Ký ức phố

Phố - nơi lưu giữ ký ức cá nhân và ký ức cộng đồng

Nghệ sĩ Phan Quang - chủ nhân của Stop And Go Art Space, nằm trên Cung đường Nghệ thuật (đường Lý Tự Trọng, phường Xuân Hương - Đà Lạt) chia sẻ rằng, từ những bức ảnh cũ về Đà Lạt - tư liệu của nhiều gia đình tại Đà Lạt mà bản thân đã cất công sưu tập, ông sắp xếp chúng thành những bức ảnh khổ lớn, rồi chủ ý cắt vụn các bức ảnh đó ra làm nhiều mảnh, sau đấy đính chúng lên bề mặt của những chiếc gương đã chuẩn bị sẵn. Bấy giờ, những bức ảnh không còn là những bức ảnh thông thường nữa, chúng đại diện cho một phần lịch sử của Đà Lạt và những khoảng trống cố ý của chiếc gương trở thành không gian phản chiếu - nơi người xem thấy mình là một phần trong tác phẩm. “Ở đấy, quá khứ và hiện tại của Đà Lạt cùng song hành tồn tại, trong khi người xem đóng vai trò như một sự thay đổi của Đà Lạt”, nghệ sĩ Phan Quang cho biết. Bằng việc kết hợp nghệ thuật nhiếp ảnh với nghệ thuật sắp đặt, nghệ sĩ Phan Quang đã biểu trưng hóa ký ức Đà Lạt - một Đà Lạt vừa hiện hữu trong quá khứ phai mờ, vừa hiện diện trong hiện tại phản chiếu của chiếc gương, cùng chuyển động với sự chuyển động của người xem trong dòng thời gian. Biểu trưng hóa ký ức để rồi tái sinh ký ức trong một chiều kích khác, nghệ sĩ Phan Quang đã tái tạo một hình hài mới cho Đà Lạt. Đà Lạt - qua các tác phẩm của ông, vừa gần gũi, vừa xa xăm, vừa hiển lộ nét lãng mạn đặc trưng của một đô thị miền cao nguyên.

Không đặt nặng phần diễn giải, nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Thế Nhiệm - TP Hồ Chí Minh lại để cho người xem tự kết nối ký ức của mình với một phần ký ức của đô thị Thủ Thiêm qua bộ ảnh “Thủ Thiêm và ký ức về những bước thay đổi”. Ông bảo, Thủ Thiêm ở thời điểm ông thực hiện bộ ảnh nói trên vẫn còn là vùng đất “nằm im” trong cảnh “nửa quê, nửa phố”. Thời điểm ấy, năm 2020, gia súc vẫn còn thong thả dạo quanh những công trình đang xây dựng. Ở thời điểm ấy, người dân Thủ Thiêm vẫn còn giữ nếp sống ven sông như những ngư dân sông nước miền Tây. “Giờ đây, những hình ảnh đó đã trở thành ký ức về một giai đoạn chuyển mình của Thủ Thiêm”, nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Thế Nhiệm cho hay. Những biến chuyển của các không gian đô thị, cả sự đổi thay của những thị dân qua thời gian, người xem còn có thể bắt gặp trong các đô thị Hội An, Huế, Tokyo, Angkor, Arles, Paris, Hà Nội... “Tôi không tái hiện Huế như những bức ảnh tư liệu. Nó là chuỗi hình ảnh quá khứ và hiện tại được thị giác hóa bằng cách làm hiện lên những lớp ký ức vừa phai nhạt, vừa dày lên theo thời gian - nơi chúng tự vang lên một lời nhắn nhủ, khơi gợi những hoài niệm vốn dĩ đã được xếp ngăn nắp trong trí nhớ của mỗi người”, nghệ sĩ Phan Đình Khánh - TP Huế tâm sự.

Với ý nghĩ thắp lên những hoài vọng thầm lặng cho những con phố qua nghệ thuật nhiếp ảnh, các nghệ sĩ tham gia triển lãm Ký ức các thành phố tại Cung đường Nghệ thuật gián tiếp khẳng định: giữ ký ức đô thị là cách giữ cho đô thị không đánh mất bản sắc trong quá trình phát triển.

Trịnh Chu .