Kỷ lục ở World Cup 2026

Enzo Fernandez trở thành tâm điểm của vòng 16 đội World Cup 2026 khi ghi bàn quyết định giúp Argentina ngược dòng đánh bại Ai Cập 3-2 đêm 7/7, đồng thời đi vào lịch sử với tư cách là "tác giả" của bàn thắng thứ 3.000 suốt lịch sử World Cup.

Bên cạnh đó, một kỷ lục mới cũng chính thức được xác nhận. Theo Opta, pha đánh đầu của Enzo là bàn thắng quyết định thứ 10 được ghi ở phút 90 tại FIFA World Cup 2026, kỷ lục tại giải đấu bóng đá lớn nhất hành tinh.

Đây cũng là ví dụ tiêu biểu nhất về một xu hướng mới tại World Cup 2026 khi có gần 30% số bàn thắng được ghi trong những phút cuối, biến 15 phút cuối trận trở thành cuộc chiến định đoạt số phận cả trận đấu.

Xu hướng mới của bóng đá thế giới

Theo phân tích dữ liệu World Cup của Reuters, số phận một trận đấu tại World Cup đang được định đoạt muộn hơn bao giờ hết, với số lượng bàn thắng được ghi ở phút bù giờ ngày càng tăng.

Xu hướng này tăng tốc vào năm 2018 và đạt mức kỷ lục tại World Cup 2022, với 3 bàn thắng được ghi sau phút thứ 100. Cho đến nay, các trận đấu tại giải đấu năm 2026 hiện tại cho thấy xu hướng này vẫn tiếp tục, với những bàn thắng muộn vẫn là đặc điểm nổi bật của giải đấu.

Dù chỉ mới đi qua hơn nửa chặng đường, World Cup 2026 đã chứng kiến số lượng bàn thắng xuất hiện trong 15 phút cuối trận cao kỷ lục. Ảnh: BBC.

Tính đến hết vòng 16 đội, đã có 23 bàn thắng được ghi trong thời gian bù giờ hiệp hai tại World Cup 2026, tương đương 0,26 bàn mỗi trận, nhiều hơn so với con số 0,23 bàn mỗi trận ở World Cup 2022.

Nếu tính cả hiệp phụ, World Cup 2026 cũng để lại dấu ấn với bàn thắng muộn nhất lịch sử. Cụ thể, bàn thắng ở phút 120+5 của Youri Tielemans giúp Bỉ hoàn tất màn ngược dòng lịch sử trước Senegal ở vòng 32 đội World Cup. Đây được xác nhận là bàn thắng muộn nhất trong lịch sử World Cup.

Thực tế, lý do dẫn đến nhiều bàn thắng đang xuất hiện muộn hơn trong kỳ World Cup này rất đơn giản là do các trận đấu bị kéo dài hơn.

Tại World Cup 2022, trọng tài được hướng dẫn tính toán thời gian bù giờ chính xác , dẫn đến việc thời gian bù giờ được kéo dài hơn.

Đến World Cup 2026, thời gian thi đấu càng kéo dài hơn do giải đấu áp dụng các quãng nghỉ bắt buộc để bổ sung nước uống. Bên cạnh đó, các biện pháp bổ sung nhằm giảm thiểu hành vi câu giờ cũng đã làm tăng thời lượng bóng lăn thực tế.

Kết quả, theo Reuters tính toán, trung bình mỗi trận đấu đã có thêm hơn 14 phút bù giờ tại World Cup 2026.

Tại các kỳ World Cup đầu tiên, số bàn thắng được ghi khá đều giữa hiệp một và hiệp hai. Tuy nhiên, ở các giải đấu gần đây, cán cân đang nghiêng hẳn về hiệp hai, với chưa đến 40% số bàn thắng được ghi trong thời gian thi đấu chính thức của hiệp một.

Sự thay đổi này phản ánh sự kết hợp của các thay đổi về chiến thuật, thể lực và luật lệ trong nhiều thập kỷ qua.

Các đội hiện nay thực hiện nhiều sự thay người hơn, các trận đấu có nhiều thời gian bù giờ hơn và lối chơi pressing cường độ cao có thể gây ra sự mệt mỏi và những sai lầm phòng ngự vào cuối trận, làm tăng khả năng ghi bàn sau giờ nghỉ giữa hiệp.

Điểm xoay chuyển chiến thuật

Tại kỳ World Cup 2026 đang diễn ra tại Mexico, Canada và Mỹ, FIFA đã đưa ra một quyết định mang tính lịch sử và cũng đầy tranh cãi: áp dụng các quãng nghỉ uống nước (hydration breaks) bắt buộc. Theo quy định, trận đấu sẽ tạm dừng khoảng 3 phút ở gần phút 22 của hiệp một và phút 67 của hiệp hai.

FIFA lý giải rằng các quãng nghỉ uống nước được đưa vào giữa trận nhằm giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của cầu thủ khi World Cup diễn ra giữa mùa hè Bắc Mỹ.

So sánh thời gian bù giờ tại các kỳ World Cup. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, dù vô tình hay hữu ý, hai khoảng thời gian ghi bàn hiệu quả nhất của giải đấu đều diễn ra ngay sau những lần tạm dừng này. Rất khó để thiết lập một mối liên hệ nhân quả trực tiếp, nhưng không thể phủ nhận rất nhiều đội bóng dường như "lột xác" sau giờ nghỉ ngắn này.

Thực tế, có thể thấy những quãng nghỉ này cung cấp cho các huấn luyện viên cơ hội vàng để tổ chức lại đội hình, điều chỉnh cự ly và thậm chí là thực hiện những lượt "hội ý chiến thuật ngắn" ngay ngoài đường biên.

Với những chiến lược gia có tên tuổi, những lần tái thiết lập chiến thuật đó có thể là một yếu tố giải thích cho mật độ bàn thắng dày đặc xuất hiện ngay sau đó.

Ngoài ra, một giải thích hiển nhiên khác là sự kiệt quệ về mặt thể chất. Hệ thống phòng ngự đòi hỏi sự tập trung, giao tiếp và di chuyển không ngừng.

Càng tiến về những phút cuối trận, khi đôi chân đã mỏi, những sai lầm nhỏ nhặt bắt đầu xuất hiện thường xuyên hơn. Một pha tắc bóng sai nhịp, một khoảnh khắc bỏ quên người theo kèm hay một tích tắc phán đoán sai lầm là đủ để định đoạt một trận đấu ở đẳng cấp cao.

Đến lúc này, những đôi chân sung sức trên băng ghế dự bị đang trở thành một trong những vũ khí đáng sợ nhất trong bóng đá quốc tế.

Với việc các đội hiện được phép thực hiện 5 quyền thay người, các HLV có thể tăng cường thêm tốc độ và năng lượng tấn công vào những phút cuối. Đưa những tiền đạo mới mẻ vào sân để đối đầu với những hậu vệ đã vắt kiệt sức chạy trong hơn một giờ đồng hồ tạo ra một lợi thế cấu trúc rõ rệt.

Chưa đến 40% số bàn thắng tại các kỳ World Cup gần đây được ghi trong thời gian thi đấu chính thức của hiệp một. Ảnh: Reuters.

Mikel Merino là ví dụ tiêu biểu nhất. Trước Bồ Đào Nha, tiền vệ sinh năm 1996 vào sân khi trận đấu chỉ còn vài phút và hiệp phụ đã ở rất gần. Nhưng với Merino, 5 phút vẫn là đủ để thay đổi số phận một trận đấu.

Trong lúc hàng thủ Bồ Đào Nha còn chưa kịp siết lại cự ly, Merino băng xuống sau lưng các hậu vệ. Đường chuyền của Ferran Torres - người cũng vào sân từ ghế dự bị đến đúng vị trí. Merino dứt điểm, ghi bàn duy nhất của trận đấu, đưa Tây Ban Nha vào tứ kết World Cup.

Ở một trận đấu giữa hai ông lớn của bóng đá châu Âu, số phận trận đấu lại không phụ thuộc vào những cái tên đá chính. Tây Ban Nha chứng minh sức mạnh vì có cả một lớp cầu thủ dự bị sẵn sàng tạo ra khác biệt và Merino là ví dụ rõ nhất.

Anh Tuấn