Ký ức hào hùng

Nét mặt quắc thước, mái tóc và chòm râu bạc phơ, nhưng giọng kể của ông Hạn vẫn rành rọt khi nhắc về những ngày cách đây hơn 80 năm. Ông sinh năm 1932, là con cả trong một gia đình nông dân tại thôn Khòn Tâử, xã Vân Mộng, huyện Văn Quan (cũ), nay là thôn Vân Mộng, xã Điềm He.

Ông Lương Đình Hạn kể về quá trình cống hiến của bản thân cho con cháu trong gia đình

Theo lời kể của ông, khoảng tháng 7/1945, trước Tổng khởi nghĩa, một đơn vị thuộc Đội Cứu quốc quân có mặt tại địa phương để chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành chính quyền. Khi ấy, ông mới 13 tuổi. Thấy cậu bé nhanh nhẹn, biết đọc, biết viết, các chú bộ đội tin tưởng giao nhiệm vụ làm liên lạc, dẫn đường, chuyển thư cho các cơ sở bí mật; đồng thời đọc cho người dân trong xóm nghe những chủ trương của Đảng và thông tin về tình hình chuẩn bị Tổng khởi nghĩa.

Mỗi ngày, ông nhận chuyển từ một đến hai lá thư cho bộ đội và lực lượng cách mạng ở địa bàn trong xã. Với sự gan dạ, nhanh trí, ông luôn hoàn thành nhiệm vụ, không để lộ thông tin. Sau đó, ông được giao hướng dẫn một nhóm thanh thiếu niên trong thôn cùng làm nhiệm vụ liên lạc, trở thành một mắt xích nhỏ trong mạng lưới đưa tin của lực lượng cách mạng tại địa phương.

Khoảng 20 ngày trước Tổng khởi nghĩa, ông cùng các thành viên trong nhóm đã chuyển nhiều thư, đưa tin giữa bộ đội và cơ sở cách mạng, góp phần giữ thông suốt thông tin, phục vụ công tác chuẩn bị cho thời khắc quyết định.

Trong khí thế Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, quân và dân xã Vân Mộng khi đó đồng loạt đứng lên giành chính quyền. Nhắc lại khoảnh khắc ấy, ánh mắt ông Hạn như sáng lên: Khi hòa vào dòng người reo hò, hô khẩu hiệu trong ngày giành được chính quyền, tâm trạng tôi lâng lâng niềm vui khó tả. Mặc dù mới 13 tuổi nhưng tôi đã nhận thức được tự do của đất nước, hạnh phúc đến nhường nào.

Niềm vui của ngày giành chính quyền còn được ông Hạn nhớ qua những hình ảnh rất cụ thể. “Bấy giờ, chúng tôi cùng gia đình, bà con dân làng ra phá kho thóc do tên tay sai A Nhảng quản lý và kho muối của địch ở Điềm He. Khi ấy ai nấy đều vui sướng, phấn khởi, mọi người vừa lấy thóc, vừa lấy dụng cụ, đồ dùng của địch bỏ lại mang về sử dụng”, ông Hạn kể.

Cách mạng tháng Tám thành công, ông và nhóm liên lạc tham gia tổ chức mít tinh mừng thắng lợi, tuyên truyền thành quả cuộc khởi nghĩa. Sau đó, ông đi học tại Trường Trung học Việt Bắc ở xã Tân Văn, huyện Bình Gia cũ, rồi tham gia dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong.

Đến năm 1949, khi 17 tuổi, ông viết đơn tình nguyện nhập ngũ vào Trung đoàn 174 (Trung đoàn Cao - Bắc - Lạng). Những năm tháng sau đó, thanh xuân của ông gắn với nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng của đất nước, từ Chiến dịch Biên giới năm 1950 đến Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, rồi giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước năm 1975... Từ tháng 7/1974 đến tháng 10/1982, ông được tổ chức phân công làm Chính trị viên Ban Chỉ huy Quân sự huyện Văn Quan.

Với những đóng góp trong quá trình công tác, ông được Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý; trong đó có Huy chương Chiến thắng hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Chiến sĩ vẻ vang các hạng Nhất, Nhì, Ba và đã được tặng Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng.

Sau khi về hưu, ông Hạn tiếp tục cống hiến, tham gia nhiều hoạt động tại địa phương. Ông từng đảm nhiệm Chủ nhiệm Hợp tác xã trồng hồi, Bí thư chi bộ thôn, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã và được bầu là người có uy tín ở khu dân cư.

Hơn tám thập kỷ đã trôi qua, người thiếu niên năm nào giờ đã ở tuổi 94, mái tóc bạc trắng theo thời gian nhưng ký ức về những ngày tháng Tám năm 1945 vẫn nguyên vẹn trong tâm trí ông Lương Đình Hạn. Từ những lá thư bí mật được chuyển đi trong những ngày chuẩn bị Tổng khởi nghĩa, đến niềm vui hòa cùng dòng người trong ngày giành chính quyền; từ cậu bé 13 tuổi đến người chiến sĩ, người cán bộ và nay là một đảng viên cao tuổi vẫn đau đáu với quê hương, cuộc đời ông Hạn là một hành trình gắn với những bước chuyển lớn của quê hương, đất nước.