Khan hiếm đá xây dựng

 Nhiều phương tiện xe tải chờ mua từng xe đá về phục vụ các công trình.

Nhà thầu sốt ruột chờ đá

Tại công trường thi công đường Tố Hữu nối dài đi sân bay Phú Bài (phường Thanh Thủy, TP. Huế), tiến độ thi công nhiều hạng mục đang bị chững lại. Ông Trần Kim Niên, Phó Giám đốc Công ty CP 476 - đơn vị thi công dự án cho biết, có nhiều nguyên nhân, nhưng yếu tố then chốt nhất dẫn đến chậm tiến độ là do khan hiếm vật liệu. Trong đó, vật liệu đá cung cấp cho dự án đang bị hạn chế, nguồn cung ít dẫn tới giá cả bị đẩy lên khá cao.

“Nguồn cung đá hiện rất ít, các mỏ sản xuất gần như không đáp ứng đủ nhu cầu trong ngày khiến giá đá tăng cao. Công ty chúng tôi chủ yếu thi công hạng mục phần cầu, cần khoảng 50.000m3 đá, trong đó lượng đá 1x2cm phục vụ đổ bê tông chiếm tỷ trọng rất lớn. Nếu không có đủ vật liệu, rất khó để đảm bảo tiến độ dự án”, ông Trần Kim Niên chia sẻ.

Tình trạng thiếu đá xây dựng cũng là nỗi lo của nhiều nhà thầu hiện nay khi các mỏ đá trên địa bàn đã đạt trần công suất cấp phép hoặc không đủ chủng loại thành phẩm. Nhà thầu mong muốn các cơ quan chức năng sớm có giải pháp hỗ trợ nâng công suất, trữ lượng hoặc cấp phép khai thác các mỏ đá mới để đáp ứng đủ khối lượng phục vụ thi công.

Ông Hồ Anh Quốc, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư thương mại phát triển Trường Sơn - đơn vị khai thác mỏ đá Khe Đáy (phường Hương Trà, TP. Huế) cho biết, công ty được cấp phép khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường với công suất 400.000m3/năm ở trạng thái tự nhiên. Trong tổng công suất này, có 100.000m3/năm là phần được UBND TP. Huế cho phép nâng công suất nhằm cung cấp vật liệu cho các công trình, dự án trọng điểm.

Lý giải về cơn “khát” vật liệu, ông Hồ Anh Quốc cho biết, công ty chỉ còn lại sản lượng khai thác là 52.000m3. Lượng đá này chủ yếu ưu tiên cung cấp đá cấp phối, đá hộc cho các công trình trọng điểm. Do đó, tỷ lệ đá 1x2cm được phép khai thác còn lại rất hạn chế. Bên cạnh đó, so với năm 2025, khối lượng đá yêu cầu cung cấp cho các công trình trong năm 2026 đã tăng thêm khoảng 70%. Mức tăng quá lớn này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc thiếu hụt vật liệu trên thị trường.

Tại Công ty CP Khai thác đá số 1 Hương Trà, cảnh xe tải xếp hàng dài chờ mua đá diễn ra thường xuyên do nhu cầu từ các công trình đang rất lớn. Trước nghi vấn có hay không việc găm hàng, ông Phạm Thế Vũ, Giám đốc điều hành Công ty khẳng định: “Tuyệt đối không có chuyện găm hàng hay hạn chế sản xuất. Mỏ của công ty được phép khai thác 855.000m3/năm, hiện đã sản xuất gần 400.000m3. Chúng tôi không thể đẩy mạnh sản lượng hơn nữa vì ranh giới khai thác đã tiệm cận đến giới hạn cho phép”.

Nâng công suất khai thác

Theo ông Hồ Anh Quốc, Công ty CP Đầu tư thương mại phát triển Trường Sơn đang gấp rút hoàn thiện các thủ tục cần thiết để nâng sản lượng, đầu tư thiết bị, nâng cao năng lực khai thác và chế biến vật liệu.

“Trước nhu cầu thực tế về vật liệu xây dựng, công ty đề nghị các cơ quan chức năng hỗ trợ để doanh nghiệp sớm hoàn tất thủ tục điều chỉnh công suất khai thác từ 400.000m3/năm lên 600.000 m3/năm, nhằm kịp thời cung ứng cho các công trình trọng điểm,” ông Hồ Anh Quốc kiến nghị.

Ông Nguyễn Thái Sơn, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý tài nguyên (Sở NN&MT) thông tin, trên địa bàn thành phố hiện có 18 mỏ đá đã được cấp phép khai thác. Trong đó, có 15 mỏ đang hoạt động, 1 mỏ chưa đưa vào khai thác và 2 mỏ đang tạm dừng.

Theo ông Nguyễn Thái Sơn, nguyên nhân xảy ra tình trạng khan hiếm cục bộ chủ yếu do năng lực sản xuất, chế biến các sản phẩm đá xây dựng tại một số mỏ đá chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, diện tích khu vực phụ trợ, sản xuất và chế biến tại các mỏ này chưa được quy hoạch đầy đủ. Ngoài ra, các công trình thường tập trung lấy đá từ một số mỏ có chất lượng ổn định, vị trí thuận lợi và cự ly vận chuyển ngắn đã tạo áp lực lớn lên các nguồn cung này.

Để giải quyết vấn đề này, cơ quan chức năng đang rà soát, quy hoạch bổ sung diện tích khu vực phụ trợ, sản xuất và chế biến khoáng sản cho các mỏ có nhu cầu và đủ điều kiện. Từ đó giúp doanh nghiệp nâng cao công suất chế biến, chủ động sản xuất các loại đá thành phẩm, hạn chế tình trạng thiếu hụt cục bộ.

Trước mắt, Sở NN&MT sẽ tập trung hoàn thiện thủ tục nâng công suất đối với một số mỏ có khả năng bổ sung nguồn cung lớn. Điển hình là mỏ Khe Đáy và các mỏ của Công ty CP Xây dựng Giao thông, Công ty CP Coxano Hương Thọ, Công ty TNHH MTV Khai thác đá xây dựng Hương Bình. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy nhanh thủ tục đất đai đối với mỏ đá Phú Mậu (thị trấn Khe Tre); tháo gỡ khó khăn về quy hoạch khu vực phụ trợ cho mỏ đá núi Mỏ Diều (xã Chân Mây - Lăng Cô)...

Thành phố cũng sẽ tiếp tục hướng dẫn doanh nghiệp nâng công suất theo cơ chế đặc thù, mở rộng các mỏ hiện có; hỗ trợ cấp lại các mỏ còn trữ lượng và tổ chức đấu giá các khu vực mỏ mới theo kế hoạch. Với các giải pháp đồng bộ này, Sở NN&MT kỳ vọng sẽ bổ sung kịp thời nguồn cung, bảo đảm vật liệu phục vụ các công trình, dự án trên địa bàn trong thời gian tới.