Khám phá 'Vương quốc muối ngầm' kỳ lạ giữa lòng Ba Lan

Du khách đến Wieliczka có thể đi theo hai tuyến đường ngầm xung quanh mỏ muối cũ. Ảnh: Tân Hoa Xã

Khám phá mê cung muối 700 năm tuổi

Cách thành phố Krakow khoảng 15 km về phía đông nam, mỏ muối Wieliczka mở ra một thế giới ngầm vừa linh thiêng, vừa kỳ vĩ, vừa nhuốm màu lịch sử công nghiệp, theo CNN.

Sau 380 bậc thang dốc đứng, du khách chạm vào những bức tường xám thô ráp trông như đá. Nhưng đó là muối. Và bạn thậm chí được khuyến khích… liếm thử để cảm nhận vị mặn còn nguyên trong lòng đất.

Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1978, Wieliczka từng hoạt động suốt hơn 700 năm trước khi dừng khai thác năm 1996. Bên dưới mặt đất là hơn 25 km đường hầm, chín tầng buồng mỏ sâu tới gần 330 mét.

Hiện chỉ khoảng 2% công trình mở cửa cho công chúng, nhưng từng đó cũng đủ khiến nơi đây trở thành một trong những điểm tham quan độc đáo nhất châu Âu, thu hút tới 9.000 lượt khách mỗi ngày.

Du khách có thể chọn tuyến tham quan truyền thống dài hơn 3 km trong khoảng hai giờ, hoặc “tuyến đường của thợ mỏ” kéo dài ba giờ với mũ bảo hiểm, đèn đội đầu và thiết bị an toàn như một người thợ thực thụ.

Mỏ được thành lập vào những năm 1200 và hoạt động cho đến năm 2007. Ảnh: Shutterstock

Hành trình kết thúc ở độ sâu khoảng 122m dưới lòng đất, nơi các buồng khai thác thủ công được biến thành không gian trưng bày tượng, phù điêu và đèn chùm làm từ tinh thể muối.

Halit – tên khoa học của muối đá – hình thành khi các vùng biển cổ đại bốc hơi. Mỏ Wieliczka khoảng 13,5 triệu năm tuổi. Sự dịch chuyển kiến tạo của dãy Carpathia đã đẩy các lớp muối lên gần bề mặt, giúp con người phát hiện và khai thác từ cuối thế kỷ XIII.

Qua nhiều thế kỷ, thợ mỏ dùng đục tay, rồi thuốc súng và máy khoan cơ khí để tạo nên những buồng khai thác đồ sộ. Để tránh sụp đổ, họ để lại lớp muối làm trụ đỡ; ngày nay các kết cấu còn được gia cố bằng thanh sợi thủy tinh hiện đại.

Du khách có thể chiêm ngưỡng các tác phẩm điêu khắc và phù điêu được chạm khắc từ đá. Ảnh: Tân Hoa Xã

Từ “vàng trắng” của hoàng gia đến di sản du lịch 300 năm

Muối từng là “vàng trắng” của Ba Lan trung cổ. Dưới triều vua Casimir III Đại đế, mỏ muối trở thành tài sản hoàng gia, đóng góp tới một phần ba ngân khố quốc gia và tài trợ cho trường đại học đầu tiên của đất nước. Vào thế kỷ XV, sản lượng đạt 7.000 – 8.000 tấn mỗi năm.

Công việc trong hầm mỏ nặng nhọc nhưng ít nguy hiểm hơn nhiều mỏ khác nhờ không khí sạch và đá tương đối mềm. Tuy nhiên, vẫn có những nhiệm vụ rủi ro, như nhóm “người sám hối” chuyên đốt khí metan để tránh nổ. Những con ngựa kéo ròng rọc, một khi xuống hầm, hầu như không bao giờ trở lại ánh sáng mặt trời.

Trong Thế chiến II, dưới sự chiếm đóng của Đức Quốc xã, mỏ bị chuyển thành nhà máy ngầm sản xuất linh kiện máy bay. Hoạt động này chỉ kéo dài vài tháng do điều kiện ẩm và muối không phù hợp gia công kim loại.

Sản xuất muối là một nguồn thu nhập quan trọng đối với vua Casimir III vào thế kỷ XIV. Ảnh: Tân Hoa Xã

Du lịch tại Wieliczka đã có từ đầu thế kỷ XVIII. Từng có pháo hoa và du thuyền trên hồ nước mặn ngầm. Nhà thiên văn học Nicolaus Copernicus được cho là đã tham quan mỏ từ năm 1493.

Điểm nhấn lớn nhất là Nhà nguyện Thánh Kinga – một nhà thờ ngầm rộng lớn tạc hoàn toàn từ muối, hoàn thành năm 1964 sau 67 năm chạm khắc. Những cảnh Kinh Thánh, bàn thờ, tượng và đèn chùm pha lê muối tạo nên không gian linh thiêng hiếm có. Thánh lễ và cả lễ cưới vẫn được tổ chức tại đây.

Ngày nay, Wieliczka là một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất Ba Lan, thu hút tới 9.000 du khách mỗi ngày. Ảnh: Getty Images

Spa dưới lòng đất và “vương quốc” cần được canh giữ

Ngày nay, mỏ muối không chỉ là bảo tàng. Một số buồng được lát sàn gỗ phục vụ dạ tiệc, sự kiện riêng. Từng có cả nhảy bungee và khinh khí cầu buộc dây trong không gian cao gần 36m dưới lòng đất.

Một khu spa chuyên liệu pháp hô hấp hoạt động ở độ sâu 137m, tận dụng không khí giàu khoáng chất, ít vi khuẩn và không có phấn hoa.

Dù đã ngừng khai thác, Wieliczka vẫn có hơn 380 thợ mỏ làm nhiệm vụ bảo tồn. Mối đe dọa lớn nhất với nơi đây là nước – yếu tố có thể hòa tan muối và làm suy yếu cấu trúc. Công việc của họ là thu gom, bơm nước lên mặt đất và kiểm tra độ bền của các trụ gỗ chống đỡ.

Giữa lòng Ba Lan, “vương quốc muối ngầm” ấy vẫn tồn tại, không còn là mỏ công nghiệp mà trở thành điểm giao thoa giữa lịch sử, đức tin và trải nghiệm du lịch độc đáo bậc nhất châu Âu.

MY KHÁNH