Khi tuổi thọ không còn là đích đến

Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang, Chủ nhiệm Chính trị, Bệnh viện Quân y 175

Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang, Chủ nhiệm Chính trị, Bệnh viện Quân y 175 thông tin, theo số liệu thống kê, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam hiện đã đạt khoảng 74,5 tuổi, cao hơn nhiều quốc gia có cùng mức thu nhập và tăng đáng kể so với hai thập kỷ trước. Đây là thành quả đáng tự hào của quá trình phát triển kinh tế - xã hội, của những tiến bộ trong y tế, dinh dưỡng, giáo dục và chất lượng sống.

Tuổi thọ không chỉ là một con số được tăng lên mà còn là chất lượng sống thọ. Đó là thước đo năng lực phát triển của một quốc gia, phản ánh năng lực về kinh tế, y tế, giáo dục, chất lượng sống.

Tuổi thọ tăng, mục tiêu phải lớn hơn

Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang cho biết, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển đặc biệt. Nếu như ba thập niên trước, ưu tiên của chúng ta là giảm đói nghèo, nâng cao tuổi thọ và mở rộng cơ hội tiếp cận y tế, thì hôm nay câu hỏi đã khác: Làm sao để giúp người dân sống khỏe hơn, hạnh phúc hơn trong những năm tháng cao niên? Có thể thấy rằng, tuổi thọ chỉ là điểm khởi đầu.

Theo dự báo của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), đến năm 2036, nước ta chính thức trở thành quốc gia có dân số già. Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang cho rằng đây chính là bài toán phát triển quan trọng nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới. Tín hiệu tích cực là nhận thức của người Việt đang thay đổi.

Khi nhắc đến chất lượng sống thọ, các quốc gia Bắc Âu, Nhật Bản, Singapore là những mô hình tham khảo hữu ích. Ở những nước này, tỉ lệ lớn người cao tuổi vẫn duy trì được khả năng vận động, tự chăm sóc bản thân, tham gia hoạt động xã hội và giữ được niềm vui sống.

Phân tích sâu hơn, Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang chỉ ra họ không chỉ có hệ thống y tế tiên tiến hay mức sống cao, mà nền tảng căn bản là dinh dưỡng và nhận thức sớm về chăm sóc sức khỏe chủ động. Họ có thói quen dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên, ngủ đủ, khám sức khỏe định kỳ, duy trì các mối quan hệ xã hội tích cực.

Đó là lý do vì sao nhiều quốc gia phát triển không còn nói nhiều về "sống lâu" mà chuyển sang "sống khỏe dài lâu". Đây cũng là định hướng mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên Hợp Quốc đang thúc đẩy thông qua Thập kỷ Sống khỏe mạnh 2021- 2030. [1]

"Việt Nam cũng đang đứng trước cơ hội tạo nên bước chuyển tương tự", Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang nói.

Nhiều quốc gia phát triển đang chuyển trọng tâm từ kéo dài tuổi thọ sang kéo dài số năm sống khỏe mạnh.

Việt Nam hướng đến sống khỏe dài lâu

Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang quan sát thấy rằng có một tín hiệu tích cực đang xuất hiện trong xã hội Việt Nam. Trước đây, khi chuẩn bị cho tuổi già, nhiều người thường nghĩ đến tiền tiết kiệm, nhà cửa hoặc sự hỗ trợ của con cháu. Ngày nay, ngày càng nhiều người bắt đầu chuẩn bị thêm một tài sản khác: Sức khỏe.

Chúng ta chứng kiến số lượng người tham gia chạy bộ tăng mạnh. Các câu lạc bộ thể thao, yoga, đạp xe phát triển ở nhiều địa phương. Khám sức khỏe định kỳ dần trở thành thói quen của một bộ phận người dân. Nhu cầu tìm hiểu về dinh dưỡng khoa học, thực phẩm lành mạnh và chăm sóc sức khỏe chủ động cũng ngày càng tăng. Đó là những chuyển dịch tích cực cần được lan tỏa mạnh mẽ hơn trong cộng đồng.

Sống khỏe dài lâu cần bắt đầu từ nghiên cứu khoa học dinh dưỡng. Ảnh: Amway VN cung cấp

Theo Thượng tá, TS.BSCKII Vũ Sơn Giang, già hóa dân số là bài toán thực trạng quốc gia, cần sự chung tay của toàn xã hội. Nhà nước xây dựng chính sách, ngành y tế nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe. Song song với đó, Việt Nam cũng cần đẩy mạnh các mô hình hợp tác công – tư nhằm tận dụng hiệu quả nguồn lực, chuyên môn và thế mạnh của các bên liên quan.

Viện Dinh dưỡng Quốc gia và Viện Sức khỏe Nutrilite đã thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu, đánh giá thực trạng dinh dưỡng, khẩu phần và tiêu thụ thực phẩm của người Việt, từ đó thúc đẩy quá trình xây dựng các giải pháp khoa học, thiết thực và phù hợp với nhu cầu của cộng đồng.

Cuối cùng, mỗi người dân chủ động nâng cao nhận thức về dinh dưỡng và lối sống khoa học, duy trình thói quen lành mạnh mỗi ngày. Có như vậy, chúng ta đã sẵn sàng nguồn lực, nền tảng đối mặt với áp lực già hóa dân số đang ngày càng đến gần.

[1] WHO's work on the UN Decade of Healthy Ageing (2021-2030)