Làm mới điểm đến bằng nghệ thuật

Huế đang định hướng Wonderverse trở thành lễ hội văn hóa - âm nhạc thường niên (Ảnh Huế Wonderverse Music Fest)

Từ bán vé tham quan đến bán… trải nghiệm văn hóa

Du lịch văn hóa lâu nay thường bắt đầu từ một địa danh: một di tích, danh thắng, bảo tàng hay làng nghề. Du khách đến, tham quan, nghe thuyết minh, chụp ảnh và tiếp tục hành trình.

Mô hình ấy tạo nên giá trị nhất định, nhưng trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng, chỉ “đến một nơi” dường như chưa đủ. Điều du khách tìm kiếm ngày càng nhiều là một câu chuyện để tham gia, trải nghiệm để ghi nhớ.

Đó cũng là khoảng không để nghệ thuật bước vào du lịch, trở thành thành tố quan trọng trong sản phẩm của điểm đến.

Mới đây, Hanoi Jazztival 2026 diễn ra tại nhiều không gian của Hà Nội, từ Nhà hát Lớn, Nhà Bát Giác, khu vực phố đi bộ Hồ Gươm đến Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và các câu lạc bộ jazz, là ví dụ đáng chú ý.

Thay vì giới hạn âm nhạc trong khán phòng, chương trình đưa jazz vào nhiều lớp không gian của thành phố. Âm nhạc vì thế không đứng tách khỏi đời sống đô thị mà trở thành một phần của hành trình khám phá Hà Nội.

Trước đây, có thể nhiều du khách đến Hà Nội rồi mới tìm chương trình nghệ thuật để xem, thì nay, có thể chính chương trình nghệ thuật trở thành lý do để du khách khám phá thành phố.

Với Huế, câu chuyện lại mang màu sắc khác. Huế Wonderverse Fest 2026 được định hướng kết nối âm nhạc với di sản, nghệ thuật thị giác và công nghệ trình diễn.

Với chủ đề City Awakening - Đánh thức Di sản, những biểu tượng văn hóa được chuyển hóa thành ngôn ngữ nghệ thuật mới, qua đó tạo cách tiếp cận khác đối với di sản. Ở đây, di sản không chỉ được “trưng bày” để ngắm nhìn. Nó trở thành chất liệu cho sáng tạo đương đại.

Đáng chú ý, Huế đang định hướng Wonderverse trở thành lễ hội văn hóa - âm nhạc thường niên, gắn với phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá điểm đến. Điều đó cho thấy nghệ thuật có thể được nhìn như tài sản sáng tạo có khả năng được đầu tư, phát triển và tạo giá trị lâu dài.

Phát triển chương trình nghệ thuật gắn với bản sắc điểm đến

Xu hướng phát triển nghệ thuật gắn với du lịch cũng xuất hiện ở nhiều địa phương như Quảng Ninh, Ninh Bình, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh… 

Từ tham quan đến trải nghiệm đang là hướng đi được nhiều địa phương quan tâm. Trong quá trình đó, nghệ thuật có khả năng tạo thêm lý do để du khách ở lại lâu hơn, quay trở lại và kể lại trải nghiệm của mình.

Quan trọng hơn, chương trình nghệ thuật có thể kéo theo cả hệ sinh thái dịch vụ: lưu trú, ẩm thực, vận chuyển, thiết kế, bán lẻ, sản phẩm lưu niệm và truyền thông. Khi một concert trở thành lý do để du khách đến Quảng Ninh, lễ hội nghệ thuật làm dày thêm trải nghiệm ở Đà Nẵng hay chương trình thực cảnh giúp kể lại lịch sử Ninh Bình, giá trị của nghệ thuật đã vượt ra ngoài sân khấu.

"Hanoi Jazztival 2026" trở thành thành tố quan trọng trong sản phẩm của điểm đến

Nhưng để trở thành nguồn lực lâu dài, nghệ thuật cần được phát triển từ chính câu chuyện và bản sắc của vùng đất. Hà Nội có chiều sâu của đô thị nghìn năm; Huế có hệ thống di sản cung đình; Ninh Bình có không gian lịch sử - cảnh quan đặc biệt; Quảng Ninh có di sản thiên nhiên và văn hóa biển; Đà Nẵng có lợi thế của đô thị biển năng động... Mỗi nơi cần một ngôn ngữ nghệ thuật riêng thay vì chạy theo cùng một mô hình sự kiện.

Khi ấy, du lịch không chỉ bán điểm đến, mà một trải nghiệm có ký ức, cảm xúc và bản sắc. Còn nghệ thuật, từ vị trí của hoạt động bên lề, có thể trở thành một phần của chính hành trình khám phá vùng đất.

Khi ấy, sau mỗi hành trình, điều lưu giữ du khách đôi khi là một thanh âm, hình ảnh, khoảnh khắc nghệ thuật gắn với vùng đất. Đó có thể là những dư âm góp phần làm nên sức hấp dẫn và khả năng trở lại của điểm đến.