Khát vọng mùa xuân trong kỷ nguyên số

Sắc xuân lan tỏa trên những “đường truyền”

Một buổi tối cuối năm, Phố đi bộ Kim Đồng (phường Thục Phán) rực rỡ ánh đèn. Dòng người thong thả dạo bước, tiếng cười nói hòa lẫn âm thanh rộn ràng của các gian hàng. Điều dễ nhận thấy nhất không chỉ là không khí chợ đêm, mà là hình ảnh quen thuộc của những chiếc điện thoại thông minh trên tay người mua, người bán. Tại tuyến phố, thao tác quét mã QR đã thay thế cho việc trả tiền lẻ, trở thành thói quen tự nhiên.

Hệ thống dịch vụ công trực tuyến cung cấp hơn 1.900 dịch vụ, giúp người dân, doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính.

Bà Phạm Thị Chính, tiểu thương bán hàng đặc sản Cao Bằng nhiều năm ở khu phố cười hiền: Ban đầu cũng ngại, sợ không quen dùng tài khoản, mã QR. Nhưng được cán bộ hướng dẫn, giờ bán hàng, khách trả tiền nhanh và tiện lợi hơn, đỡ nhầm lẫn, khỏi phải giữ nhiều tiền mặt. Câu chuyện nhỏ ấy phản ánh một thay đổi lớn trong tư duy và nếp sống của người dân đô thị vùng cao.

Không chỉ ở trung tâm tỉnh, hơi thở công nghệ đã len lỏi đến những bản làng xa xôi của các xã: Bảo Lạc, Bảo Lâm, Trùng Khánh. Internet, điện thoại thông minh và các nền tảng số đang rút ngắn khoảng cách địa lý vốn là rào cản lớn nhất của Cao Bằng trong nhiều năm. Mùa xuân này, “đường truyền” cũng trở thành một phần của cảnh sắc.

Ở xã Trùng Khánh, chị Nông Thị Hoa - một hộ kinh doanh ở chợ Trùng Khánh không giấu được niềm vui khi nói về những đơn hàng đầu năm. “Trước đây tôi bán hàng đặc sản của quê hương chủ yếu cho người trong xã và khu vực xung quanh là chính. Muốn đưa hàng đi xa vừa tốn kém, vừa rủi ro. Nay tham gia sàn thương mại điện tử, khách ở tận Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ đặt hàng qua mạng, mình chỉ việc chuẩn bị hàng, gửi bưu điện. Tiền về tài khoản rất nhanh” - chị Hoa chia sẻ. Với chị, chuyển đổi số không phải khái niệm vĩ mô, mà là cơ hội cụ thể để nâng giá trị sản phẩm và cải thiện thu nhập.

Câu chuyện của bà Chính, chị Hoa không phải cá biệt. Hàng trăm hộ sản xuất nông sản, đặc sản OCOP trên địa bàn tỉnh đã tiếp cận thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, từng bước hình thành tư duy kinh tế số ngay từ cơ sở. Đây chính là nền tảng để Cao Bằng bứt phá trong bối cảnh hội nhập.

Nghị quyết 57 - cú hích cho một bước chuyển chiến lược

Năm 2025 được xem là năm bản lề trong tiến trình chuyển đổi số của Cao Bằng, khi tỉnh triển khai quyết liệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết không chỉ mang ý nghĩa định hướng, mà trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy hành động đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở.

Tổ chuyển đổi số cộng đồng hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến trên điện thoại.

Đến cuối năm 2025, 100% cơ quan Đảng, chính quyền các cấp của Cao Bằng đã liên thông trên môi trường mạng; hệ thống dịch vụ công trực tuyến cung cấp hơn 1.900 dịch vụ, giúp người dân, doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính. Việc sắp xếp 56 đơn vị hành chính cấp xã cũng được thực hiện trên nền tảng quản trị số thống nhất, góp phần tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả điều hành.

Đồng chí Nông Thị Thanh Huyền, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ khẳng định: Nghị quyết 57 là luồng sinh khí mới đối với Cao Bằng. Chúng tôi xác định công nghệ không phải đích đến, mà là công cụ để thay đổi phương thức quản lý, sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào các dân tộc. Thành công lớn nhất sau một năm triển khai là sự chuyển biến rõ rệt trong tư duy - từ quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và nền tảng số. Chính sự thay đổi về nhận thức này đã tạo nền móng cho các bước đi tiếp theo, từ chính quyền số, kinh tế số đến xã hội số, phù hợp với điều kiện của một tỉnh miền núi biên giới.

Cao Bằng sở hữu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng - di sản thiên nhiên và văn hóa độc đáo. Trong kỷ nguyên số, di sản ấy không chỉ được bảo tồn, mà còn được “đánh thức” bằng công nghệ. Các bản đồ số, ứng dụng du lịch thông minh, hệ thống thuyết minh tự động giúp du khách dễ dàng tiếp cận, khám phá Thác Bản Giốc, Hang Cốc Bó, Núi Mắt Thần… chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại.

Song song với du lịch, nông nghiệp và kinh tế biên mậu cũng được tiếp sức bởi chuyển đổi số. Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm kết nối với cổng quốc gia giúp các sản phẩm OCOP như thạch đen, miến dong, chè Kolia… khẳng định chất lượng, minh bạch thông tin và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Khát vọng hội nhập và niềm tin mùa xuân mới

Con đường chuyển đổi số của Cao Bằng phía trước vẫn còn không ít thách thức. Báo cáo triển khai Nghị quyết 57 năm 2025 chỉ rõ, hiện nay trên địa bàn tỉnh vẫn tồn tại một số khu vực vùng sâu, vùng xa còn “lõm sóng”, chất lượng kết nối chưa ổn định; hạ tầng số tuy đã được cải thiện nhưng chưa đồng đều giữa các địa phương. Cùng với đó, nguồn nhân lực số chất lượng cao còn thiếu, nhất là đội ngũ am hiểu công nghệ, có khả năng vận hành, khai thác hiệu quả các nền tảng số trong quản lý, sản xuất và kinh doanh.

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy tỉnh ngày càng phát triển.

Tuy nhiên, trong không khí mùa xuân mới, những khó khăn ấy không làm chùn bước niềm tin và khát vọng đổi mới. Đến hết năm 2025, tỷ lệ phủ sóng thông tin di động 4G của tỉnh đã đạt trên 95% dân số; trên 70% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình; tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến đạt trên 60%, tăng mạnh so với giai đoạn trước. Đây là những con số phản ánh quyết tâm và nỗ lực của cả hệ thống chính trị trong việc đưa chuyển đổi số đi vào thực chất.

Hướng tới năm 2026, Cao Bằng đặt ra những mục tiêu cụ thể, rõ ràng: cơ bản hoàn thiện hạ tầng 5G tại trung tâm các xã và khu vực động lực phát triển; tiếp tục nâng tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh lên mức cao hơn so với hiện nay; đồng thời mở rộng ứng dụng số trong các lĩnh vực then chốt như nông nghiệp, du lịch, thương mại biên giới và dịch vụ công. Song song với đó là nhiệm vụ mang tính căn cơ: đào tạo, bồi dưỡng thế hệ công dân số trẻ - những người không chỉ sử dụng công nghệ, mà còn sáng tạo, làm chủ và lan tỏa giá trị của công nghệ trong đời sống.

Giữa sắc xuân miền non nước, tiếng trống hội rộn ràng vang lên từ những bản làng vùng cao, hòa cùng sắc đào phai, sắc mận trắng tinh khôi. Trong bức tranh xuân ấy, một Cao Bằng mới đang hiện hình: hiện đại hơn trong phương thức quản lý, thông minh hơn trong điều hành và kết nối, nhưng vẫn giữ trọn chiều sâu văn hóa và bản sắc truyền thống. Công nghệ số không làm phai nhạt tiếng đàn tính, điệu hát then, mà ngược lại, đang mở ra không gian mới để những giá trị văn hóa ấy được số hóa, quảng bá và lan tỏa xa hơn, bền vững hơn trên các nền tảng số.

Xuân về trên quê hương cách mạng, mang theo khát vọng đổi mới và hội nhập. Từ những con số cụ thể, những mục tiêu rõ ràng và niềm tin đang được bồi đắp, có thể thấy Cao Bằng đang từng bước rút ngắn khoảng cách phát triển, chủ động hòa mình vào dòng chảy của kỷ nguyên số. Trên nền tảng công nghệ và bản sắc, tỉnh miền núi biên cương ấy đang vươn mình tự tin, hướng tới một tương lai phát triển bền vững, giàu bản sắc và tràn đầy niềm tin.

Minh Hòa