Khoác 'áo mới' cho hạt tiêu Việt

Gắn bó với nông nghiệp hơn 30 năm, anh Lâm Ngọc Nhâm (xã Hòa Hiệp, TPHCM) đã chứng kiến không ít thăng - trầm của ngành hồ tiêu. Có thời điểm, giá tiêu từ mức 200.000 đồng/kg rơi xuống chỉ còn khoảng 50.000 đồng/kg, khiến người trồng lao đao.

Kiên trì theo đuổi phương thức canh tác hữu cơ

Nhận thấy sự bấp bênh khi phụ thuộc hoàn toàn vào việc bán tiêu thô, anh Nhâm nung nấu ý tưởng khoác "áo mới" cho hạt tiêu bằng những sản phẩm chế biến sâu. Theo anh, nếu thành công, hướng đi này sẽ mang lại giá trị kinh tế cao hơn cho người trồng tiêu tại địa phương.

Hồ tiêu được chăm sóc theo quy trình hữu cơ, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học.

Thực tế, các sản phẩm chế biến từ hồ tiêu không phải điều mới mẻ. Việt Nam đã có nhiều mặt hàng như tiêu đen, tiêu trắng hay tiêu sấy lạnh. Tuy nhiên, phần lớn vẫn được sử dụng như gia vị trong chế biến món ăn. Sản phẩm mà anh Nhâm hướng tới lại hoàn toàn khác.

"Tôi nghĩ đến việc tạo ra sản phẩm tiêu ăn liền và phân thành nhiều cấp độ cay khác nhau. Nếu làm được điều đó, tôi sẽ không còn thấp thỏm mỗi mùa thu hoạch mà còn có thể thu về lợi nhuận cao gấp nhiều lần" - anh Nhâm chia sẻ.

Theo anh Nhâm, nhu cầu đối với các sản phẩm tiện lợi, dễ sử dụng đang ngày càng gia tăng, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới. Hạt tiêu ăn liền hoàn toàn có thể trở thành một sản phẩm tiềm năng, đặc biệt tại các quốc gia có khí hậu lạnh. "Tôi muốn bán những gì thị trường cần, thay vì bán những gì mình có" - anh Nhâm nói.

Anh Lâm Ngọc Nhâm kiểm tra vườn hồ tiêu hữu cơ, nền tảng tạo nên những sản phẩm chế biến sâu mang thương hiệu Việt.

Trong y học cổ truyền, hạt tiêu được sử dụng như một vị thuốc hỗ trợ điều trị đau bụng, tiêu chảy... Bên cạnh đó, hạt tiêu còn chứa vitamin C, chất béo và tinh dầu, góp phần giảm căng thẳng, mệt mỏi. Đây cũng là một trong những cơ sở để anh Nhâm thêm quyết tâm theo đuổi hướng đi mới.

Từ 3 ha hồ tiêu của gia đình, anh bắt đầu hành trình thử nghiệm. Theo kế hoạch đã đặt ra, muốn tạo ra sản phẩm ăn liền thì trước hết phải thay đổi phương thức canh tác, chuyển sang sản xuất hữu cơ. "Vườn tiêu tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón hóa học. Thay vào đó là phân bón hữu cơ tự chế từ phôi trứng kết hợp với sữa và cua. Đồng thời, áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật như hệ thống tưới nhỏ giọt..." - anh Nhâm cho biết.

Để hạn chế sâu bệnh, anh xây dựng nhiều "chốt bảo vệ" cả trên cây lẫn dưới đất bằng cách phát triển các loài thiên địch có ích. Cách làm này không chỉ giúp kiểm soát dịch hại mà còn góp phần duy trì cân bằng hệ sinh thái và bảo vệ môi trường.

Nhờ canh tác hữu cơ, vườn tiêu của anh Lâm Ngọc Nhâm đạt nhiều chứng nhận quốc tế, mở đường vào các thị trường khó tính.

Nhờ kiên trì theo đuổi phương thức canh tác hữu cơ, năm 2022 anh nhận được chứng nhận hữu cơ trong nước. Đến năm 2024, vườn tiêu tiếp tục đạt các chứng nhận hữu cơ quốc tế như USDA, EU và JAS. Đây cũng là nền tảng quan trọng để anh từng bước chinh phục những thị trường khó tính, nơi người tiêu dùng luôn đặt yêu cầu cao về độ an toàn và tính thân thiện với môi trường của sản phẩm.

Đưa hạt tiêu Việt lên bản đồ thế giới

Với khát vọng đưa hạt tiêu Việt vươn xa, anh Lâm Ngọc Nhâm đã thành lập Công ty Cổ phần Nông nghiệp - Thương mại - Du lịch Bầu Mây. Sau đó, anh bắt tay vào nghiên cứu, đầu tư máy móc và ứng dụng công nghệ chế biến sâu với mục tiêu giữ lại tối đa giá trị dinh dưỡng trong từng sản phẩm.

Từ những nỗ lực ấy, nhiều dòng sản phẩm tiêu ăn liền đã ra đời như tiêu sữa, tiêu không hạt, tiêu xanh muối, tiêu xanh giòn... mang lại giá trị kinh tế cao gấp hơn 10 lần so với việc bán tiêu thô. Trong đó, nổi bật là sản phẩm tiêu không hạt với giá bán trong nước khoảng 18,6 triệu đồng/kg, còn giá xuất khẩu đạt trên 20 triệu đồng/kg. Tiêu xanh giòn cũng có giá bán trên 10 triệu đồng/kg.

Vùng nguyên liệu hồ tiêu hữu cơ do anh Nhâm liên kết phát triển mạnh, đất đai tươi xốp

Các sản phẩm hiện đã có mặt tại nhiều thị trường như Mỹ, Úc, Singapore và Nhật Bản. Riêng thị trường Nhật Bản đã ký kết các hợp đồng nhập khẩu ổn định trong thời gian từ 5 đến 10 năm.

"Các đối tác Nhật Bản sang tận nơi khảo sát vùng nguyên liệu, khu chế biến. Ban đầu họ nhập vài chục ký, sau đó tăng lên vài trăm ký và dần trở thành khách hàng ổn định. Sắp tới sẽ có thêm nhiều đối tác nhập khẩu với số lượng lớn hơn"- anh Nhâm cho biết.

Điều đáng chú ý là các sản phẩm chế biến sâu này được xuất khẩu dưới chính thương hiệu Việt Nam, thay vì mang nhãn hiệu của đối tác nước ngoài. Việc thương hiệu được bảo hộ tại các thị trường như Nhật Bản, Úc, Mỹ... đã mở ra cơ hội gia tăng giá trị và khẳng định vị thế của hồ tiêu Việt trên thị trường quốc tế.

Từ hạt tiêu thô, anh Nhâm đã tạo ra nhiều sản phẩm độc đáo,

"Mục tiêu của tôi là nâng tầm thương hiệu hạt tiêu Việt để người tiêu dùng không chỉ biết đến Việt Nam là quốc gia xuất khẩu hồ tiêu số 1 thế giới mà còn biết đến những sản phẩm chế biến sâu mang thương hiệu Việt có chỗ đứng vững chắc trên thị trường" - anh Nhâm tâm sự.

Hiện nay, anh Nhâm đã liên kết với nhiều nông dân tại địa phương để phát triển vùng nguyên liệu hồ tiêu hữu cơ với diện tích khoảng 15 ha. Nhờ đó, thu nhập của người dân được cải thiện khi giá thu mua luôn ổn định và cao hơn thị trường từ 15% đến 20%.

Tác giả: Hải Hân