Không gian xanh: Nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân
Từ việc cải tạo nâng cấp công viên, vườn hoa đến việc mở không gian công cộng… Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô 'xanh, văn minh, hiện đại', nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Công viên Thống Nhất trở thành công viên đầu tiên của Hà Nội được mở hoàn toàn hàng rào, tạo không gian công cộng thông suốt với các trục giao thông và khu dân cư xung quanh. Ảnh Triệu Tâm
Tiện ích từ không gian xanh
Nằm giữa hai tuyến phố Nguyễn Văn Huyên và Tô Hiệu, Công viên Nghĩa Đô (Hà Nội) có diện tích hơn 42.000m², được xem là một trong những mảng xanh quan trọng của Hà Nội, góp phần điều hòa không khí và tạo không gian sinh hoạt công cộng cho người dân khu vực.
Sau nhiều năm khai thác, công viên từng bộc lộ dấu hiệu xuống cấp, hạ tầng và cảnh quan không còn đáp ứng nhu cầu vui chơi, thư giãn ngày càng cao của người dân đô thị. Tháng 2/2025, dự án cải tạo, nâng cấp Công viên Nghĩa Đô chính thức được triển khai với mục tiêu chỉnh trang toàn diện không gian xanh và bổ sung các tiện ích công cộng.
Sau 10 tháng cải tạo, Công viên Nghĩa Đô được khoác diện mạo mới khang trang, hiện đại. Khu quảng trường trung tâm với thiết kế mở, lát đá đồng bộ, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng và tổ chức các hoạt động ngoài trời. Đây là nơi người dân có thể dạo bộ, tập thể dục, giao lưu, đồng thời là điểm nhấn kết nối các trục cảnh quan chính của công viên, góp phần hình thành không gian sinh hoạt chung thông thoáng, thân thiện và giàu tính tương tác.
Dự án bao gồm hàng loạt hạng mục như gia cố kè hồ, san nền các khu vực trũng thấp, làm mới lối đi dạo, khu sinh hoạt chung, lan can quanh hồ, cầu đi bộ, chòi nghỉ, khu tập thể dục và hệ thống chiếu sáng. Hệ thống đường dạo được lát mới, uốn lượn quanh hồ điều hòa, tạo không gian đi bộ, thư giãn cho người dân. Nhiều hạng mục tiện ích như thùng rác, hệ thống chiếu sáng… góp phần nâng cao chất lượng không gian sinh hoạt cộng đồng. Khu vui chơi trẻ em được đầu tư mới, sử dụng vật liệu an toàn, đáp ứng nhu cầu vui chơi của các gia đình. Các hạng mục được bố trí khoa học, phù hợp nhiều độ tuổi, góp phần tạo môi trường vui chơi lành mạnh, giúp trẻ em vận động, phát triển thể chất và gắn kết sinh hoạt gia đình trong không gian xanh của công viên.
Chị Hoàng Thu Phương, phường Nghĩa Đô cho biết: “Trước đây công viên xuống cấp, nhiều chỗ hư hỏng, đi bộ hay cho con chơi đều bất tiện. Giờ công viên đẹp hơn hẳn, cây cầu hình cây đàn rất độc đáo, tôi sẽ thường xuyên đưa con tới đây vui chơi và tập thể dục.”
Ông Phạm Văn Bình, phường Cầu Giấy đánh giá: “Việc cải tạo không chỉ giúp phát huy hết công năng sử dụng của công viên, mà còn góp phần tạo diện mạo đô thị mới khang trang, hiện đại cho khu vực”.
Nổi bật giữa không gian xanh đô thị là cây cầu đi bộ hình cây đàn dài 102m bắc qua hồ điều hòa, tạo điểm nhấn kiến trúc độc đáo cho Thủ đô. Với thiết kế mềm mại, độc đáo, công trình không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, tham quan mà còn tạo dấu ấn thẩm mỹ, hứa hẹn trở thành điểm check-in mới của người dân Thủ đô. Công trình được bố trí hệ thống đèn LED trang trí, giúp cây cầu trở nên nổi bật khi về đêm.
Sau khi hoàn tất cải tạo, Công viên Nghĩa Đô không chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, tập luyện thể thao mà còn trở thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng quan trọng của khu vực phía Tây Hà Nội. Không gian xanh được nâng cấp, tiện ích hiện đại kết hợp với các điểm nhấn kiến trúc độc đáo tạo nên môi trường thân thiện, hấp dẫn mọi lứa tuổi.
Người dân tiếp cận không gian xanh từ nhiều hướng
Mới đây nhất, Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng phường Hai Bà Trưng phối hợp các đơn vị liên quan đã hoàn tất tháo dỡ toàn bộ phần rào còn lại của Công viên Thống Nhất, gồm khoảng 700m trên tuyến Nguyễn Đình Chiểu và 470m trên tuyến Đại Cồ Việt.
Cùng với với đó công viên cũng được chỉnh trang đồng bộ nhiều hạng mục nhằm cải thiện điều kiện đi lại, sinh hoạt cho người dân. Các cột trụ bê tông từng gắn với hệ thống hàng rào trên các tuyến hè phố xung quanh công viên đã được phá dỡ, trả lại mặt bằng thông thoáng cho người đi bộ. Vỉa hè tại một số đoạn được lát lại, bảo đảm bằng phẳng, thuận tiện cho người cao tuổi, trẻ em và người tập thể dục.
Ngay sau khi toàn bộ hàng rào được tháo dỡ, Công viên Thống Nhất nhanh chóng trở thành điểm sinh hoạt cộng đồng sôi động của người dân khu vực trung tâm. Lượng người vào công viên tăng rõ rệt, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối. Các hoạt động đi bộ, chạy bộ, tập dưỡng sinh, yoga, vui chơi gia đình diễn ra tự nhiên, lan tỏa từ không gian trong công viên ra các tuyến phố xung quanh.
Bà Trần Thị Nhung, 58 tuổi, người dân phố Nguyễn Đình Chiểu chia sẻ: “Trước đây muốn vào công viên phải đi vòng khá xa để tìm cổng, nhiều khi ngại nên tôi chỉ đi bộ ngoài vỉa hè. Nay mở hết hàng rào, chỉ cần bước vài bước là vào được không gian xanh. Người già chúng tôi thấy rất thuận tiện, sáng nào cũng ra tập thể dục”.
Không chỉ người cao tuổi, nhiều gia đình trẻ cũng bày tỏ sự phấn khởi. Anh Nguyễn Minh Hải, sống trên phố Đại Cồ Việt cho biết: “Công viên mở rào giúp trẻ em có thêm không gian vui chơi an toàn, không còn cảm giác bị ngăn cách. Cuối tuần, cả gia đình tôi thường đi dạo từ phố vào thẳng công viên, rất thoải mái”.
Với các hoạt động đồng bộ như vậy, Công viên Thống Nhất trở thành công viên đầu tiên của Hà Nội được mở hoàn toàn hàng rào, tạo không gian công cộng thông suốt với các trục giao thông và khu dân cư xung quanh. Không còn ranh giới cứng giữa “trong công viên” và “ngoài phố”, người dân có thể tiếp cận không gian xanh từ nhiều hướng, nhiều thời điểm trong ngày.
Không gian mở cũng góp phần nâng cao giá trị cảnh quan đô thị. Từ các tuyến phố lớn, người đi đường có thể dễ dàng nhìn thấy thảm xanh, hồ nước, hàng cây trong công viên, tạo cảm giác mềm mại, dễ chịu giữa khu vực dân cư đông đúc. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh Hà Nội đang chịu nhiều áp lực về mật độ xây dựng và thiếu hụt không gian xanh công cộng.
Từ góc nhìn đô thị, việc mở Công viên Thống Nhất đã làm thay đổi cách công viên hiện diện trong đời sống TP. Thay vì là một khu vực tách biệt với cổng ra - vào và giờ đóng - mở, công viên trở thành phần liền mạch của không gian công cộng, nơi người dân có thể tiếp cận từ nhiều hướng, nhiều thời điểm, theo nhịp sinh hoạt tự nhiên. Công viên không còn chỉ là nơi “đến chơi”, mà trở thành không gian “đi qua”, “ghé lại”, gắn với đời sống thường nhật.
Phát triển không gian xanh không đơn thuần là một nhiệm vụ kỹ thuật trong quy hoạch đô thị, mà là chiến lược lâu dài nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, văn minh. Vì vậy cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan quản lý, giới khoa học,DN và cộng đồng dân cư, bảo đảm không gian xanh được phát triển và phục vụ lợi ích lâu dài của người dân Hà Nội.
KTS Nguyễn Hoàng Phương, Viện Quy hoạch đô thị và Nông thôn quốc gia































