Không gian mới, cơ hội mới

• Tổ chức thực hiện quy hoạch với tinh thần quyết liệt, khoa học và hiệu quả

(Nguyễn Thị Bích Ngọc, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tài chính)

Sau điều chỉnh địa giới hành chính, Quảng Trị không chỉ có quy mô lớn hơn về diện tích, dân số hay nguồn lực. Điều quan trọng là tỉnh đang sở hữu một không gian phát triển hoàn toàn mới-nơi hội tụ đồng thời lợi thế của biển, cửa khẩu quốc tế, cảng biển nước sâu, hệ thống giao thông Bắc-Nam, Hành lang kinh tế Đông-Tây và các trung tâm năng lượng, công nghiệp, du lịch đang hình thành.

Lần đầu tiên, các lợi thế đó được tích hợp trong một quy hoạch phát triển thống nhất, với 4 trụ cột chiến lược là năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh; 3 hành lang kinh tế động lực; 7 cực tăng trưởng và 2 vùng phát triển trọng điểm. Đây chính là nền tảng để Quảng Trị hình thành các động lực tăng trưởng mới trong nhiều thập niên tới.

Tuy nhiên, trong điều kiện cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng quyết liệt giữa các địa phương và các quốc gia, lợi thế về vị trí hay tài nguyên chưa đủ. Điều nhà đầu tư tìm kiếm không chỉ là quỹ đất, sự ưu đãi, mà là một môi trường đầu tư ổn định, một nền hành chính hiện đại, một chính quyền biết lắng nghe, một hệ thống hạ tầng đồng bộ và một cam kết đồng hành lâu dài. Đó mới là lợi thế cạnh tranh bền vững.

Khu Kinh tế Đông Nam Quảng Trị được xây dựng và phát triển trở thành khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, đóng vai trò địa bàn động lực, tạo đột phá phát triển cho tỉnh - Ảnh: L.Q.H

Sau Hội nghị công bố Quyết định điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Xúc tiến đầu tư tỉnh Quảng Trị, nhiệm vụ quan trọng nhất là tỉnh phải tổ chức thực hiện quy hoạch với tinh thần quyết liệt, khoa học và hiệu quả.

Đối với Quảng Trị, mục tiêu huy động trên 520 nghìn tỉ đồng vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn 2026-2030 là một mục tiêu rất lớn, thể hiện khát vọng phát triển mạnh mẽ của tỉnh. Nhưng để hiện thực hóa mục tiêu đó, điều quan trọng không chỉ là có nhiều dự án, mà phải có cơ chế đủ thông thoáng, hạ tầng đủ đồng bộ, môi trường đầu tư đủ hấp dẫn và năng lực tổ chức thực hiện đủ mạnh.

Theo tôi, có 3 yêu cầu cần đặc biệt quan tâm: Đầu tư công phải thực sự đóng vai trò dẫn dắt phát triển, phải đi trước một bước để mở đường cho đầu tư tư nhân. Xây dựng môi trường đầu tư cạnh tranh bằng chất lượng điều hành, chứ không chỉ bằng chính sách ưu đãi. Chuyển mạnh từ tư duy thu hút đầu tư sang tư duy đồng hành với nhà đầu tư.

Giá trị của quy hoạch không nằm trên bản đồ mà phải được thể hiện bằng các tuyến đường được mở rộng, những cảng biển được khai thác hiệu quả, những khu công nghiệp được lấp đầy và những dự án được triển khai đúng tiến độ. Giá trị đó còn được thể hiện ở sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp và đời sống của Nhân dân ngày càng được nâng cao.

• Luôn cam kết đồng hành với sự phát triển của tỉnh

(Dương Viết Roãn, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Liên doanh Cảng quốc tế Mỹ Thủy)

Cảng Mỹ Thủy tọa lạc tại “tọa độ vàng”-cửa ngõ ra biển gần nhất trên tuyến Hành lang kinh tế Đông-Tây và tiểu vùng sông Mê Kông, với quy mô diện tích 685 ha gồm 10 bến cảng, đủ khả năng đón tàu có trọng tải đến 100.000DWT. Để hiện thực hóa những lợi thế, tiềm năng của cảng Mỹ Thủy nói riêng và phát triển hạ tầng cảng biển, logistics tại tỉnh Quảng Trị nói chung, tỉnh cần tập trung vào 3 nhóm giải pháp trọng tâm sau:

Ưu tiên, thúc đẩy phát triển cảng thông minh, cảng xanh, cảng số và chuỗi cung ứng số toàn diện.

Tại cảng Mỹ Thủy, toàn bộ dòng hàng, dòng dữ liệu sẽ được minh bạch hóa 24/7 dưới sự điều phối của trung tâm dữ liệu, kết nối với cổng dữ liệu chính phủ điện tử. Hoạt động khai thác cảng sẽ được giám sát và tự động hóa theo thời gian thực thông qua hệ thống điều hành cảng. Về cảng xanh, doanh nghiệp triển khai nền tảng khách hàng số, cho phép doanh nghiệp giao dịch, theo dõi hàng hóa và chứng từ trực tuyến. Các hệ thống quản trị cũng được số hóa 100% để hình thành môi trường làm việc không giấy tờ, bảo vệ môi trường và hướng tới tiêu chuẩn cảng xanh bền vững.

Cảng nước sâu Mỹ Thủy vừa được đưa vào khai thác, sử dụng - Ảnh: L.Q.H

Thúc đẩy đầu tư hạ tầng kết nối vận tải đa phương thức.

Đề nghị các cấp, ngành khẩn trương hoàn thiện đầu tư 92km tuyến Quốc lộ 15D quy mô 4 làn xe từ Cửa khẩu quốc tế La Lay đến Cảng quốc tế Mỹ Thủy, cùng tuyến cao tốc Lao Bảo-Cam Lộ trước năm 2030. Đường sắt cũng là mắt xích định hình năng lực trung chuyển quốc tế trong tương lai, do đó cần được khẩn trương nghiên cứu và đầu tư tuyến đường sắt Mỹ Thủy-Lao Bảo (nằm trên tuyến đường sắt xuyên Á), trong đó ưu tiên đầu tư đoạn Mỹ Thủy kết nối ga Diên Sanh để sớm kết nối và phát triển mạnh mẽ giữa hai phương thức vận tải quan trọng.

Đột phá thể chế, tạo chân hàng thông qua xây dựng các khu thương mại tự do, cảng miễn thuế.

Để vận hành chuỗi logistics hiện đại, thể chế phải đi trước một bước. Quảng Trị đang xây dựng Đề án thành lập Khu thương mại tự do, gắn với những cơ chế, chính sách ưu đãi đặc biệt. Đây sẽ là đòn bẩy để thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến với tỉnh với những mô hình sản xuất kinh doanh toàn cầu, công nghệ cao, luân chuyển nhanh. Vì vậy, tỉnh Quảng Trị cần xem xét, chỉ đạo sớm hoàn thành đề án.

Quy hoạch tỉnh đã mở đường, chiến lược "Vươn Đông, tỏa Tây" đã định vị rõ ràng. Tập đoàn Việt Phương và Liên doanh Cảng Mỹ Thủy sẵn sàng cả về nguồn lực thực tế lẫn giải pháp công nghệ để làm bệ phóng kích hoạt mạng lưới vĩ mô này.

• Chuyển tư duy từ “có quỹ đất” sang “quỹ đất sẵn sàng cùng cơ chế ưu đãi vượt trội”

(Nguyễn Thị Quỳnh Trang, Giám đốc Công ty TNHH Liên doanh phát triển Quảng Trị)

Ngày nay, cạnh tranh thu hút FDI không còn đơn thuần là cuộc đua về tiềm năng, mà là cuộc đua về năng lực thực thi và mức độ sẵn sàng. Quảng Trị hội tụ những lợi thế đặc biệt để bứt phá như: Vị trí địa kinh tế tầm vóc quốc tế; không gian phát triển công nghiệp vượt trội; nguồn năng lượng sạch phong phú và sự đồng hành quyết liệt của chính quyền địa phương.

Để biến những lợi thế này thành dòng vốn FDI thực tế, tỉnh cần chuyển tư duy từ “có quỹ đất” sang “quỹ đất sẵn sàng cùng cơ chế ưu đãi vượt trội”.

Nhà đầu tư ngày nay không chỉ cần đất, họ cần một hệ sinh thái hạ tầng hoàn chỉnh từ điện, nước, xử lý nước thải đến kết nối logistics thông suốt, đi kèm chính sách ưu đãi cạnh tranh về thuế và tiền thuê đất. Về hệ sinh thái hạ tầng và kỹ thuật, doanh nghiệp hoàn toàn có thể đáp ứng dựa vào kinh nghiệm và năng lực nội tại. Tuy nhiên, để có thể tạo lợi thế cạnh tranh mang tính bứt phá cho dự án, chúng tôi rất kỳ vọng Chính phủ và chính quyền địa phương sẽ xem xét, hỗ trợ định hướng đưa Khu công nghiệp Quảng Trị vào mô hình trực thuộc Khu kinh tế hoặc Khu thương mại tự do sớm nhất.

Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách, thiết lập cơ chế phối hợp liên cơ quan đồng bộ, thông suốt, minh bạch và nhất quán, giúp nhà đầu tư dự báo rõ ràng về lộ trình, thời gian xử lý và các yêu cầu của từng thủ tục hành chính. Điều này không chỉ tạo điều kiện để nhà đầu tư chủ động xây dựng kế hoạch triển khai với định hướng chắc chắn, mà còn góp phần củng cố niềm tin và nâng cao mức độ sẵn sàng khi lựa chọn đăng ký đầu tư tại địa phương.

Đồng thời, tỉnh cần định vị chiến lược thu hút đầu tư có trọng tâm, tập trung vào các lĩnh vực có thế mạnh đột phá như: Năng lượng sạch, nông nghiệp xanh, logistics xuyên biên giới và chế biến sâu. Việc định vị rõ ràng sẽ giúp tỉnh tạo dấu ấn khác biệt trên bản đồ thu hút FDI.