Khoảng xanh bình yên giữa lòng đô thị

Một góc khu vực chợ hoa, cây cảnh ven sông Cầu.

Khởi đầu chỉ là vài hộ dân mang cây trồng trong vườn ra trao đổi, mua bán nhỏ lẻ, khoảng hơn 10 năm trở lại đây, khi sở thích chơi cây cảnh phát triển, khu vực ven sông trở thành điểm gặp gỡ quen thuộc của những người yêu cây. Cứ mỗi sáng sớm hoặc chiều muộn là người bán lại bày ra, người mua ghé đến - dựa trên nhu cầu thật và sự gắn kết cộng đồng.

Dù không được quy hoạch chính thức, cấu trúc thị trường vẫn khá rõ ràng: Trung bình mỗi ngày có 20-40 điểm bán tự phát, cuối tuần và giáp Tết tăng lên 60-80 điểm. Cây được đưa về phường Phan Đình Phùng từ nhiều địa phương của tỉnh Thái Nguyên và cả từ những làng nghề bonsai ở miền Bắc.

Điểm đặc biệt của chợ ven sông Cầu là sự linh hoạt về giá: không bảng giá cố định, mỗi cây là một câu chuyện - được định giá bằng tuổi cây, thế dáng, công chăm sóc, độ hiếm và cả cái “duyên” gặp được người mua hợp ý. Người mua không chỉ trả tiền cho cây, mà còn trả cho thời gian, tay nghề và tình cảm người trồng gửi vào đó.

Những năm gần đây, bonsai mini trở thành dòng sản phẩm chủ lực, chiếm khoảng 60-65% giao dịch hằng ngày. Lý do đến từ xu hướng không gian sống thu hẹp, nhu cầu trang trí bàn làm việc, ban công, phòng khách và việc người trẻ ưa thiên nhiên nhưng ít thời gian chăm sóc. Về giá cả: Cây nhỏ, dáng đơn giản dao động từ 100.000 - 500.000 đồng; cây có thế uốn, chậu đẹp dao động trong khoảng 1 - 3 triệu đồng; bonsai mini lâu năm, thế độc, hiếm có giá cao hơn, dao động trong khoảng 5 - 10 triệu đồng.

Dịp Tết, giá cây tăng 15-25%, phản ánh quy luật cung - cầu và nhu cầu trang trí - tâm linh. Đào, quất, mai và các loại cây phong thủy được bày bán nhiều hơn; đào thế có thể từ 500.000 đến 5 triệu đồng/cây, quất cảnh từ 300.000 - 4,5 triệu đồng/chậu.

Tại đây có rất nhiều loại hoa, cây cảnh khác nhau.

Phần lớn người bán nơi đây không xem mình là thương nhân thuần túy. Họ đến vì yêu cây, yêu nghề; bán cây để chia sẻ, để duy trì thú chơi chứ không chỉ để tính lời - lỗ. Có người gắn bó 20-30 năm, mỗi gốc cây là một phần ký ức. Chị Nguyễn Thị Hạnh một tiểu thương, chia sẻ: Ngày trước chợ thưa thớt lắm, giờ đông hơn. Khách đến không chỉ mua cây mà còn hỏi kỹ thuật, trao đổi kinh nghiệm chăm cây.

Chị Minh Thư, một khách hàng quen, cho biết: Tôi đi chợ để ngắm là chính, thích thì mua. Giờ có nhiều loại cây mới, lạ, thậm chí nhập khẩu nữa. Nhìn cũng mê mắt.

Thu nhập bấp bênh - tháng được vài chục triệu, tháng chỉ đủ chi phí - nhưng đổi lại là cảm giác được sống chậm và “thở” cùng màu xanh giữa đô thị ngày càng vội. Dù mang tính tự phát, nhưng doanh thu luân chuyển mỗi năm ước đạt hàng chục tỷ đồng. Chợ không chỉ tạo thu nhập cho hàng chục gia đình mà còn góp phần giữ nghề truyền thống, tạo việc làm phi chính thức và hình thành cộng đồng yêu thiên nhiên. Nhiều ý kiến cho rằng nếu được quy hoạch bài bản, kết hợp với không gian dạo bộ ven sông và xây dựng mô hình du lịch sinh thái - trải nghiệm, chợ cây cảnh ven sông Cầu có thể trở thành điểm nhấn văn hóa - du lịch xanh của trung tâm Thái Nguyên.

Chợ cây cảnh bên bờ sông Cầu không chỉ là nơi mua - bán, đó là khoảng "thở" của đô thị, là nơi con người tìm lại sự cân bằng giữa phát triển và gìn giữ, giữa vật chất và tinh thần. Trong từng tán lá, từng dáng thế, là tình yêu thiên nhiên, sự kiên nhẫn và niềm tin vào những giá trị bền vững - những điều tưởng nhỏ bé nhưng làm nên sức sống cho Thái Nguyên hôm nay và mai sau.

Mai Thu