'Lá phổi xanh' giữa lòng phố thị

Cách cầu Bình Triệu khoảng 2 km, chạy dài dọc theo bờ sông Sài Gòn, làng mai Hiệp Bình được ví như "thủ phủ" mai kiểng của miền Nam, tạo nên một nét riêng cho vùng đất này. Từ lâu, giống mai giảo ở đây đã nổi tiếng bởi dáng thế đẹp, hoa vàng rực rỡ, cánh hoa dày, hương thơm nhẹ và sức sống bền bỉ.

"Yêu nghề, yêu cây mai lắm"

Chúng tôi đến vùng trồng mai ở phường Hiệp Bình vào những ngày giữa tháng 6, chứng kiến những vườn mai được chăm sóc giữa khí hậu trong lành và phù sa màu mỡ bên sông Sài Gòn đang rất tươi tốt. Tại vườn của ông Nguyễn Văn Chưng, vài người thợ đang chăm lá, tỉa cành, tạo thế cho những cây mai thêm đẹp. Ông Chưng đã 81 tuổi nhưng có sức khỏe đặc biệt, vẫn cùng hai người thợ đổ mồ hôi bên những gốc mai vào buổi xế trưa.

Lão nông Nguyễn Văn Chưng, 81 tuổi, vẫn miệt mài chăm sóc vườn mai hơn 500 gốc bên bờ sông Sài Gòn.

Ông Chưng cho biết, vườn nhà ông rộng gần 3 sào, với hơn 500 gốc mai trồng trong chậu, nuôi dưỡng thành phẩm cùng với mai bonsai, các lứa mai con và mai trồng để lấy phôi. Với những lứa mai Tết, mùa này người trồng đang tập trung nuôi dưỡng nụ và uốn cành, tạo tán, chuẩn bị cho một mùa Tết rực rỡ. "Yêu nghề, yêu cây mai lắm" - ông Chưng tâm sự.

Theo lão nông Nguyễn Văn Chưng, khoảng hơn 10 năm trước khi đến vùng đất này người ta dễ dàng bắt gặp những khu vườn nhộn nhịp, thợ làm mai tất bật uốn cành, tạo dáng, chăm từng nụ hoa. Tuy nhiên, với tốc độ đô thị hóa hiện nay, nhiều diện tích đất nông nghiệp đã bị thu hẹp lại, có những vườn mai từng rất rộng lớn nay nằm kẹt giữa khu dân cư. Nghề trồng mai đang đối diện nhiều thách thức, tuy vậy nhiều người vẫn quyết tâm giữ nghề.

Người trồng mai ở phường Hiệp Bình cắt lá, tỉa cành, tạo thế cho cây

Một số người dân khác ở khu vực cho hay nhắc đến nghề trồng mai, nhiều người thường kể đến những cái tên được coi như là nghệ nhân như ông Năm Đông, ông Ba Sơn, ông Út Bảy, ông Ba Thành... "Có nhiều người lớn tuổi đã nghỉ nghề nhưng họ là một phần ký ức gắn liền với những vườn mai lâu đời tại đây, bây giờ con cháu học hỏi và tiếp nối…" - anh Nguyễn Cường, người dân tại đây nói.

Vườn mai của anh Nguyễn Cường với hàng trăm gốc mai bonsai đủ loại hình thế được chăm sóc mỗi ngày. Mỗi dịp Tết, các chậu mai lớn, nhỏ này chuyển đi phục vụ thị trường ở nhiều tỉnh, thành. Theo anh Cường, để có được một cây mai đẹp phải mất nhiều năm tạo dáng, chăm sóc. Người trồng mai không chỉ rành về kỹ thuật mà còn hiểu rõ từng gốc cây, từng đặc điểm sinh trưởng của chúng. "Cây mai cũng giống như một người bạn, quá trình chăm sóc khiến nó trở nên gắn bó, thân thiết với gia đình" - anh Cường chia sẻ.

Những vườn mai xanh mát trải dài ven sông tạo nên khoảng xanh đặc biệt giữa lòng đô thị.

Tại vườn mai của chị Nguyễn Thị Hà, có hàng trăm gốc mai bonsai lớn, nhiều gốc có tuổi đời hàng chục năm, dịp Tết thường chỉ cho thuê chứ không bán. Chị cho biết, mình tiếp nối truyền thống gia đình từ năm 1990.

"Có cây phải mất cả đời mới tạo được dáng đẹp. Mỗi cây không chỉ có giá trị vật chất mà chứa đựng một câu chuyện. Vì vậy, chúng tôi trồng mai với niềm vui được phục vụ thị trường, còn vui vì được hưởng không gian trong lành và những mùa mai Tết rực rỡ… " - chị Hà nói.

Cho thành phố thêm xanh

Theo UBND phường Hiệp Bình, không chỉ mang lại giá trị kinh tế, những vườn mai lâu năm còn tạo nên những mảng xanh quý giá trong lòng đô thị. Trong bối cảnh TPHCM hướng đến phát triển xanh, những khu vườn cây kiểng truyền thống ở phường Hiệp Bình còn trở thành không gian giúp điều hòa môi trường, giảm bớt sự khô cứng của bê tông hóa.

Lối đi rợp bóng cây trong làng mai Hiệp Bình mang đến không gian miệt vườn yên bình giữa phố thị.

Với quyết tâm biến cây mai thành một sản phẩm đặc trưng của địa phương, UBND phường Hiệp Bình đang triển khai nhiều chính sách nhằm mở rộng thị trường, đồng thời nghiên cứu phát triển kinh tế du lịch nông nghiệp để phát huy lợi thế thương hiệu cây mai địa phương .

Theo lãnh đạo phường Hiệp Bình, thành phố hiện nay có tốc độ phát triển nhanh và việc quy hoạch, giữ gìn vùng đất trồng mai nổi tiếng giữa lòng đô thị cũng như giữ gìn một "lá phổi xanh", góp phần cân bằng không gian sống cho đô thị.

Mỗi dịp xuân về, mai vàng Hiệp Bình theo chân thương lái đến nhiều tỉnh, thành phố, góp sắc vàng cho ngày Tết.

"Khi một gốc mai nở hoa vào mùa xuân, đó không chỉ là sắc vàng ngày Tết, còn là giá trị xanh, giá trị văn hóa được vun bồi giữa lòng thành phố" - một lãnh đạo UBND phường Hiệp Bình khẳng định.

Tác giả: La Giang