Khúc ca mùa hè nơi làng quê trong trẻo

Ra mắt bạn đọc từ năm 2017, cuốn sách "Trên đồi mở mắt và mơ" của nhà văn Văn Thành Lê đến nay đã được tái bản đến lần thứ 7. Một cuốn sách thiếu nhi lặng lẽ nhưng bền bỉ đi qua nhiều mùa sách để tiếp tục được bạn đọc nhỏ tuổi yêu mến hẳn phải mang trong mình một sức hấp dẫn đặc biệt. Và quả thật, chỉ cần mở những trang đầu tiên, người đọc sẽ nhanh chóng nhận ra đây không đơn thuần là một câu chuyện về kỳ nghỉ hè, mà còn là bản hòa ca dịu dàng về tuổi thơ, tình thân và vẻ đẹp của làng quê Việt Nam.

Nhân vật chính là cậu bé Thành - một đứa trẻ thành phố về quê nội nghỉ hè. Hành trình ấy tưởng như rất quen thuộc nhưng dưới ngòi bút của nhà văn Văn Thành Lê lại mở ra biết bao điều mới mẻ. Đó là hành trình khám phá thiên nhiên, khám phá con người và cũng là hành trình trưởng thành trong tâm hồn của một cậu bé đang học cách yêu thương, sẻ chia và gìn giữ những ký ức đẹp.

Thành may mắn khi có người bố lớn lên từ chính ngôi làng ấy. Những câu chuyện, ký ức về quê hương được truyền lại từ bố đã gieo vào lòng cậu sự háo hức trước chuyến đi. Và rồi khi thực sự đặt chân đến nơi, những ký ức tưởng tượng ấy được lấp đầy bằng tình thương của ông bà, của cô Lâm, của những người dân quê chân chất, đặc biệt là nhóm bạn nhỏ hồn nhiên với Lê thủ lĩnh, Văn nói lắp, Tuyết đen, Điệp điệu… Chính những người bạn ấy đã cùng Thành viết nên một mùa hè đáng nhớ, ngập tràn tiếng cười và những cuộc phiêu lưu tuổi nhỏ.

Điều làm nên sức cuốn hút của cuốn sách không nằm ở những tình tiết kịch tính mà ở khả năng tái hiện đời sống làng quê vô cùng sinh động. Qua góc nhìn trong trẻo của trẻ thơ, một miền quê Bắc Trung Bộ hiện lên đầy sức sống với những quả đồi nối tiếp nhau như những chiếc bát úp, những con đường thơm mùi lúa mới, những vườn chè xanh mướt, ruộng mía, ao cá, bèo tây, bù nhìn rơm… Mỗi khung cảnh đều được miêu tả bằng thứ ngôn ngữ giàu hình ảnh, khiến người đọc như được hít hà hương lúa chín, lắng nghe tiếng ve ngân và cảm nhận làn gió mát từ những triền đồi.

Không chỉ khắc họa thiên nhiên, tác giả còn dành nhiều trang viết đầy yêu thương cho văn hóa làng quê. Đó là phiên chợ quê họp cách ngày với nồi bánh cuốn nghi ngút khói, là chiếc bánh đa dày vừng giòn rụm, là miếng chả thơm ngon làm từ thịt heo nuôi tự nhiên. Đó còn là nếp sống nghĩa tình khi người dân từ đầu làng đến cuối chợ đều cất lời chào hỏi nhau thân mật. Những chi tiết tưởng nhỏ bé ấy lại làm nên linh hồn của tác phẩm, gợi nhắc một nếp sống đang dần thưa vắng giữa nhịp sống đô thị hiện đại.

Ẩn sau câu chuyện mùa hè còn là những lớp văn hóa và lịch sử được tác giả khéo léo đưa vào tác phẩm. Hình ảnh đồi Quan Bà - nơi từng gắn với nữ tướng thời chống quân Nguyên Mông giúp các em nhỏ tiếp cận lịch sử một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà không hề khô cứng. Chính cách kể chuyện dung dị ấy khiến tri thức văn hóa thấm vào tâm hồn người đọc như những cơn mưa nhỏ tưới mát ký ức tuổi thơ.

Một trong những điểm nổi bật của "Trên đồi mở mắt và mơ" là giọng văn giàu chất thơ. Văn Thành Lê lựa chọn lối kể thủ thỉ, chậm rãi như đang cùng bạn đọc ngồi dưới bóng cây nghe kể chuyện. Ngôn ngữ mộc mạc nhưng tinh tế, nhiều hình ảnh đẹp và giàu cảm xúc. Tác giả đặc biệt thành công khi nhìn thế giới bằng đôi mắt trẻ thơ - hồn nhiên, tò mò và luôn ngập tràn yêu thương. Chính vì thế, mỗi trang sách đều mang đến cảm giác ấm áp, trong trẻo và bình yên. Đằng sau câu chuyện của Thành còn là lời nhắn nhủ nhẹ nhàng về giá trị của gia đình, quê hương và tuổi thơ. Trong thời đại mà trẻ em ngày càng quen với màn hình điện thoại và những trò chơi điện tử, cuốn sách như một lời mời gọi các em bước ra ngoài, hòa mình vào thiên nhiên, kết bạn, khám phá cuộc sống và lưu giữ những ký ức đẹp của chính mình. Đó cũng là lời nhắc dành cho người lớn về việc gìn giữ những giá trị bình dị nhưng bền vững của làng quê Việt.

Khi khép lại trang sách cuối cùng, người đọc dễ dàng đồng cảm với Thành trên chuyến xe rời quê, mang theo trong lòng nỗi nhớ và niềm mong mỏi một ngày trở lại. Bởi ngôi làng ấy không chỉ là nơi cậu trải qua một mùa hè đáng nhớ, mà còn trở thành miền ký ức trong trẻo nuôi dưỡng tâm hồn.

DƯƠNG MY ANH