Kinh tế 9 tháng 'tăng tốc' ấn tượng

Điểm sáng của bức tranh kinh tế

May hàng xuất khẩu tại Công ty TNHH MTV Việt Pan Pacific World (Hàn Quốc), xã Hiệp Hòa, Bắc Ninh. Ảnh: Trần Việt/TTXVN

Phát biểu tại cuộc họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026, sáng 3/10, tại Hà Nội, Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính, bà Nguyễn Thị Hương cho biết, mặc dù, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định, diễn biến nhanh và khó dự báo… tác động trực tiếp và rất mạnh tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, kinh tế 9 tháng năm 2026 của nước ta tiếp tục đạt được kết quả tích cực, quan trọng trên hầu hết các ngành, lĩnh vực.

Cụ thể, tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2026 ước tính tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,15% của quý I và 8,81% của quý II/2026. Nổi bật, tăng trưởng tại một số địa phương khá tích cực - đạt mức tăng GRDP từ 10% trở lên, đơn cử như Quảng Ninh là 12,54%; Hà Tĩnh 12,36%; Hải Phòng 12,08%; Bắc Ninh 11,81%; Ninh Bình 11,31%...

Đặc biệt, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý III ước tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, IIP ước tăng 12,3% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng 9 tháng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay.

Cùng với chỉ số sản xuất công nghiệp tăng cao, tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản quý III/2026 ước đạt 4,21%, cao hơn đáng kể mức tăng 3,6% của quý III/2024 và 3,71% của quý III/2025. Tính chung 9 tháng năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,02%, là mức tăng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay.

“Kết quả này thể hiện ở sự tăng trưởng khá đồng đều của nhiều lĩnh vực; trong đó, nổi bật là thủy sản, chăn nuôi và cây lâu năm. Đây là những động lực quan trọng giúp khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, bảo đảm an ninh lương thực và đóng góp tích cực cho xuất khẩu”, ông Đậu Ngọc Hùng, Trưởng Ban thống kê nông, lâm nghiệp và thủy sản, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết.

Thu hút FDI cũng là điểm sáng nổi bật trong bức tranh kinh tế, từ đầu năm đến nay, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 50,36 tỷ USD, tăng tới 76,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, mức cao nhất của 9 tháng trong 5 năm qua.

Phát triển doanh nghiệp cũng tiếp tục xu hướng tích cực. 9 tháng năm 2026, cả nước có gần 149.700 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký 1,88 triệu tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký hơn 733.100 lao động, tăng 3,2% về số doanh nghiệp, tăng 32,7% về vốn đăng ký nhưng giảm 16,1% về số lao động so với cùng kỳ năm trước.

Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong 9 tháng năm 2026 đạt 12,6 tỷ đồng, tăng 28,5% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 9 tháng năm 2026 đạt hơn 5 triệu tỷ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2026 tăng 0,62% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước điều chỉnh tăng theo giá nhiên liệu thế giới. CPI tháng 9/2026 tăng 4,2% so với tháng 12/2025 và tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. CPI bình quân quý III/2026 tăng 4,8% so với quý III/2025. Bình quân 9 tháng năm 2026, CPI tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,26%.

Lũy kế 9 tháng năm 2026, thu ngân sách Nhà nước đạt hơn 2,18 triệu tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán năm và tăng 12,1% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi đầu tư phát triển đạt 657.500 tỷ đồng, tăng 49,3%, góp phần đáp ứng các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội…

PGS. TS Lê Đức Hoàng, Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, GDP 9 tháng năm nay ước tăng 9,01% là mức tăng rất cao, ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của nền kinh tế.

“Để có được kết quả tích cực này là quyết tâm rất lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội cùng các bộ ngành, địa phương, thông qua việc cải cách, hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật, cắt giảm thủ tục hành chính để xử lý triệt để các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực... cùng với đó là các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp”, PGS Hoàng nói.

Tuy nhiên, PGS Lê Đức Hoàng cũng lưu ý, áp lực và thách thức trong những tháng cuối năm là rất lớn, vì đây là giai đoạn nước rút, có ý nghĩa quyết định đến việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Cần giải pháp tăng tốc để đạt mục tiêu

Dây chuyền lắp ráp hàng sau gia công tại nhà máy của Công ty Bandai Việt Nam. Ảnh: Trần Việt/TTXVN

Bên cạnh những điểm sáng, nền kinh tế nước ta trong 9 tháng năm 2026 vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Nguyên nhân do tình hình xung đột Trung Đông kéo dài tác động mạnh giá dầu, nguồn cung năng lượng, gây gián đoạn các chuỗi cung ứng, đặc biệt là vận tải quốc tế, tạo sức ép trực tiếp sản xuất, xuất khẩu, ổn định giá cả, ổn định kinh tế vĩ mô; chính sách thuế quan của các nước, sự điều chỉnh chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn đã tác động tăng trưởng toàn cầu, gia tăng sức ép lạm phát.

Trong báo cáo của Cục Thống kê cũng chỉ rõ, cùng với dòng doanh nghiệp gia nhập thị trường, số doanh nghiệp rút lui cũng ở mức đáng chú ý. Bình quân mỗi tháng có khoảng 19,1 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Nếu đặt cạnh con số bình quân 24,9 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường mỗi tháng, dòng chảy doanh nghiệp trong 9 tháng cho thấy thị trường vẫn có sự vận động mạnh ở cả hai chiều: thành lập mới và rút lui. Số liệu theo ngành cho thấy, áp lực rút lui khỏi thị trường tập trung đáng kể ở những lĩnh vực có số lượng doanh nghiệp lớn…

Để đạt tăng trưởng GDP 10% cả năm, áp lực dồn lên Quý cuối cùng của năm là rất lớn. GDP quý IV cần tăng từ 12,5-12,09% - đây là mức rất cao. Trong khi đó, lạm phát cơ bản đã tiến sát ngưỡng 4,26%, nghĩa là dư địa để tiếp tục nới lỏng tiền tệ nhằm kích thích tăng trưởng không còn nhiều.

“Trong 3 tháng cuối năm, kinh tế - xã hội nước ta sẽ đối diện với không ít khó khăn, thách thức, nhất là kinh tế Việt Nam có độ mở lớn nên chịu tác động lớn từ bên ngoài”, Cục trưởng Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh.

Vì vậy, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay, Chính phủ cần có các giải pháp cụ thể, quyết liệt, khả thi để tạo chuyển biến tích cực. Cụ thể, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư; đẩy nhanh tiến độ thực hiện và bảo đảm chất lượng các dự án, công trình quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, hạ tầng chiến lược, các công trình có sức lan tỏa cao, nhất là đường sắt, đường bộ, hàng không, năng lượng, nông nghiệp, hạ tầng số quốc gia, các chương trình mục tiêu quốc gia.

Bên cạnh đó, thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số; đồng thời nâng cao hiệu quả liên kết giữa khu vực đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế.

Đặc biệt, thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo hướng nâng cao năng lực cạnh tranh; chủ động quản trị rủi ro chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung và kiểm soát chi phí logistics; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thủ tục, mặt bằng và các điều kiện sản xuất, kinh doanh để đưa nhanh các năng lực sản xuất mới vào hoạt động.

Đối với khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, ông Đậu Ngọc Hùng cho biết, Cục Thống kê khuyến cáo các địa phương cần tiếp tục tập trung giữ ổn định sản xuất, kiểm soát dịch bệnh, giảm chi phí đầu vào, phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, mở rộng mô hình liên kết chuỗi và nâng cao chất lượng chế biến; đồng thời, cần theo dõi sát diễn biến thị trường, hỗ trợ tiêu thụ và xuất khẩu, qua đó duy trì đà tăng trưởng tích cực của khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản.

Bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Ban Thống kê công nghiệp và Xây dựng, Cục Thống kê cũng cho rằng, các cơ quan quản lý cần tập trung theo dõi sát biến động thị trường để kiểm soát ổn định giá nguyên vật liệu đầu vào và vật liệu xây dựng; tháo gỡ dứt điểm vướng mắc trong thanh quyết toán nợ đọng xây dựng cơ bản, tháo gỡ dòng tiền cho nhà thầu.

Cùng với đó, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi với lãi suất hợp lý; đồng thời, đẩy nhanh thủ tục cấp phép và gia hạn mỏ khoáng sản vật liệu xây dựng thông thường phục vụ thi công các dự án trọng điểm.