Kỷ niệm một loài hoa

Sau mấy ngày làm việc với lịch trình dày đặc, họp hành xen lẫn những cuộc tiếp khách, Lâm hầu như kiệt sức. Anh xin cô nhân viên làm thủ tục bay cho một ghế sát cửa sổ với dự định sẽ ngủ một giấc cho đến khi máy bay hạ cánh. Nhưng mọi chuyện lại không như Lâm dự tính, bù lại anh đã có một trải nghiệm khó quên.

Chỉ còn ít phút nữa là máy bay cất cánh, vị khách ngồi cùng hàng ghế với anh mới xuất hiện. Đó là một phụ nữ đã đứng tuổi nhưng vẫn còn những nét đẹp thời thanh xuân. Chị ôm theo một bó hoa bọc trong giấy báo cẩn thận. Thấy chị lúng túng với bó hoa khá lớn, Lâm sốt sắng "Chị để tôi giúp" rồi đỡ bó hoa đặt lên khoang hành lý.

Dù đã trao bó hoa cho Lâm, người phụ nữ vẫn dõi mắt quan sát. Khi thấy Lâm cẩn thận lựa chiều, đặt bó hoa thật gọn gàng, chị nở nụ cười, nhìn anh với vẻ biết ơn rồi ngồi xuống ghế thắt dây an toàn. Chuyến bay hôm ấy vắng, chiếc ghế ở giữa không có khách, Lâm quay sang bắt chuyện: “Chị ở Hà Nội vào Sài Gòn?. “ Vâng, tôi vào có chút việc, mai lại bay ra…”. “Sao gấp vậy chị?”. “Thì cũng chẳng có việc gì nhiều”.

“Vậy chị mang hoa vô cho người quen, mà hoa gì vậy chị?”. “Thì tôi cũng chỉ có mỗi việc ấy, hoa loa kèn chú ạ…”

Như đọc được vẻ thắc mắc trong ánh mắt của Lâm, chị đổi cách xưng hô sang thân mật hơn, trầm giọng kể câu chuyện của mình…

***

Đấy là những ngày tháng Tư năm 1972. Lúc ngang trưa, Trâm đang nấu cơm thì có tiếng cô em gái vóng vót: “Chị Trâm ơi, anh Dũng về này…”

Minh họa: Văn Tĩnh

Trâm nhìn ra và thảng thốt đến mức buông rơi cả rổ rau vừa rửa. Đứng trước mặt Trâm là Dũng, rắn rỏi trong bộ quân phục màu cỏ úa đã hơi bạc màu với nụ cười tươi rói. Mới có mấy tháng mà trông cậu bạn cùng lớp đã chững chạc hẳn lên dù vẫn chưa hết nét học trò.

- Sao Dũng lại ở đây?

- Chúc mừng sinh nhật Trâm!

Dũng không trả lời mà trao cho Trâm mấy cành hoa loa kèn trắng thanh khiết mà anh giấu sau lưng từ lúc nãy.

Đến lúc này thì Trâm như không nén nổi, cô òa khóc vì sung sướng, hạnh phúc. Sau khi cùng Trâm cắm mấy bông loa kèn vào chiếc bình gốm mà cô vẫn đặt trang trọng trên bàn học, Dũng mới giải thích về sự tình cờ may mắn khiến anh có mặt đúng vào ngày sinh nhật của Trâm. Thì ra từ tháng Ba, sau khóa huấn luyện chiến sĩ mới, Dũng đã theo đơn vị công binh cầu phà của anh vào tận Vĩnh Linh.

Vì tình hình chiến trường khẩn trương nên những chàng lính mới không được nghỉ phép như thường lệ trước lúc vào chiến trường. Trâm biết tin Dũng đi chiến trường qua dòng thư viết vội mà anh thả xuống đường khi xe đi qua thị xã, phong bì còn lấm bụi đất. Trâm cũng mới nhận được thư anh viết từ Cửa Tùng.

Trong thư Dũng kể cho bạn gái nghe về cửa biển, chỗ con sông Hiền Lương đổ ra biển khơi, nơi đơn vị anh ghép những chiếc phà trọng tải hàng chục tấn để chở tăng, pháo qua sông tiến vào giải phóng Quảng Trị. Với tâm hồn lãng mạn của một cậu học trò giỏi văn, anh tả cho Trâm nghe về bờ cát trắng mịn với những con sóng hiền hòa mà tịnh không nói gì đến những khó khăn nguy hiểm mà anh cùng đồng đội đang phải đương đầu.

Và cũng qua những lá thư ấy, Dũng bày tỏ nỗi nhớ trường, nhớ lớp, nhớ ngọn núi Thiên Thai tím những vạt hoa sim, nơi họ từng cùng nhau phóng tầm mắt ngắm nhìn một vùng quê êm đẹp, thanh bình. Dũng ước mong ngày đất nước thống nhất, được về thăm lại trường xưa, được gặp cô bạn gái thân thương mà anh chỉ mới nhẹ cầm tay trước hôm nhập ngũ…

Vậy mà không ngờ họ lại gặp nhau sớm hơn. Đang vào mùa chiến dịch. Đơn vị được trang bị thêm khí tài mới. Là một chiến sĩ giỏi, Dũng được tham gia nhóm cán bộ chiến sĩ ra dự khóa huấn luyện cấp tốc ngoài Bộ Tư lệnh, đóng trên mạn Trung Hà, Sơn Tây. Biết Dũng còn mẹ già ở Hà Nội, đơn vị cho anh mấy chục giờ tranh thủ trước khi trở vào Vĩnh Linh. Đi từ Trung Hà từ sáng sớm, Dũng đã về qua nhà thăm mẹ, xin phép mẹ về Hà Bắc thăm Trâm. Chiều nay Dũng sẽ ăn với mẹ một bữa cơm rồi đi suốt đêm để trở lại đơn vị, kịp sáng mai hành quân cùng đồng đội.

- May mà mình tìm được mấy bông loa kèn. Phải đạp xe lên tận chỗ ki ốt hoa phố Hàng Khay, Bờ Hồ đấy.

Nghe Dũng nói, Trâm lại trào nước mắt. Dù đi vào nơi mũi tên hòn đạn, bạn cô vẫn không quên những kỷ niệm của hai đứa. Sinh ra và lớn lên ở một làng quê dưới chân núi Thiên Thai, nhờ Dũng mà Trâm có một tình yêu đặc biệt với loài hoa mang nét đặc trưng Hà Nội. Dũng từ Thủ đô về sơ tán, học cùng Trâm gần hết mấy năm cấp ba.

Từ lúc biết rồi thân nhau, năm nào dịp tháng Tư, Dũng cũng tìm bằng được mấy bông hoa loa kèn tặng Trâm. Mới năm ngoái thôi, sinh nhật Trâm đúng ngày Chủ nhật, Dũng xin phép bố mẹ Trâm, đèo cô trên chiếc xe đạp Thống Nhất, vượt mấy chục cây số về Hà Nội, lên tận Nghi Tàm để mua mấy nhánh loa kèn sớm, rồi quay về lò Gốm Chi trên phố Nguyễn Du chọn một chiếc lọ ưng ý làm quà sinh nhật.

Hôm ấy, hai đứa cứ ngắm mãi những bông loa kèn với màu trắng tinh khiết, nổi bật giữa những phiến lá xanh đậm mềm mại được tôn lên bởi nét thô mộc mà chắc khỏe của chiếc bình gốm. Và hôm ấy cũng là lần đầu tiên Trâm chịu ngồi sau xe Dũng, đôi lúc còn tựa nhẹ mái đầu với đôi bím tóc tết đuôi sam nặng trĩu vào tấm lưng học trò rịn mồ hôi của cậu bạn trai.

Đã tưởng năm nay sinh nhật cô vắng Dũng và cũng chẳng có những bông loa mà họ yêu thích thì như một niềm vui bất chợt, Dũng đã về với cô, bằng xương bằng thịt, một niềm vui không dám mong đợi…

Dũng trở lại Quảng Trị và trải qua những ngày tháng cam go với trận đánh giữ Thành Cổ, giữ đất đấu tranh thực hiện Hiệp định Paris rồi để đến những ngày đầu tháng Tư năm 1975, cùng đồng đội theo bước chân thần tốc của các binh đoàn quân giải phóng tiến về Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Trong những ngày mà mọi gia đình Hà Nội, miền Bắc đều hướng về tiền phương với niềm tin chiến thắng, Dũng đã nằm lại trên một đường phố Sài Gòn khi anh lấy thân mình che cho một em bé đang bị lạc cha mẹ khỏi những viên đạn bắn lén của kẻ thù. Lúc ấy là sáng 30/4, chỉ hơn tiếng đồng hồ nữa là quân giải phóng làm chủ Dinh Độc Lập...

***

Phải đến hơn chục năm sau, khi cùng chồng con trở về từ một nước Đông Âu, Trâm mới có dịp đến nhà Dũng để thắp cho anh một nén nhang. Cũng lần ấy, mẹ Dũng, tuổi đã cao bày tỏ mong muốn một lần được đi thăm mộ đứa con trai duy nhất ở nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh. Được sự ủng hộ của chồng, Trâm bố trí đưa mẹ Dũng vào thăm mộ của anh. Chị chọn thời điểm chuyến đi vào một ngày tháng Tư, giữa lúc những bông hoa loa kèn, loài hoa mà họ cùng yêu quý nở rộ, báo hiệu một mùa hè ấm áp đang về với thành phố quê hương anh, cũng là nơi chị gắn bó nhiều năm của cuộc đời với bao kỷ niệm.

Trâm đã cùng mẹ đặt trước mộ anh những bông loa kèn trắng muốt mang từ Hà Nội vào. Cũng trong chuyến đi ấy, mẹ đã kể với Trâm về giấc mơ. Bà mơ thấy Dũng về. Anh bảo mẹ cứ để anh nằm ở đây cùng đồng đội, có cả đồng hương Hà Nội, Hà Bắc… với sự chăm nom hương khói của bà con thành phố mang tên Bác.

Từ dạo ấy, mỗi dịp tháng Tư, Trâm hay bố trí công việc bay vào Thành phố Hồ Chí Minh, kết hợp thăm mộ Dũng và mang cho anh những bông loa kèn từ Hà Nội.

Vài năm gần đây, sau khi chồng mất, hai con đều đã phương trưởng, định cư ở nước ngoài, cứ tháng Tư, mùa hoa loa kèn là chị lại bay vào thăm mộ Dũng, chỉ mỗi việc là đặt trên mộ anh những bông loa kèn đong đầy kỷ niệm.

***

Máy bay hạ độ cao để chuẩn bị đáp xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Cái mệt như biến đâu mất. Trào lên trong Lâm là một cảm nhận về những điều tốt đẹp của cuộc đời. Anh giành phần ôm bó hoa loa kèn, giúp chị gọi một chiếc taxi đến Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố. Dù Lâm gần như năn nỉ để được đưa chị đi nhưng chị vẫn từ chối, nhẹ nhàng nhưng kiên quyết.

Cho Lâm số điện thoại để liên lạc, chị hứa khi có dịp sẽ đến thăm anh cùng gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh. Lâm hiểu rằng chị muốn có những phút riêng tư với người bạn mà chị đã dành tình cảm non nớt đầu đời mà vô cùng sâu đậm, ôn lại những kỷ niệm đẹp đẽ với những bông hoa loa kèn thanh khiết…

Nhìn chiếc xe chở chị hòa dần vào dòng xe cộ đông đúc, Lâm tự nhủ: Nhất định sẽ tìm gặp lại chị, người phụ nữ mà mới chỉ qua một chuyến bay, anh đã vô cùng tôn trọng, cảm mến…

Truyện ngắn của Lê Ngọc Minh Anh