Lan tỏa giá trị văn hóa trong cộng đồng

Các chương trình nghệ thuật được tổ chức thường xuyên góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của người dân Thái Nguyên. Trong ảnh: Chương trình nghệ thuật “Không gian đêm Sông Cầu - Điểm hẹn kết nối thịnh vượng” tại phố đi bộ Sông Cầu, phường Bắc Kạn.

Tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc

Dù đã gần 2 tháng trôi qua nhưng chị Nguyễn Thị Hoài, ở tổ 7, phường Phan Đình Phùng vẫn hào hứng khi nhắc đến Chương trình khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề “Hồ trên núi - Trà trong mây”. Đây là chương trình nghệ thuật quy mô lớn được tổ chức tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp với sân khấu ngoài trời hoành tráng kết hợp công nghệ trình chiếu 3D. Chương trình góp phần quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa đặc trưng của Thái Nguyên, đồng thời lan tỏa hình ảnh vùng đất trung du, miền núi phía Bắc năng động, thân thiện và giàu bản sắc.

Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật “Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây” được dàn dựng công phu qua 3 chương gồm “Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây”, “Thanh âm từ thủ đô gió ngàn” và “Khúc tráng ca Thái Nguyên - vùng đất diệu kỳ”, tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa và con người Thái Nguyên. Màn trình diễn Drone Show với hàng trăm thiết bị bay đồng loạt thắp sáng bầu trời tạo nên những hình ảnh mãn nhãn, để lại ấn tượng sâu sắc đối với khán giả.

Đêm khai mạc thu hút khoảng 60.000 du khách và nhân dân đến thưởng thức trực tiếp; hàng chục nghìn khán giả theo dõi chương trình truyền hình trực tiếp trên kênh TN của Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên.

Chị Hoài chia sẻ: “Lần đầu tiên tôi được xem một chương trình hoành tráng như vậy. Chương trình góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, văn hóa và con người Thái Nguyên đến với du khách, đồng thời tạo không khí vui tươi, thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế địa phương”.

Hình ảnh phụ huynh xếp hàng trật tự chờ đón con sau giờ học thể hiện nét đẹp văn hóa trong tham gia giao thông.

Tiếp nối chuỗi hoạt động khai mạc Mùa du lịch năm 2026, tối 16-5, tại sân lễ hội thôn Bó Lù, xã Ba Bể đã diễn ra chương trình nghệ thuật “Di sản ngân vang giữa đại ngàn Ba Bể”, thu hút trên 20.000 lượt du khách và nhân dân tham dự. Trước đó, tối 25-4, tại Quảng trường Nhà văn hóa phường Bắc Kạn, Chương trình nghệ thuật “Thái Nguyên - Âm vang miền di sản” cũng được tổ chức với quy mô lớn.

Các chương trình được dàn dựng công phu, quy tụ đông đảo nghệ sĩ chuyên nghiệp và quần chúng, tạo không khí sôi nổi, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của nhân dân. Nhiều người dân, nhất là các bạn trẻ, cho biết việc được hòa mình vào không gian nghệ thuật đặc sắc đã giúp họ thêm yêu và tự hào về văn hóa quê hương.

Những chương trình nghệ thuật quy mô lớn đã góp phần đưa văn hóa đến gần hơn với công chúng, tạo điều kiện để các giá trị truyền thống được giới thiệu, quảng bá bằng những hình thức mới, hấp dẫn hơn. Qua mỗi sự kiện, hình ảnh vùng đất, con người và bản sắc văn hóa Thái Nguyên tiếp tục được lan tỏa, khơi dậy tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ các giá trị văn hóa trong cộng đồng.

Chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc cũng tạo sức hút mạnh mẽ đối với du lịch địa phương. Trong 6 tháng đầu năm nay, lần đầu tiên Thái Nguyên đón 5,25 triệu lượt khách, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước. Tổng doanh thu du lịch ước đạt trên 7.300 tỷ đồng, tăng 59,6%.

Nâng cao đời sống tinh thần

Song hành với phát triển kinh tế, Thái Nguyên luôn dành sự quan tâm cho việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân. Những năm gần đây, tỉnh tăng cường đầu tư xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, tạo thêm không gian sinh hoạt, giao lưu và hưởng thụ văn hóa cho người dân ở cơ sở.

Đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân Thái Nguyên tham gia luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên đạt 36,2%; tỷ lệ gia đình thể thao đạt 32,5%.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Đề án số 18-ĐA/TU ngày 10/12/2025 về “Phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030”. Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, ngày 30/3/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, cụ thể hóa thành 7 nhóm chỉ tiêu thực hiện Nghị quyết số 80 và 24 chỉ tiêu thực hiện Đề án số 18-ĐA/TU.

Các đảng ủy trực thuộc, cơ quan, đơn vị đã xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Các mục tiêu phát triển văn hóa được lồng ghép vào nghị quyết, kế hoạch công tác hằng năm và Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Từ đó, công tác phát triển văn hóa được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Việc cụ thể hóa các mục tiêu thành chương trình, kế hoạch đã tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện ở từng địa phương.

Sau gần 6 tháng triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW và Đề án số 18-ĐA/TU, nhiều kết quả bước đầu đã được ghi nhận. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ lĩnh vực thư viện gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân ở cơ sở, phát triển văn hóa đọc và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh.

Mô hình Thư viện và Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng tại các xã, phường thu hút sự quan tâm của người dân.

Đến nay, cả 92/92 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã ra mắt và đưa vào hoạt động mô hình thư viện và trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Thư viện tỉnh phối hợp với Trung tâm số (Đại học Thái Nguyên) hỗ trợ tư vấn, kết nối phần mềm quản lý thư viện số, xây dựng nền tảng và giao diện tra cứu trực tuyến phù hợp với điều kiện cơ sở. Đồng thời, đã hướng dẫn nghiệp vụ thư viện cho 30 địa phương triển khai, vận hành mô hình này.

Điểm nổi bật là các mô hình được tổ chức linh hoạt, tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất hiện có. Nhiều địa phương lựa chọn nhà văn hóa thôn, trụ sở cũ sau sáp nhập, trường học hoặc trạm y tế làm địa điểm đặt thư viện và trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Theo ông Dương Văn Thiệu, xóm Đình Thượng, xã Phú Bình, mô hình thư viện và trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng không chỉ phục vụ sách, báo, tài liệu mà được tổ chức theo hướng đa chức năng, tích hợp nhiều hoạt động như đọc sách, tra cứu thông tin, sinh hoạt câu lạc bộ, tuyên truyền pháp luật, tổ chức văn nghệ, giao lưu cộng đồng, sinh hoạt chi bộ, đoàn thể và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Văn hóa ở vị trí trung tâm của sự phát triển

Giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên tiếp tục dành nguồn lực đầu tư chiều sâu cho lĩnh vực văn hóa, văn nghệ và thể thao. Đề án số 18-ĐA/TU xác định nhiều mục tiêu cụ thể như: 100% xã, phường đưa giáo dục đạo đức, lối sống và hệ giá trị gia đình thời kỳ mới vào hương ước, quy ước cộng đồng; tỷ lệ gia đình văn hóa đạt từ 90% trở lên; tỷ lệ làng, thôn, tổ dân phố văn hóa đạt từ 90% trở lên; tỷ lệ cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa từ 92% trở lên; tỷ lệ người dân luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên đạt trên 35%; tỷ lệ gia đình luyện tập thể dục, thể thao đạt trên 25%...

Các câu lạc bộ văn hóa tại cơ sở thường xuyên tổ chức biểu diễn, giao lưu, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng.

Để cụ thể hóa các mục tiêu của Đề án, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã kịp thời tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 43/2025/NQ-HĐND về hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các câu lạc bộ nghệ thuật trình diễn dân gian, văn hóa, nghệ thuật, thể thao ở xã, phường. Đây là nguồn lực quan trọng để các địa phương tiếp tục bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Nhiều câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể thao được thành lập, tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống tinh thần của Nhân dân. Trong tổng số 809 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh có 744 câu lạc bộ hoạt động tại thôn, xóm, cho thấy phong trào văn hóa ở khu dân cư phát triển mạnh mẽ.

Tiếp đó, ngày 3/6/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND quy định mức hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước để xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Theo đó, mỗi thôn, xóm, tổ dân phố được hỗ trợ 2 triệu đồng/năm để xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước. Chính sách này góp phần phát huy dân chủ ở cơ sở, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp trong cộng đồng.

Có thể thấy, cùng với việc tiếp tục dành nguồn lực tổ chức các chương trình văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn phục vụ nhân dân và quảng bá hình ảnh địa phương, Thái Nguyên đồng thời quan tâm đầu tư cho hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ sở thông qua các cơ chế, chính sách cụ thể. Hai nghị quyết của HĐND tỉnh đã tạo thêm nguồn lực để các cộng đồng dân cư phát huy vai trò tự quản, xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn bản sắc văn hóa và tăng cường khối đoàn kết ở khu dân cư.

Song song với đó, tỉnh đẩy mạnh thu hút đầu tư phát triển các loại hình kinh tế thể thao gắn với dịch vụ du lịch, vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng, sân golf..., mở rộng không gian văn hóa, nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của người dân, đồng thời tạo thêm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Hằng Nga