Khám phá 'thiên đường du lịch xanh' Pù Luông

Đến đây, du khách có thể thưởng ngoạn và hòa cùng cuộc sống yên bình của đồng bào dân tộc miền núi.

Du khách check-in tại Pù Luông.

Sức hút từ sắc xanh của núi rừng và văn hóa

Pù Luông trong tiếng Thái có nghĩa là vùng núi có nhiều cây luồng. Đến với khu bảo tồn này mới thấy, khác xa với không khí ồn ào nơi phố hội, bình minh ở Pù Luông là tiếng nước chảy róc rách từ các mó nước quanh nhà, tiếng chim hót véo von và hơi sương bốc lên từ những đỉnh núi cao phía xa xa.

Đến với Pù Luông, du khách có nhiều cơ hội tìm hiểu phong tục, tập quán của đồng bào người Thái trắng, người Mường với lối sống giản dị, mộc mạc. Đồng thời được tham quan, khám phá các bản du lịch cộng đồng của đồng bào Thái như bản Đôn, bản Hiêu, bản Hang, bản Kho Mường với cảnh quan nguyên sơ cùng những ngôi nhà sàn ẩn hiện trong khói lam chiều, chiêm ngưỡng những thửa ruộng bậc thang trải dài trên các triền núi và đắm mình dưới thác Hiêu trong xanh giữa đại ngàn hùng vĩ.

Được thời tiết ưu ái nên du khách có thể đến đây vào bất cứ mùa nào trong năm để tận hưởng không gian mát mẻ, quanh năm sương mù bao phủ ở một số bản vùng cao. Nhiều phượt thủ cho rằng Pù Luông đẹp và hấp dẫn nhất trong năm là vào khoảng tháng 6, tháng 10, khi lúa trên các thửa ruộng bậc thang chín vàng khiến cho Pù Luông mang một vẻ đẹp trù phú và mơ mộng.

Nơi đây khá biệt lập với bên ngoài nên còn lưu giữ nhiều tập tục của người Thái, người Mường cổ, những ngôi nhà sàn vẫn giữ nguyên dấu ấn truyền thống chưa bị ảnh hưởng kiến trúc hiện đại. Trên hành trình khám phá Pù Luông vào thứ Năm hoặc Chủ nhật, du khách còn có thêm cơ hội tham gia phiên chợ Phố Đòn được xây dựng từ thời Pháp thuộc là nơi giao thương hàng hóa và gặp gỡ của đồng bào các dân tộc Kinh, Mường, Thái ở quanh vùng.

Một điểm nhấn để Pù Luông hấp dẫn du khách là những món ngon dân dã của người dân bản địa như cơm lam, nộm hoa chuối rừng, cá hấp ống tre, ốc núi, xôi ngũ sắc, đặc sản vịt Cổ Lũng, gà đồi, lợn mán nướng, đặc biệt là món canh đắng.

Pù Luông phát triển du lịch xanh

Nhờ du lịch, nhiều hộ dân nơi đây đã thoát nghèo, thậm chí làm giàu. Một homestay nhỏ cũng có thể mang lại thu nhập hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Thanh niên không còn rời bản đi làm xa; phụ nữ Thái, Mường trở thành hướng dẫn viên du lịch ngay trên quê hương mình.

Các thôn bản còn khéo léo kết hợp du lịch với nghề truyền thống. Điển hình như ở thôn Lặn Ngoài, du khách được học dệt thổ cẩm. ở Tân Thành, họ được tham gia nấu rượu cần... Mỗi sản phẩm thủ công, mỗi món ăn đều mang câu chuyện văn hóa riêng. Những sản phẩm OCOP như rượu men lá, măng khô, vịt Cổ Lũng, cá Dốc... không chỉ là đặc sản, mà còn là “sứ giả văn hóa” của Pù Luông.

Chủ tịch UBND xã Pù Luông Trần Duy Tiến chia sẻ: “Chúng tôi xác định rằng phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng là một hướng đi bền vững trong tương lai. Du lịch không chỉ đơn thuần là hoạt động kinh tế, mà còn phải gắn liền với việc bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ bản sắc văn hóa, con người nơi đây”.

Thực tế cho thấy với người dân Pù Luông, khái niệm “du lịch xanh” không phải khẩu hiệu, mà là lối sống. Các cơ sở lưu trú sử dụng năng lượng tiết kiệm, hạn chế nhựa dùng một lần. Người dân trồng thêm cây quanh nhà, tự ủ rác hữu cơ, lấy nước từ suối, giữ cho môi trường trong lành như vốn có.

Chị Lê Thị Tuyết, chủ một homestay nhỏ xinh nằm bên sườn đồi Báng chia sẻ: “Chúng tôi làm du lịch từ chính ngôi nhà của mình. Nhà sàn vẫn được gìn giữ nguyên vẹn hình dáng cũ. Gỗ, tre và đá là những vật liệu chính mà chúng tôi sử dụng, không chỉ thân thiện với môi trường mà còn giữ trọn hồn quê”.

Đến nay, toàn xã Pù Luông đã có gần 70 cơ sở lưu trú, hàng trăm lao động địa phương tham gia phục vụ du lịch. Những cái tên như Puluong Retreat, Puluong Natura, Puluong Eco Garden... trở thành thương hiệu, đón hàng vạn lượt khách mỗi năm.

Anh Hà Văn Vinh, người dân tộc Thái ở bản Kho Mường cho biết, từ ngày có du lịch, ngoài buôn bán nông sản, kinh doanh thêm các dịch vụ du lịch thì người dân địa phương còn sẵn sàng làm hướng dẫn viên cho du khách đến tham quan, tìm hiểu và trải nghiệm du lịch văn hóa tại Pù Luông.

“Du lịch mang đến nhiều thay đổi hơn cho người dân nơi đây. Chúng tôi cùng bảo nhau giữ lấy rừng, giữ lấy thiên nhiên để khai thác du lịch, mang đến nguồn thu, cải thiện kinh tế gia đình”, anh Hà Văn Vinh chia sẻ.

Thông tin từ Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Thanh Hóa cho thấy, từ đầu năm 2026 đến nay, xã Pù Luông đón hàng trăm nghìn lượt du khách, doanh thu hơn 160 tỷ đồng. Để đạt được con số đó Pù Luông đang chú trọng đầu tư hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm, mở lớp đào tạo nghiệp vụ miễn phí cho người dân tộc thiểu số và khuyến khích mô hình “du lịch xanh - sạch - bền vững”.

Với sự chung tay của chính quyền, cộng đồng, Pù Luông đang xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch xanh, giàu bản sắc và phát triển bền vững. Không chỉ là nơi để nghỉ chân, Pù Luông đang trở thành một biểu tượng cho sự hòa quyện giữa bảo tồn, phát triển giữa thiên nhiên nguyên sơ, bảo tồn văn hóa và bắt kịp xu hướng hiện đại để thu hút du khách trong nước và quốc tế.