Khi chuyên gia tham gia cơ quan dân cử

Trong danh sách ứng cử viên HĐND TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2026 - 2031 xuất hiện một số chuyên gia có kinh nghiệm sâu về kinh tế, đô thị, tài chính và chính sách công. Việc bổ sung những gương mặt này phản ánh một xu hướng mới trong tư duy tổ chức bộ máy: đưa tri thức chuyên môn tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định và giám sát chính sách ở cấp địa phương.

TP. Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đóng góp khoảng 1/5 GDP và gần 1/3 ngân sách quốc gia. Thành phố đồng thời đang được Trung ương trao nhiều cơ chế đặc thù về thí điểm mô hình phát triển đô thị, tài chính và đầu tư hạ tầng. Khi quyền quyết định đối với nhiều vấn đề quan trọng - từ quy hoạch, đầu tư công, phát triển hạ tầng cho đến các mô hình tài chính mới - được trao nhiều hơn cho địa phương, yêu cầu đặt ra với cơ quan dân cử cũng cao hơn trước.

Trong bối cảnh đó, sự tham gia của các chuyên gia vào HĐND có thể mang lại nhiều giá trị thiết thực.

Trước hết là năng lực phân tích chính sách. Những vấn đề phát triển của TP. Hồ Chí Minh ngày càng phức tạp và có quy mô lớn: từ phát triển hệ thống metro, mở rộng hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị đến các chương trình chuyển đổi số hay phát triển kinh tế xanh. Các quyết định liên quan đến những dự án này không chỉ cần góc nhìn quản lý hành chính, mà còn đòi hỏi khả năng phân tích sâu về kinh tế, tài chính, môi trường và tác động xã hội. Sự hiện diện của những đại biểu có nền tảng chuyên môn sẽ góp phần giúp quá trình thảo luận và quyết định chính sách trong HĐND có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc hơn.

Thứ hai, đội ngũ chuyên gia có thể góp phần nâng cao chất lượng giám sát. Khi các chương trình đầu tư công ngày càng có quy mô lớn và liên quan tới nhiều lĩnh vực, việc giám sát hiệu quả đòi hỏi khả năng phân tích số liệu, đánh giá chính sách và hiểu biết chuyên ngành. Đây chính là những năng lực mà các chuyên gia có thể bổ sung cho cơ quan dân cử.

Thứ ba, sự tham gia của các chuyên gia còn có thể tạo ra cầu nối giữa chính sách và thực tiễn phát triển. Nhiều chuyên gia trong các lĩnh vực kinh tế, đô thị hay công nghệ thường có kinh nghiệm làm việc với doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và các định chế quốc tế. Những trải nghiệm đó giúp mở rộng tầm nhìn chính sách, đồng thời tạo điều kiện để các thông lệ quản trị tốt của thế giới được tham chiếu và vận dụng phù hợp vào quá trình xây dựng chính sách ở địa phương.

Vai trò của các chuyên gia trong cơ quan dân cử sẽ được phát huy rõ nét khi họ hoạt động trong một môi trường khuyến khích trao đổi và tranh luận chính sách thẳng thắn, tôn trọng ý kiến chuyên môn và coi trọng chất lượng của các quyết định. Khi những điều kiện đó được bảo đảm, tri thức và kinh nghiệm của đội ngũ chuyên gia sẽ trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND và chất lượng quản trị ở địa phương.

Trong giai đoạn phát triển mới, khi TP. Hồ Chí Minh được trao nhiều quyền chủ động hơn để giải quyết các vấn đề lớn của một siêu đô thị, sự kết hợp giữa kinh nghiệm quản lý và tri thức chuyên môn trong cơ quan dân cử có thể tạo ra những quyết định chính sách vừa thận trọng, vừa đủ tầm nhìn cho tương lai.

Ở góc độ rộng hơn, xu hướng mở rộng sự tham gia của các chuyên gia trong cơ quan dân cử phản ánh một nhận thức ngày càng rõ ràng: quản trị đô thị hiện đại không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm quản lý, mà cần được bổ trợ bởi tri thức chuyên môn và tư duy chính sách. Khi hai yếu tố này được kết hợp hài hòa, chất lượng chính sách công sẽ có thêm nền tảng để đáp ứng tốt hơn những yêu cầu phát triển ngày càng phức tạp của các đô thị lớn.

Hà Lan