệm, đề cao cái tôi cá nhân lên trên cộng đồng, lấy giá trị vật chất làm thước đo… Thế giới ảo cũng khiến con người xa rời nhau trong thế giới thực, nhiều người con mải mê trên thế giới ảo mà quên rằng mình vẫn đang có cha mẹ trông ngóng, cần được báo hiếu trong đời thực.
Trong xã hội hiện đại, nhiều giá trị gia đình truyền thống Việt đang có nhiều biến đổi. Những người con vì mưu sinh nên đi làm ăn xa, dài ngày. Các mô hình gia đình tam, tứ đại đồng đường truyền thống ít dần, thay vào đó là gia đình hạt nhân.
Tuy nhiên, cũng trong xã hội hiện đại, việc báo hiếu, kết nối với cha mẹ cũng có nhiều thuận lợi hơn xưa. Đó là chỉ cần một cuộc điện thoại, tin nhắn… là bố mẹ-các con có thể kết nối với nhau, các con vẫn có thể hỏi thăm sức khỏe, biết tình hình bố mẹ ở xa cũng như bố mẹ vẫn nhìn thấy và gửi gắm tình cảm cho con.
Với Ni sư Thích Đàm Hiếu, xã hội cần hiểu bố mẹ chính là hai vị Phật ở trong nhà.
Nhắc về lễ Vu Lan (vào ngày Rằm tháng Bảy hằng năm) để thêm nhắc nhớ chúng ta đây là một trong ngày lễ chính của đạo Phật. Nhưng lễ Vu Lan hiện nay không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa tôn giáo thiêng liêng mà đã trở thành ngày lễ chung để mọi người bày tỏ lòng biết ơn đối với trời đất; Tổ quốc, xã hội; các anh hùng liệt sĩ và cuối cùng là tổ tiên, các bậc sinh thành, dưỡng dục mình. Trong ngày lễ Vu Lan, các Phật tử và người dân nói chung thường đến chùa để thực hiện cúng lễ. Một số người cho rằng, sắm sửa lễ to, cúng lễ tại chùa mới là thể hiện hiếu kính nhiều với cha mẹ. Thực ra không phải vậy.
Phật dạy: “Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật”. Lễ quan trọng là ở trong Tâm. Tuy nhiên, thực tế, tùy vào hoàn cảnh, điều kiện mà các Phật tử, người dân có thể thực hiện nghi thức (Vu Lan) mọi lúc, mọi nơi, chứ không nhất thiết phải tới chùa. Và không phải cứ sắm sửa lễ to, đốt nhiều vàng mã mới là cúng lễ. Có thể chỉ cần chuẩn bị chút hoa, quả, thắp nén nhang dâng lên tổ tiên, miễn là lòng thành, tâm thiện, hướng Phật đều được.
Dâng hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc tại Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo). Ảnh: XUÂN CƯỜNG
Tôi có căn dặn các phật tử mỗi người có thể chọn các cách báo hiếu khác nhau. Không phải cứ con giàu sắm sửa cho cha mẹ đầy đủ của cải vật chất mới là có hiếu hay hiếu thuận nhiều hơn con nghèo. Cha mẹ không bao giờ đòi hỏi con về vật chất, mà có thể chỉ là một lời hỏi thăm, một cử chỉ ân cần của con dành cho mình cũng đủ ấm lòng. Khi cha mẹ còn khỏe mạnh, tự lo cho bản thân, việc báo hiếu cha mẹ đã khó. Khi cha mẹ già, đau yếu, bệnh tật, để báo hiếu cha mẹ còn cần kỳ công và cái tâm ở con. Bố mẹ chính là hai vị Phật ở trong nhà, đừng bao giờ coi cha mẹ là gánh nặng.
Quan trọng hơn nữa chính là sự tự giác, tự nguyện thực hành đạo hiếu với ông bà, cha mẹ trong suốt năm, không phải đợi tới khi ông bà, cha mẹ khuất núi mới thực hành đạo hiếu.