Không thiếu tiền mặt, người trẻ TP.HCM vẫn chọn trả sau

Trả sau thường được xem là giải pháp dành cho người chưa đủ tiền mua hàng. Nhưng với một bộ phận người trẻ có thu nhập ổn định, hình thức này lại được dùng để chủ động sắp xếp dòng tiền. Năm 2024, 89% Gen Z (sinh năm 1997-2012) và thế hệ Millennials (sinh năm 1980-1996) tham gia khảo sát cho biết đã tiếp cận thành công các phương thức thanh toán số trong đời sống hàng ngày, theo Nghiên cứu về Thái độ thanh toán của người tiêu dùng (CPA) của Visa tại Việt Nam.

Khi thanh toán số ngày càng phổ biến, trả sau không còn chỉ xuất hiện trong những tình huống thiếu tiền. Có người dùng để tránh rút một khoản lớn, người chờ lương về mới thanh toán, người tận dụng hoàn tiền và thời gian miễn lãi. Dù chọn cách nào, khoản tiền đã chi vẫn phải được tính vào ngân sách.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, 3 người trẻ tại Đà Nẵng và TP.HCM cho thấy cùng có tiền trong tài khoản, nhưng mỗi người lại chọn trả sau vì một mục đích khác nhau: tránh rút một khoản lớn, lùi thời điểm thanh toán hoặc tận dụng ưu đãi từ thẻ.

Minh Uyên chủ động dùng ví điện tử để trả sau, nhằm chia nhỏ số tiền cần trả để đảm bảo an toàn tài chính. Ảnh: NVCC.

Thu nhập giảm, hóa đơn vẫn đến hạn
Minh Uyên (30 tuổi), phường Hội An, thành phố Đà Nẵng

Với Minh Uyên (30 tuổi), giám sát nhà hàng tại một khu nghỉ dưỡng ở Đà Nẵng, trả sau giúp anh không phải rút cùng lúc một khoản tiền lớn khỏi tài khoản.

Thu nhập của Uyên khoảng 15-20 triệu đồng mỗi tháng. Anh bắt đầu sử dụng dịch vụ mua trước trả sau trên sàn thương mại điện tử cách đây 3 năm. Anh chủ yếu dùng hình thức này cho một số món đồ giá trị lớn, như điện thoại 30 triệu đồng, hay laptop 40 triệu đồng.

Uyên cho biết mình có thể thanh toán tất cả bằng tiền mặt, nhưng không muốn rút cùng lúc hàng chục triệu đồng khỏi khoản tiền đang có. Chia nhỏ hóa đơn giúp tài khoản không "giảm mạnh" sau mỗi lần mua và anh vẫn giữ được một khoản tiền dự phòng.

“Với tôi, 30-40 triệu đồng là số tiền khá lớn nếu phải chi trong một lần. Việc chia nhỏ khiến những món đồ đắt tiền có vẻ 'dễ mua' hơn”, anh nói.

Suốt một thời gian, Uyên khá tự tin về khả năng chi trả vì chưa từng thanh toán chậm, cho đến khi công việc phát sinh vấn đề, khiến thu nhập sụt giảm. Trong khi đó, khoản trả sau lên tới 8 triệu đồng/tháng. Lúc này, Uyên phải lấy tiền tiết kiệm để trả nợ thẻ vài tháng.

Sau sự cố, Uyên điều chỉnh giới hạn 5 triệu đồng/tháng cho tất cả khoản trả sau. Trước mỗi giao dịch, anh cộng toàn bộ hóa đơn và chỉ mua nếu tổng số tiền phải thanh toán mỗi tháng không vượt quá "mức trần".

Phần thu nhập còn lại, anh trích một khoản tiết kiệm, còn lại để tiêu xài. Anh hiện sống cùng bố mẹ nên không phải chịu chi phí thuê nhà, nhưng vẫn đóng góp một phần phí sinh hoạt gia đình.

“Mỗi khoản trông chỉ có một ít. Nhưng nếu mua nhiều món cùng lúc, tổng tiền phải trả mỗi tháng sẽ rất lớn”, anh nói.

Với Uyên, trả sau chỉ giúp chia nhỏ một khoản chi lớn, chứ không giúp anh có thêm tiền. Ngay khi mua, một phần thu nhập của những tháng tiếp theo đã được dành cho khoản thanh toán đó. Vì vậy, nếu thu nhập giảm, khoản tiền dự phòng vẫn có thể phải dùng để trả các hóa đơn đến hạn.

Đối với Đạt, trả sau giúp lùi ngày thanh toán, nhưng khoản chi vẫn phải được tính vào ngân sách và thanh toán bằng nguồn tiền đã xác định. Ảnh: NVCC.

Lùi ngày thanh toán, không kéo dài khoản nợ
Nguyễn Đạt (26 tuổi), phường Tân Mỹ, TP.HCM

Nguyễn Đạt (26 tuổi), chuyên viên phát triển kinh doanh tại một doanh nghiệp công nghệ ở TP.HCM, chỉ dùng dịch vụ trả sau khi lương chưa về nhưng có khoản cần thanh toán ngay.

Với thu nhập khoảng 40 triệu đồng/tháng, Đạt dành 10 triệu đồng cho nhà ở, 5 triệu đồng cho sinh hoạt, 10 triệu đồng để tiết kiệm và 5 triệu đồng đầu tư vào cổ phiếu.

Còn lại, anh đặt mức tối đa 10 triệu đồng/tháng cho những khoản chi linh hoạt. Đây là hạn mức chi tiêu, không phải khoản tiền Đạt phải dùng hết mỗi tháng. Với các khoản thanh toán trả sau, anh vẫn tính vào hạn mức này ngay khi phát sinh.

Chẳng hạn, nếu cần mua một món đồ trị giá 8 triệu đồng vài ngày trước kỳ lương, anh có thể dùng hình thức trả sau. Khi đó, anh coi như đã sử dụng 8 triệu đồng trong khoản chi linh hoạt của tháng, nên chỉ còn 2 triệu đồng cho những khoản phát sinh khác.

Khi lương về, Đạt dành 8 triệu đồng để thanh toán toàn bộ khoản phải trả. Anh không chia khoản này thành nhiều kỳ và cũng không tiếp tục sử dụng dịch vụ trả sau nếu tổng chi linh hoạt đã chạm mức 10 triệu đồng.

“Trả sau chỉ giúp tôi xử lý khoảng thời gian chờ lương về. Tôi vẫn tính khoản đó vào chi tiêu ngay từ lúc mua, chứ không đợi đến ngày thanh toán mới ghi nhận”, Đạt nói.

Đạt không xem hình thức trả sau là khoản tiền có thể chi thêm. Anh chỉ dùng nó để giãn thời điểm thanh toán vài ngày, sau đó thanh toán toàn bộ khoản phải trả.

Sau 5 năm đi làm, Đạt cho biết tổng tiền tiết kiệm và giá trị danh mục cổ phiếu của mình đạt khoảng 150 triệu đồng. Anh không xem 2 khoản này là nguồn tiền để trả các khoản chi tiêu trả sau, bởi giá cổ phiếu có thể biến động trong khi các khoản đến hạn vẫn phải được thanh toán đúng hạn.

Với Đạt, trả sau chỉ thay đổi thời điểm thanh toán. Khoản chi vẫn được tính vào ngân sách và phải có nguồn tiền để thanh toán khi đến hạn.

Ngọc Anh muốn tận dụng các ưu đãi và khoản hoàn tiền từ thẻ tín dụng, thay vì chỉ dùng thẻ như một phương thức thanh toán. Ảnh: NVCC.

Dùng thẻ để tối ưu khoản chi, nhận hoàn tiền
Ngọc Anh (29 tuổi), phường An Khánh, TP.HCM

Khác với Uyên và Đạt, Ngọc Anh (29 tuổi), chủ một cửa hàng thời trang tại TP.HCM, dùng thẻ tín dụng chủ yếu để nhận hoàn tiền và tận dụng thời gian miễn lãi.

Khác với Uyên và Đạt, Ngọc Anh (29 tuổi), chủ một cửa hàng thời trang tại TP.HCM, dùng thẻ tín dụng chủ yếu để nhận hoàn tiền và tận dụng thời gian miễn lãi.

Hàng tháng, sau khi trả chi phí mặt bằng và nhân viên, Ngọc Anh có thu nhập khoảng 60 triệu đồng/tháng. Cô thường dùng thẻ cho vé máy bay, khách sạn và các khoản chi du lịch đã được lên kế hoạch từ trước.

Loại thẻ Ngọc Anh sử dụng hoàn khoảng 3% cho một số giao dịch đủ điều kiện. Với chuyến đi trong nước có tổng chi phí 13-15 triệu đồng, cô nhận khoảng 400.000 đồng. Trong hai chuyến đi châu Âu trước đây, mỗi chuyến chi khoảng 150 triệu đồng, số tiền hoàn vào khoảng 4,5 triệu đồng.

Ngọc Anh thanh toán toàn bộ dư nợ thẻ tín dụng khi đến hạn thanh toán. Nhờ vậy, nếu đáp ứng điều kiện của ngân hàng, cô vừa tránh phát sinh lãi đối với các giao dịch được hưởng thời gian miễn lãi, vừa nhận được hoàn tiền và voucher.

“Tôi có sẵn tiền để trả nhưng muốn tận dụng hoàn tiền, voucher và thời gian miễn lãi từ thẻ”, cô nói.

Nguyên tắc của Ngọc Anh là chỉ quẹt thẻ khi khoản tiền tương ứng đã có sẵn hoặc đã được phân bổ trong ngân sách. Cô không mua thêm một món đồ chỉ để đạt điều kiện hoàn tiền.

“Nếu mua một món đồ không cần thiết chỉ để được hoàn tiền thì cuối cùng vẫn là chi nhiều hơn. Khoản hoàn chỉ có ý nghĩa với những chi phí tôi vốn đã dự định thực hiện”, cô nói.