Ký ức Pleiku qua âm nhạc

Nơi có những con phố còn thưa người, tiệm radio Phương Loan luôn mở nhạc mỗi chiều và chàng trai trẻ đứng tựa cột đèn đường chỉ để nghe hết một bài hát.

Thanh âm của thị xã cao nguyên

Ông Duy Côn (SN 1951) nhớ lại: “Năm 1973, lần đầu tiên tôi lên Pleiku. Hồi ấy, nơi đây được mệnh danh là thị xã của lính, lính có lúc đông gấp ba lần dân địa phương”.

Các quán bar, phòng trà và quán cà phê… khá nhiều trong lòng thị xã “đi dăm phút đã về chốn cũ”, nơi âm nhạc trở thành linh hồn của mỗi cuộc gặp gỡ.

Pleiku cũng là điểm dừng chân quen thuộc của nhiều văn nghệ sĩ tên tuổi như Phạm Duy, Lê Uyên Phương, Kim Tuấn, Vũ Hữu Định... Gu thưởng thức âm nhạc của người Pleiku khi ấy không hề thua kém các đô thị lớn. Từ nhạc Việt đến nhạc Âu Mỹ, từ những bản tình ca đến dòng nhạc phản chiến, tất cả đều nhanh chóng có mặt ở phố núi.

Một góc đường Hoàng Diệu đoạn gần Bưu điện tỉnh (nay là đường Hùng Vương). Ảnh: Internet

Cũng trong không khí ấy, dòng nhạc phản chiến lan tỏa mạnh mẽ. Ông Côn nhớ lại: Ở góc đường Phan Bội Châu - Hoàng Diệu (nay là Phan Bội Châu - Hùng Vương), tiệm radio Phương Loan mỗi ngày đều mở những bản nhạc của ban nhạc rock lừng danh Creedence Clearwater Revival (Mỹ) hay dòng nhạc tiền chiến Việt Nam.

“Là người yêu âm nhạc, mỗi lần ngang qua đây, tôi thường đứng tựa vào cột đèn đường để nghe cho hết một bản nhạc, từ Proud Mary, Bad Moon Rising đến 16 trăng tròn, Kỷ vật cho em...”- ông kể.

Tiệm băng đĩa đầu tiên ở phố núi

Chính chàng trai từng nhiều lần đứng tựa cột đèn đường chỉ để nghe trọn một bản nhạc đã nuôi giấc mơ hồi sinh đời sống âm nhạc từng rất sôi động ở phố núi.

Vốn là người yêu nhạc, lại đam mê kỹ thuật âm thanh, năm 1989, ông mở tiệm băng đĩa Duy Côn trên đường Hùng Vương. Đây trở thành một trong những địa chỉ quen thuộc ở Pleiku về dịch vụ băng nhạc sau ngày đất nước thống nhất.

Ông Trịnh Duy Côn là người mở tiệm dịch vụ băng nhạc đầu tiên ở phố núi Pleiku sau ngày thống nhất đất nước. Ảnh: Hoàng Ngọc

Trong khi băng cassette phát hành thời kỳ đó làm mất cái hay của chất giọng ca sĩ so với khi biểu diễn trực tiếp, ông Duy Côn dành nhiều thời gian mày mò, cân chỉnh, tìm cách cải thiện chất lượng âm thanh khi thưởng thức những bản nhạc trên băng cassette.

“Khán giả nghe Duy Khánh, Khánh Ly hay Ái Vân trên sân khấu thì nổi da gà, nhưng khi phát hành băng lại không truyền được hết cảm xúc ấy. Tôi chỉ nghĩ đơn giản là phải tìm cách để người nghe ở Pleiku được thưởng thức âm thanh hay hơn”- ông chia sẻ.

Niềm say mê âm nhạc của ông bắt nguồn từ gia đình có truyền thống về kỹ thuật phát thanh. Cha ông là Trịnh Quốc Hồng và người chú ruột là nhà báo, kỹ sư Trịnh Lý Thản - nguyên Phó Trưởng ban vô tuyến truyền hình (Đài Truyền hình Việt Nam) đều thuộc thế hệ đặt nền móng cho ngành phát thanh - truyền hình.

Chính khả năng cảm âm được thừa hưởng từ gia đình ấy đã đưa ông từ một người yêu nhạc trở thành người “chế tác” âm thanh. “Tôi có đôi tai khá nhạy. Nghe một bản nhạc là nhận ra ngay dải âm nào bị thiếu, bị méo hay chưa cân bằng để cân chỉnh lại, làm cho hay hơn”- ông nói.

Cuối năm 1990, ông cùng nhạc sĩ Quốc Dũng thực hiện cuốn băng “Bài ca Tết” qua tiếng hát Bảo Yến - Nhã Phương với chất lượng thu âm vượt trội. “Tôi nhớ năm đó, sau khi phát hành cuốn băng, hầu như quán cà phê nào cũng mở. Nhiều người nườm nượp tìm đến quán xá chỉ để nghe băng nhạc này”- ông nhớ lại.

Thời kỳ chưa có nhiều phương tiện giải trí, tiệm băng đĩa Duy Côn trở thành địa chỉ gắn liền với một phần đời sống văn hóa của Pleiku. “Suốt nhiều năm, với người yêu nhạc, muốn nghe một cuộn băng hay thì phải tìm đến đây”- anh Nguyễn Khương Duy, chủ quán cà phê Maya (đường Sư Vạn Hạnh, phường Hội Thương) cho hay.

Giữ âm nhạc của ký ức

Khi các đạo luật về bản quyền cùng điện thoại thông minh, các nền tảng nghe nhạc trực tuyến và loa Bluetooth trở nên phổ biến, dịch vụ băng đĩa dần lùi vào dĩ vãng. Dẫu vậy, ông cho rằng một bản nhạc phát qua dàn audio là thứ âm thanh có thể đánh thức ký ức về một Pleiku mờ sương, những chiều mưa lạnh, góc phố Hoàng Diệu hay tiệm radio Phương Loan của một thời đã xa.

Một góc đường Hùng Vương - nơi tiệm băng đĩa Duy Côn đã trở thành một phần ký ức của phố núi. Ảnh: H.N

Ở tuổi U80, ông Duy Côn vẫn mày mò kết hợp công nghệ bluetooth với những dàn máy cổ, để chúng vẫn giữ được chất âm trung thực, đầy cảm xúc khi thưởng thức những bản nhạc xưa cũ. Bởi lẽ, muốn sở hữu một dàn âm thanh audio hiện nay khá tốn kém nên chọn phương án bình dân nhất để ai yêu nhạc cũng có thể có dàn nhạc chất lượng với túi tiền khiêm nhường. “Tôi làm điều này chỉ vì niềm vui, muốn níu lại dư âm của một thời mang tên băng đĩa Duy Côn”-ông cho hay.

Tiếng nhạc từ chiếc cassette cũ vẫn chậm rãi ngân lên trong căn nhà nhỏ trên đường Hùng Vương. Phố núi vẫn mờ sương như bao buổi sớm của những ngày tháng cũ. Và người đàn ông với mái tóc bạc phơ vẫn ngồi bên dàn máy “cổ lỗ sĩ” trau chuốt âm thanh cho những bản nhạc xưa như giữ lại vẻ đẹp của một nếp sống lãng mạn nơi phố núi.

HOÀNG NGỌC