Lấy hạnh phúc của nhân dân làm tiêu chí phát triển

Bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khám bệnh cho người dân tại Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng. Ảnh: Như Ý

Chuyển sang chăm sóc và bảo vệ sức khỏe chủ động

Phát biểu tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vào sáng 12-4, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ tạo lập nền tảng pháp lý vững chắc để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển 100 năm, phát huy vai trò vị trí là trung tâm chính trị, hành chính của quốc gia và xây dựng Hà Nội thành trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính hàng đầu xứng tầm với đô thị toàn cầu. Việc sửa đổi Luật Thủ đô cũng sẽ giúp xác lập rõ vai trò hạt nhân dẫn dắt vùng Thủ đô, bảo đảm sự hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, lấy hạnh phúc của nhân dân làm tiêu chí phát triển.

Đáng chú ý, trong các chính sách, việc phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội là một trong những lĩnh vực có nhiều điểm mới. Cụ thể, các chính sách được quy định trong lĩnh vực này được xây dựng trên cơ sở kế thừa, bao quát và phát triển toàn diện Điều 26 Luật Thủ đô số 39/2024/QH15. Trong đó, luật đã xác lập định hướng chiến lược xây dựng hệ thống y tế Thủ đô tiên tiến, hiện đại, là trung tâm y tế lớn của cả nước và khu vực; đồng thời giao thẩm quyền cụ thể cho HĐND, UBND thành phố trong tổ chức thực hiện các chính sách y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Dự thảo luật có quy định về việc khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí định kỳ hằng năm cho người dân Thủ đô. Quy định này nhằm trao cho HĐND thành phố thẩm quyền quyết định chính sách tổ chức khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí định kỳ hằng năm cho người dân Thủ đô, qua đó thể chế hóa định hướng chuyển mạnh từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc và bảo vệ sức khỏe chủ động”, lấy phòng bệnh, phát hiện sớm làm trọng tâm.

Trong bối cảnh Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Bảo hiểm y tế từng bước mở rộng phạm vi dịch vụ y tế dự phòng và quản lý sức khỏe ban đầu nhưng chưa thiết kế cơ chế khám sàng lọc định kỳ toàn dân do địa phương chủ động bảo đảm, việc cho phép Hà Nội triển khai chính sách này thể hiện tính ưu tiên đầu tư cho chất lượng dân số, giảm gánh nặng chi phí điều trị ở giai đoạn muộn và nâng cao năng suất lao động xã hội. Cơ chế tài chính được thiết kế linh hoạt, kết hợp ngân sách thành phố, nguồn xã hội hóa và bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khả thi, bền vững và không làm phá vỡ quỹ bảo hiểm y tế quốc gia...

Nâng cao năng lực hệ thống y tế của Thủ đô

Về lĩnh vực y tế, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Thái Nguyên) cơ bản tán thành với quy định tại Điều 17 dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), theo đó giao HĐND thành phố Hà Nội ban hành quy định về trách nhiệm của các cơ sở y tế trên địa bàn trong việc tham gia hỗ trợ y tế cho Thủ đô.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, cần nghiên cứu kỹ các quy định tại Chương XI của Luật Khám bệnh, chữa bệnh để làm rõ hơn phạm vi và điều kiện thực hiện thẩm quyền này. Theo đó, việc huy động, điều động các cơ sở khám, chữa bệnh chỉ được đặt ra trong những tình huống đặc biệt như: Thiên tai, thảm họa, dịch bệnh nhóm A hoặc tình trạng khẩn cấp; còn trong điều kiện bình thường thì không đặt ra cơ chế này.

Một vấn đề khác được đại biểu lưu ý là phạm vi các cơ sở y tế có thể được huy động. Theo dự thảo luật, Hà Nội có thể huy động tất cả cơ sở y tế trên địa bàn, bao gồm cả cơ sở thuộc Bộ Y tế, khu vực tư nhân và lực lượng vũ trang.

Tuy nhiên, theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, việc huy động cơ sở y tế thuộc lực lượng công an, quân đội thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, do tính chất đặc thù của lực lượng này. Vì vậy, đại biểu đề nghị, cơ quan soạn thảo cần lấy ý kiến của các bộ liên quan để bảo đảm sự thống nhất và khả thi khi triển khai.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Trần Thị Nhị Hà (Đoàn thành phố Hà Nội) nêu, về phát triển hệ thống y tế, Điều 17 của dự thảo luật đã định hướng mở rộng cơ chế, chính sách phát triển y tế Thủ đô và tăng cường phân cấp cho thành phố, nhưng các quy định vẫn chủ yếu hoàn thiện cơ chế hiện hành. Đại biểu đề nghị bổ sung các cơ chế mang tính đột phá, hệ thống và dài hạn, phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô, gắn với thể chế hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Đại biểu Trần Thị Nhị Hà cho rằng, cần nghiên cứu phát triển các trung tâm y tế vùng như: Trung tâm chẩn đoán hình ảnh, trung tâm hồi sức tích cực và trung tâm y học tái tạo; qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng khai thác trang thiết bị hiện đại, tiết kiệm nguồn nhân lực, rút ngắn thời gian điều trị, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu...

Thành phố Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển hệ thống y tế và an sinh xã hội toàn diện. Việc Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua với các cơ chế đặc thù, vượt trội, bao gồm phân quyền mạnh, thu hút chuyên gia, đầu tư hệ thống y tế hiện đại... giúp phát triển hệ thống y tế và an sinh xã hội ngày càng toàn diện, bền vững hơn.

Nhật Nam