Kiến tạo điểm đến: Tăng sức hấp dẫn cho du lịch Thủ đô

Nhiều hoạt động trải nghiệm tại Lễ hội sen Hà Nội 2026. Ảnh: HNM

Kiến tạo từ lợi thế riêng

Nhiều năm qua, phường Tây Hồ đã chủ động phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội tổ chức khảo sát điểm đến, kết nối doanh nghiệp lữ hành, nghệ nhân và các hộ kinh doanh để xây dựng chuỗi sản phẩm trải nghiệm. Trong đó phải kể đến Lễ hội sen Hà Nội 2026, thu hút gần 300.000 lượt khách đến tham quan và trải nghiệm. Việc hình thành các tour kết hợp tham quan phủ Tây Hồ, thưởng trà sen Quảng An, khám phá phố đi bộ Trịnh Công Sơn, trải nghiệm ẩm thực tại Khu văn hóa ẩm thực sen Tây Hồ và tìm hiểu nghề ướp trà sen truyền thống... phần nào cho thấy những chuyển động mới trong hoạt động du lịch. Trong khi doanh nghiệp thiết kế chương trình, người dân trực tiếp cung cấp dịch vụ thì chính quyền địa phương đóng vai trò kết nối, hỗ trợ hạ tầng, cải thiện môi trường và tạo điều kiện để các sản phẩm vận hành ổn định. Đây cũng là điểm khác biệt rất lớn so với phương thức khai thác đơn lẻ trước đây.

Bà Lưu Thị Hiền, Trưởng ban đại diện Hội Làng nghề truyền thống trà sen Quảng An cho rằng, sự đồng hành của chính quyền trong bảo tồn làng nghề, xây dựng thương hiệu và quảng bá du lịch đã tạo thêm động lực để nghệ nhân gắn bó với nghề, đồng thời đưa trà sen trở thành sản phẩm trải nghiệm đặc trưng của du lịch hồ Tây. Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Tây Hồ Nguyễn Thanh Tịnh cũng cho biết, thời gian tới địa phương không chỉ tập trung bảo tồn nghề truyền thống mà còn triển khai nhiều giải pháp, đưa các giá trị văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Nếu Tây Hồ đại diện cho tư duy kiến tạo điểm đến trong không gian đô thị thì xã Hồng Vân là minh chứng cho những nỗ lực phát triển du lịch cộng đồng ở vùng ven đô. Từ lợi thế làng nghề sinh vật cảnh, địa phương đã chủ động khuyến khích cộng đồng tổ chức lại không gian du lịch theo hướng trải nghiệm, kết nối các nhà vườn, làng nghề, di tích và sản phẩm OCOP thành chuỗi dịch vụ thống nhất. Với cách làm này, duy trì lượng khách khoảng 100.000 lượt mỗi năm, Hồng Vân sẽ trở thành một trong những điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu của Hà Nội.

Từ không gian đô thị đến vùng nông thôn, có thể thấy vai trò của chính quyền cơ sở đang có nhiều thay đổi. Không chỉ thực hiện chức năng quản lý hành chính, nhiều địa phương đã chủ động điều phối, kết nối doanh nghiệp, cộng đồng và các chủ thể văn hóa để tạo nên hệ sinh thái du lịch. Theo Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang, Thành phố định hướng phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng trên cơ sở phát huy vai trò của chính quyền, doanh nghiệp, nghệ nhân và cộng đồng dân cư để khơi dậy giá trị văn hóa, tạo nên những sản phẩm đặc sắc và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.

Mỗi xã, phường kiến tạo một điểm đến

Thủ đô hiện sở hữu gần 6.000 di tích lịch sử - văn hóa, hơn 1.300 làng nghề và làng có nghề, cùng hàng nghìn lễ hội truyền thống cùng hệ thống làng cổ, vùng sinh thái, không gian nông nghiệp và nhiều di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc. Đây là nguồn tài nguyên riêng có để mỗi địa phương hình thành những sản phẩm giàu bản sắc, tránh sự trùng lặp và tạo nên mạng lưới điểm đến đa dạng trên toàn thành phố. Những kết quả bước đầu cũng cho thấy hướng đi này đang phát huy hiệu quả.

Theo Sở Du lịch Hà Nội, 6 tháng đầu năm 2026, Thủ đô đón hơn 18 triệu lượt khách, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành hơn một nửa kế hoạch của cả năm. Sự tăng trưởng ấy đến từ nhiều yếu tố, trong đó có đóng góp ngày càng rõ nét của các điểm đến văn hóa, làng nghề, du lịch cộng đồng và các sản phẩm trải nghiệm do địa phương chủ động phối hợp xây dựng.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho rằng, Hà Nội cần tiếp tục đổi mới phương thức phát triển du lịch theo hướng tăng cường liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Khi mỗi địa phương phát huy được lợi thế riêng trong một chiến lược phát triển thống nhất, sức cạnh tranh của du lịch Thủ đô sẽ được nâng lên một cách bền vững. Định hướng này cũng phù hợp với mục tiêu của Nghị quyết 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, Hà Nội được xác định phát triển theo hướng "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại", trở thành trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước. Trong tiến trình ấy, du lịch không chỉ là ngành kinh tế dịch vụ mà còn là kênh quảng bá hình ảnh Thủ đô, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Từ những vấn đề nêu trên có thể nhận định, khi mỗi xã, mỗi phường biết nhận diện lợi thế, chủ động kết nối cộng đồng, doanh nghiệp và các chủ thể văn hóa để xây dựng sản phẩm, những giá trị vốn rời rạc sẽ được liên kết thành một hệ sinh thái du lịch giàu bản sắc và có khả năng tự phát triển. Đó là sự chuyển biến về tư duy quản trị, trong đó mỗi xã, mỗi phường không còn là đơn vị quản lý hành chính đơn thuần mà trở thành một chủ thể sáng tạo, góp phần làm giàu bản đồ du lịch Thủ đô. Đây cũng là nền tảng để du lịch Thủ đô phát triển bền vững, khác biệt và giàu sức cạnh tranh trong giai đoạn mới.

Thư - Phương